ఉత్పత్తి – ఉపాధి అసమానత, అల్ప ఉపాధి (Production vs Employment, Underemployment)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఉత్పత్తి – ఉపాధి అసమానత, అల్ప ఉపాధి (Production vs Employment, Underemployment) in భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ రంగాలు (Sectors of the Indian Economy). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారతదేశంలో ఉపాధి కల్పనలో ఇప్పటికీ అతిపెద్ద రంగం ఏది?
A. ప్రాథమిక రంగం
B. తృతీయ రంగం
C. ద్వితీయ రంగం
D. ప్రైవేటు రంగం
Answer & explanation
Correct: A — ప్రాథమిక రంగం
GDPలో వాటా మారినా ఉపాధిలో అదే స్థాయి మార్పు రాలేదు; ద్వితీయ, తృతీయ రంగాల్లో తగినన్ని ఉద్యోగాలు సృష్టి కాకపోవడం వల్ల సగానికి పైగా కార్మికులు ఇప్పటికీ ప్రాథమిక రంగంలోనే పనిచేస్తున్నారు. ప్రైవేటు రంగం యాజమాన్య వర్గీకరణ.
B. ప్రజలు తమ సామర్థ్యం కన్నా తక్కువ పని చేస్తూ ఉండటం
C. ప్రజలు సోమరితనంతో పని చేయడం
D. పని చేసినా వేతనం చెల్లించకపోవడం
Answer & explanation
Correct: B — ప్రజలు తమ సామర్థ్యం కన్నా తక్కువ పని చేస్తూ ఉండటం
అల్ప ఉపాధిలో అందరూ పని చేస్తున్నట్లు కనిపించినా, శ్రమ విభజించబడి ప్రతి ఒక్కరూ తమ సామర్థ్యం కన్నా తక్కువ పని చేయాల్సి వస్తుంది. ఇది సోమరితనం లేదా పని పట్ల అయిష్టం వల్ల కాదు; అవకాశాలు లేకపోవడం వల్ల వచ్చే పరిస్థితి.
ఈ ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. నలభై ఏళ్లలో పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి తొమ్మిది రెట్లకు పైగా పెరిగింది, పరిశ్రమల్లో ఉపాధి సుమారు మూడు రెట్లు పెరిగింది.
2. సేవా రంగ ఉత్పత్తి 14 రెట్లు పెరిగింది, ఉపాధి సుమారు ఐదు రెట్లు పెరిగింది.
ఏది సరైనది?
A. 1, 2 రెండూ సరైనవి
B. 1 మాత్రమే
C. 2 మాత్రమే
D. 1, 2 రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 రెండూ సరైనవి
పాఠం ప్రకారం పరిశ్రమల్లో ఉత్పత్తి 9 రెట్లకు పైగా, ఉపాధి సుమారు 3 రెట్లు; సేవల్లో ఉత్పత్తి 14 రెట్లు, ఉపాధి సుమారు 5 రెట్లు పెరిగాయి. రెండు రంగాల్లోనూ ఉత్పత్తి పెరుగుదల ఉపాధి పెరుగుదల కన్నా చాలా ఎక్కువ, కాబట్టి రెండు ప్రకటనలూ సరైనవే.
కింది వాటిలో ప్రచ్ఛన్న (దాగి ఉన్న) నిరుద్యోగానికి ఉదాహరణ ఏది?
A. ఉద్యోగం పోయి ఏ పనీ లేకుండా ఇంట్లో ఉండటం
B. చిన్న పొలంలో అవసరమైన వారికన్నా ఎక్కువ కుటుంబ సభ్యులు ఏడాదంతా పని చేయడం
C. వేతనం ఎక్కువ ఇస్తున్నా పనికి రాకపోవడం
D. పంట కాలంలో మాత్రమే పొలం పని చేసేవారు
Answer & explanation
Correct: B — చిన్న పొలంలో అవసరమైన వారికన్నా ఎక్కువ కుటుంబ సభ్యులు ఏడాదంతా పని చేయడం
ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగంలో అందరూ పనిలో ఉన్నట్లు కనిపిస్తారు కానీ అవసరానికి మించి ఉండటం వల్ల కొందరిని తొలగించినా ఉత్పత్తి తగ్గదు. పనే లేని స్థితి స్పష్టంగా కనిపించే బహిరంగ నిరుద్యోగం; ఇష్టం లేక పనికి రాకపోవడం అల్ప ఉపాధి కాదు.
ప్రాథమిక రంగంలో సగానికి పైగా కార్మికులు పనిచేస్తూ GDPలో సుమారు ఆరో వంతు మాత్రమే ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు. ఇది దేనిని సూచిస్తుంది?
A. వ్యవసాయ కార్మికులు చాలా ఎక్కువ ఉత్పాదకత చూపుతున్నారు
B. వ్యవసాయ ఉత్పత్తికి ఎక్కువ మంది కార్మికులు అవసరం
C. వ్యవసాయంలో అవసరమైన వారికన్నా ఎక్కువమంది ఉన్నారు, అంటే అల్ప ఉపాధి ఉంది
D. ద్వితీయ రంగంలో కార్మికుల కొరత ఉంది
Answer & explanation
Correct: C — వ్యవసాయంలో అవసరమైన వారికన్నా ఎక్కువమంది ఉన్నారు, అంటే అల్ప ఉపాధి ఉంది
ఉపాధిలో సగానికి పైగా వాటా ఉన్నా ఉత్పత్తిలో కేవలం ఆరో వంతే అంటే, ఒక్కో కార్మికుడి ఉత్పత్తి తక్కువ; కొందరిని తీసివేసినా ఉత్పత్తి తగ్గదు. ఇదే అల్ప ఉపాధి అని పాఠం వివరించింది. ఉత్పాదకత ఎక్కువ అయితే ఉత్పత్తి వాటా పెద్దదిగా ఉండేది.
రెండు హెక్టార్ల వర్షాధార భూమిలో ఐదుగురు సభ్యులున్న కుటుంబం ఏడాదంతా పనిచేస్తోంది. ఇద్దరు సభ్యులు కర్మాగారంలో పనికి వెళ్తే సాధారణంగా ఏం జరుగుతుంది?
A. పొలం ఉత్పత్తి సగానికి తగ్గుతుంది
B. కుటుంబ ఆదాయం తగ్గుతుంది
C. అల్ప ఉపాధి మరింత పెరుగుతుంది
D. పొలం ఉత్పత్తి తగ్గదు, కుటుంబ ఆదాయం పెరుగుతుంది
Answer & explanation
Correct: D — పొలం ఉత్పత్తి తగ్గదు, కుటుంబ ఆదాయం పెరుగుతుంది
చిన్న పొలంలో ఐదుగురు అవసరం లేదు, శ్రమ విభజించి ఎవరూ పూర్తి స్థాయిలో పని చేయడం లేదు; కాబట్టి ఇద్దరు బయటకు వెళ్లినా ఉత్పత్తి తగ్గదు. వారి వేతనం కుటుంబ ఆదాయాన్ని పెంచుతుంది, అల్ప ఉపాధి కూడా తగ్గుతుంది. ఇదే పాఠం ఇచ్చిన ఉదాహరణ.
కింది వాటిలో పట్టణాల్లో అల్ప ఉపాధికి పాఠం ఇచ్చిన ఉదాహరణ ఏది?
A. రోజువారీ పని కోసం వెతికే పెయింటర్లు, ప్లంబర్లు వంటి తాత్కాలిక కార్మికులు; చాలామందికి ప్రతిరోజూ పని దొరకదు
B. నెల జీతంతో కార్యాలయంలో పనిచేసే ప్రభుత్వ ఉద్యోగి
C. పెద్ద ఫ్యాక్టరీలో ఓవర్టైమ్ చేసే కార్మికుడు
D. ప్రైవేటు ఆసుపత్రిలో పూర్తి సమయం పనిచేసే వైద్యుడు
Answer & explanation
Correct: A — రోజువారీ పని కోసం వెతికే పెయింటర్లు, ప్లంబర్లు వంటి తాత్కాలిక కార్మికులు; చాలామందికి ప్రతిరోజూ పని దొరకదు
పట్టణ సేవా రంగంలో ప్రతిరోజూ పని దొరకని తాత్కాలిక కార్మికులు (పెయింటర్లు, ప్లంబర్లు, మరమ్మతు పనివారు), రోజంతా తోపుడు బండి నెట్టి తక్కువ సంపాదించేవారు అల్ప ఉపాధిలో ఉంటారు. క్రమం తప్పని జీతం, ఓవర్టైమ్ ఉన్నవారు పూర్తి ఉపాధి పొందేవారు, అల్ప ఉపాధిలో ఉన్నవారు కాదు.