స్థానభ్రంశ చర్యలు – చర్యాశీలత శ్రేణి (Displacement Reactions and Activity Series)
Free practice MCQs with answers and explanations for స్థానభ్రంశ చర్యలు – చర్యాశీలత శ్రేణి (Displacement Reactions and Activity Series) in లోహాలు & అలోహాలు (Metals and Non-metals). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
చర్యాశీలత శ్రేణిలో అత్యంత చర్యాశీలత గల లోహం ఏది?
A. సోడియం (Na)
B. కాల్షియం (Ca)
C. పొటాషియం (K)
D. బంగారం (Au)
Answer & explanation
Correct: C — పొటాషియం (K)
పట్టిక 3.2 లో పొటాషియం మొదటి స్థానంలో ఉంది, తర్వాత Na, Ca, Mg, Al, Zn, Fe, Pb ఉన్నాయి. బంగారం శ్రేణిలో చివరిది, అంటే అత్యల్ప చర్యాశీలం. సోడియం, కాల్షియం పైభాగంలో ఉన్నా పొటాషియం కంటే కింద ఉన్నాయి.
D. ఇనుము రాగిని స్థానభ్రంశం చేసి మేకుపై రాగి పూత ఏర్పడుతుంది
Answer & explanation
Correct: D — ఇనుము రాగిని స్థానభ్రంశం చేసి మేకుపై రాగి పూత ఏర్పడుతుంది
ఇనుము రాగి కంటే ఎక్కువ చర్యాశీలం కాబట్టి Fe + CuSO₄ → FeSO₄ + Cu చర్య జరిగి మేకుపై రాగి నిక్షిప్తమవుతుంది. రాగి ఇనుము కంటే తక్కువ చర్యాశీలం, అది ఇనుమును స్థానభ్రంశం చేయలేదు; ఇక్కడ హైడ్రోజన్ ఏర్పడదు.
శ్రేణిలో జింక్ ఇనుము కంటే పైన ఉంది, కాబట్టి Zn + FeSO₄ → ZnSO₄ + Fe చర్య జరుగుతుంది. ఇనుము జింక్ కంటే తక్కువ చర్యాశీలం కాబట్టి రివర్స్ చర్య ఉండదు; లవణ ద్రావణంలో లోహం వేసినప్పుడు హైడ్రోజన్ వెలువడదు, స్థానభ్రంశం జరుగుతుంది.
P లోహం Q లవణ ద్రావణం నుండి Q ను స్థానభ్రంశం చేసింది. Q లోహం R లవణ ద్రావణం నుండి R ను స్థానభ్రంశం చేసింది. చర్యాశీలత క్రమం (ఎక్కువ నుండి తక్కువ) ఏది?
A. R > Q > P
B. P > Q > R
C. Q > P > R
D. P > R > Q
Answer & explanation
Correct: B — P > Q > R
ఒక లోహం ఇంకొక లోహాన్ని దాని లవణ ద్రావణం నుండి స్థానభ్రంశం చేస్తే అది ఎక్కువ చర్యాశీలం. P > Q (P, Q ని స్థానభ్రంశం చేసింది), Q > R (Q, R ని స్థానభ్రంశం చేసింది), కాబట్టి మొత్తం క్రమం P > Q > R. మిగతా క్రమాలు ఈ రెండు పరిశీలనలకు విరుద్ధం.
రాగి వెండి కంటే పైన ఉంది కాబట్టి Cu + 2AgNO₃ → Cu(NO₃)₂ + 2Ag చర్య జరుగుతుంది. రాగి సోడియం కంటే, అల్యూమినియం మెగ్నీషియం కంటే, వెండి ఇనుము కంటే తక్కువ చర్యాశీలం; కాబట్టి మిగతా మూడు జతల్లో చర్య జరగదు.