లోహాలు & అలోహాలు (Metals and Non-metals) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for లోహాలు & అలోహాలు (Metals and Non-metals) (10వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 10 Physical Science)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
అత్యంత ఘాతవర్ధనీయ (Malleable) లోహాలు ఏవి?
A. బంగారం, వెండి
B. ఇనుము, జింక్
C. సీసం, రాగి
D. సోడియం, పొటాషియం
Answer & explanation
Correct: A — బంగారం, వెండి
సుత్తితో కొట్టినప్పుడు అతి పలుచని రేకులుగా సాగే గుణంలో బంగారం, వెండి అగ్రస్థానంలో ఉంటాయి. ఇనుము, జింక్, సీసం, రాగి కూడా సాగుతాయి కానీ అంత ఎక్కువ కాదు; సోడియం, పొటాషియం మెత్తగా ఉన్నా వాటి ముఖ్య లక్షణం ఘాతవర్ధనీయత కాదు, చర్యాశీలత.
ఒక గ్రాము బంగారం నుండి సుమారు ఎంత పొడవు తీగ లాగవచ్చు?
A. సుమారు 20 మీ.
B. సుమారు 2 కి.మీ.
C. సుమారు 200 మీ.
D. సుమారు 20 కి.మీ.
Answer & explanation
Correct: B — సుమారు 2 కి.మీ.
బంగారం అత్యంత తన్యత (Ductility) గల లోహం; 1 గ్రాము బంగారాన్ని సుమారు 2 కి.మీ. పొడవు తీగగా సాగదీయవచ్చని పాఠ్యపుస్తకం చెబుతుంది. 20 మీ., 200 మీ. చాలా తక్కువ; 20 కి.మీ. అతిశయోక్తి. సంఖ్య 2 km గుర్తుంచుకోవాలి.
అలోహాలు ఘనాలు లేదా వాయువులు; ఒక్క బ్రోమిన్ మాత్రమే ద్రవం. అయొడిన్, సల్ఫర్, కార్బన్ గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఘనాలు. ద్రవ లోహం పాదరసం కాగా ద్రవ అలోహం బ్రోమిన్ అని రెండింటినీ జతగా గుర్తుంచుకోవాలి.
సోడియం, పొటాషియం లోహాలను కిరోసిన్‌లో ముంచి ఎందుకు నిల్వ చేస్తారు?
A. నీటిలో కరగకుండా ఉండటానికి
B. అవి వాయువులు కావడం వల్ల
C. కాంతికి రంగు మారకుండా ఉండటానికి
D. గాలిలో ఆక్సిజన్‌తో తీవ్రంగా చర్య జరిపి మంటలు అంటుకోకుండా ఉండటానికి
Answer & explanation
Correct: D — గాలిలో ఆక్సిజన్‌తో తీవ్రంగా చర్య జరిపి మంటలు అంటుకోకుండా ఉండటానికి
పొటాషియం, సోడియం ఎంత చర్యాశీలమైనవంటే బయట ఉంచితే గాలిలోని ఆక్సిజన్, తేమతో చర్య జరిపి మంట అంటుకుంటుంది. కిరోసిన్ ఈ లోహాలకు గాలి, తేమ తగలనివ్వదు. అవి ఘన లోహాలే (వాయువులు కావు); కాంతి కారణం కాదు.
సోడియం చల్లని నీటితో చర్య జరిపినప్పుడు ఏర్పడే పదార్థాలు ఏవి?
A. సోడియం హైడ్రాక్సైడ్ మరియు హైడ్రోజన్
B. సోడియం క్లోరైడ్ మరియు హైడ్రోజన్
C. సోడియం ఆక్సైడ్ మరియు ఆక్సిజన్
D. సోడియం కార్బోనేట్ మరియు CO₂
Answer & explanation
Correct: A — సోడియం హైడ్రాక్సైడ్ మరియు హైడ్రోజన్
చర్య 2Na + 2H₂O → 2NaOH + H₂ + ఉష్ణం. లోహం నీటి నుండి హైడ్రోజన్‌ను స్థానభ్రంశం చేసి హైడ్రాక్సైడ్ ఇస్తుంది. నీటిలో క్లోరిన్ లేదా కార్బన్ ఉండవు కాబట్టి క్లోరైడ్, కార్బోనేట్ ఏర్పడవు; విడుదలయ్యేది ఆక్సిజన్ కాదు, హైడ్రోజన్.
చర్యాశీల లోహం విరళ ఆమ్లంలోని హైడ్రోజన్‌ను స్థానభ్రంశం చేస్తుంది; అందువల్ల లవణం, హైడ్రోజన్ ఏర్పడతాయి. ఆక్సిజన్, CO₂ ఏర్పడవు; లోహ ఆక్సైడ్ + నీరు అనేవి లోహం ఆమ్లంతో కాక ఆక్సైడ్ ఆమ్లంతో చర్య జరిపినప్పుడు వచ్చే ఫలితాలు.
పట్టిక 3.2 లో పొటాషియం మొదటి స్థానంలో ఉంది, తర్వాత Na, Ca, Mg, Al, Zn, Fe, Pb ఉన్నాయి. బంగారం శ్రేణిలో చివరిది, అంటే అత్యల్ప చర్యాశీలం. సోడియం, కాల్షియం పైభాగంలో ఉన్నా పొటాషియం కంటే కింద ఉన్నాయి.
D. ఇనుము రాగిని స్థానభ్రంశం చేసి మేకుపై రాగి పూత ఏర్పడుతుంది
Answer & explanation
Correct: D — ఇనుము రాగిని స్థానభ్రంశం చేసి మేకుపై రాగి పూత ఏర్పడుతుంది
ఇనుము రాగి కంటే ఎక్కువ చర్యాశీలం కాబట్టి Fe + CuSO₄ → FeSO₄ + Cu చర్య జరిగి మేకుపై రాగి నిక్షిప్తమవుతుంది. రాగి ఇనుము కంటే తక్కువ చర్యాశీలం, అది ఇనుమును స్థానభ్రంశం చేయలేదు; ఇక్కడ హైడ్రోజన్ ఏర్పడదు.
సోడియం పరమాణువు (Na) సోడియం కాటయాన్ (Na⁺) గా మారేటప్పుడు ఏం జరుగుతుంది?
A. ఒక ఎలక్ట్రాన్‌ను కోల్పోతుంది
B. ఒక ఎలక్ట్రాన్‌ను గ్రహిస్తుంది
C. ఒక ప్రోటాన్‌ను కోల్పోతుంది
D. రెండు ఎలక్ట్రాన్లను కోల్పోతుంది
Answer & explanation
Correct: A — ఒక ఎలక్ట్రాన్‌ను కోల్పోతుంది
Na (2,8,1) బాహ్య కక్ష్యలోని ఒక ఎలక్ట్రాన్‌ను కోల్పోయి Na⁺ (2,8) అవుతుంది; కేంద్రకంలో 11 ప్రోటాన్లు, ఎలక్ట్రాన్లు 10 కాబట్టి నికర ధనావేశం వస్తుంది. ప్రోటాన్లు కేంద్రకంలో స్థిరం; ఎలక్ట్రాన్ గ్రహిస్తే ఋణావేశం వచ్చేది.
క్లోరిన్ (పరమాణు సంఖ్య 17) పరమాణువు ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం ఏది?
A. 2, 8, 8
B. 2, 8, 7
C. 2, 8, 6
D. 2, 7
Answer & explanation
Correct: B — 2, 8, 7
క్లోరిన్‌కు 17 ఎలక్ట్రాన్లు: K కక్ష్యలో 2, L లో 8, M లో 7 అంటే 2,8,7. ఒక ఎలక్ట్రాన్ తీసుకుంటే 2,8,8 వచ్చి Cl⁻ అవుతుంది; 2,8,6 సల్ఫర్ విన్యాసం; 2,7 ఫ్లోరిన్ విన్యాసం.