వినియోగదారుల ఉద్యమం – పుట్టుక, పరిణామం, అంతర్జాతీయ సంస్థలు (Consumer Movement)
Free practice MCQs with answers and explanations for వినియోగదారుల ఉద్యమం – పుట్టుక, పరిణామం, అంతర్జాతీయ సంస్థలు (Consumer Movement) in వినియోగదారుల హక్కులు (Consumer Rights). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారతదేశంలో వినియోగదారుల ఉద్యమం వ్యవస్థీకృత రూపంలో ఏ దశాబ్దంలో పుట్టింది?
A. 1920లలో
B. 1940లలో
C. 1960లలో
D. 1990లలో
Answer & explanation
Correct: C — 1960లలో
ఆహార కొరతలు, నిల్వల పోగు, నల్లబజారు, ఆహారం-వంటనూనెల కల్తీ వంటి సమస్యల వల్ల 1960లలో వినియోగదారుల ఉద్యమం వ్యవస్థీకృతంగా మొదలైంది. 1920లు, 1940లు కంటే చాలా తర్వాత, 1990లు కంటే చాలా ముందు ఈ ఉద్యమం పుట్టింది.
వినియోగదారుల పరిరక్షణ చట్టం (COPRA) ఏ సంవత్సరంలో చేశారు?
A. 1976
B. 1991
C. 2005
D. 1986
Answer & explanation
Correct: D — 1986
భారత పార్లమెంటు COPRA ను 1986లో ఆమోదించింది (డిసెంబర్ 24). 2005 సంవత్సరం సమాచార హక్కు (RTI) చట్టానికి చెందినది; 1991 ఆర్థిక సంస్కరణల సంవత్సరం; 1976కి వినియోగదారుల చట్టంతో సంబంధం లేదు.
కన్స్యూమర్స్ ఇంటర్నేషనల్ ఎన్ని దేశాల నుంచి సభ్య సంస్థలకు గొడుగు సంస్థగా ఉంది?
A. 10 దేశాలు
B. 100కు పైగా దేశాలు
C. 25 దేశాలు
D. 50 దేశాలు
Answer & explanation
Correct: B — 100కు పైగా దేశాలు
కన్స్యూమర్స్ ఇంటర్నేషనల్ 100కు పైగా దేశాల నుంచి 200కు పైగా వినియోగదారుల సంస్థలకు గొడుగు (umbrella) సంస్థ. 1985 ఐక్యరాజ్యసమితి మార్గదర్శకాలు అంతర్జాతీయ ఉద్యమానికి పునాదిగా పనిచేశాయి.
కింది వాటిలో 1960లలో వినియోగదారుల ఉద్యమం వ్యవస్థీకృతంగా పుట్టడానికి కారణం కానిది ఏది?
A. ఆహార కొరతలు
B. ఇంటర్నెట్ షాపింగ్ పెరుగుదల
C. నల్లబజారు
D. ఆహారం, వంటనూనెల కల్తీ
Answer & explanation
Correct: B — ఇంటర్నెట్ షాపింగ్ పెరుగుదల
ఆహార కొరత, హోర్డింగ్, నల్లబజారు, కల్తీ వంటివి 1960లలో ఉద్యమాన్ని పుట్టించాయి. ఇంటర్నెట్ షాపింగ్ చాలా తర్వాత వచ్చిన పరిణామం; 2019 చట్ట సవరణలో మాత్రమే ఇంటర్నెట్ కొనుగోళ్లను చేర్చారు.
కింది సంఘటనలను కాలక్రమంలో సరిగా అమర్చిన ఎంపిక ఏది?
A. COPRA → వ్యవస్థీకృత ఉద్యమం → ఐక్యరాజ్యసమితి మార్గదర్శకాలు → COPRA సవరణ (2019)
B. ఐక్యరాజ్యసమితి మార్గదర్శకాలు → వ్యవస్థీకృత ఉద్యమం → COPRA సవరణ (2019) → COPRA
C. వ్యవస్థీకృత ఉద్యమం → ఐక్యరాజ్యసమితి మార్గదర్శకాలు → COPRA → COPRA సవరణ (2019)
D. COPRA సవరణ (2019) → COPRA → ఐక్యరాజ్యసమితి మార్గదర్శకాలు → వ్యవస్థీకృత ఉద్యమం
Answer & explanation
Correct: C — వ్యవస్థీకృత ఉద్యమం → ఐక్యరాజ్యసమితి మార్గదర్శకాలు → COPRA → COPRA సవరణ (2019)
వ్యవస్థీకృత ఉద్యమం 1960లలో, ఐక్యరాజ్యసమితి మార్గదర్శకాలు 1985లో, COPRA 1986లో, సవరణ 2019లో జరిగాయి. ఈ క్రమానికి భిన్నంగా ఉన్న ఇతర వరుసల్లో COPRA ఉద్యమం కంటే ముందు, లేదా 2019 మొదట వచ్చినట్లు తప్పుగా ఉంది.
C. నాణ్యత బాధ్యతను కేవలం కొనేవారి నుంచి అమ్మకందారుల వైపు కూడా మళ్లించడం
D. ప్రభుత్వం వినియోగదారుల వివాదాల్లో పాత్ర వహించకపోవడం
Answer & explanation
Correct: C — నాణ్యత బాధ్యతను కేవలం కొనేవారి నుంచి అమ్మకందారుల వైపు కూడా మళ్లించడం
పూర్వం "కొనేవాడే జాగ్రత్త పడాలి" అన్న భావన ఉండేది; అనేక ఏళ్ల అవగాహన, ఉద్యమం వల్ల వస్తు-సేవల నాణ్యతను ఉండేలా చూసే బాధ్యత అమ్మకందారులపైకి మారింది. మిగతా ఎంపికలు ఉద్యమ ఫలితాలు కావు.
కన్స్యూమర్స్ ఇంటర్నేషనల్ గురించి సరికాని ప్రకటన ఏది?
A. ఇది వినియోగదారుల సంస్థలకు గొడుగు సంస్థ
B. 100కు పైగా దేశాల సంస్థలు ఇందులో సభ్యులు
C. 1985 ఐక్యరాజ్యసమితి మార్గదర్శకాలు అంతర్జాతీయ ఉద్యమానికి పునాదిగా నిలిచాయి
D. ఇది భారత ప్రభుత్వ వినియోగదారుల వ్యవహారాల శాఖకు అనుబంధంగా ఉన్న విభాగం
Answer & explanation
Correct: D — ఇది భారత ప్రభుత్వ వినియోగదారుల వ్యవహారాల శాఖకు అనుబంధంగా ఉన్న విభాగం
కన్స్యూమర్స్ ఇంటర్నేషనల్ 100కు పైగా దేశాల 200కు పైగా సంస్థలకు గొడుగు సంస్థ; అంతర్జాతీయ స్థాయి సంస్థ. అది భారత ప్రభుత్వ శాఖ అనుబంధం కాదు, కాబట్టి ఆ ప్రకటన మాత్రమే సరికానిది.