Free practice MCQs with answers and explanations for విద్యుత్ (Electricity) (10వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 10 Physical Science)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Easy
పట్టికలోని పదార్థాల్లో అత్యల్ప నిరోధకత ఉన్న, అంటే ఉత్తమ వాహకం ఏది?
A. వెండి
B. రాగి
C. ఇనుము
D. పాదరసం
Answer & explanation
Correct: A — వెండి
వెండి నిరోధకత 1.60 × 10⁻⁸ Ω m, రాగిది 1.62 × 10⁻⁸ Ω m; అంటే వెండి కొద్దిగా తక్కువ కాబట్టి పట్టికలో ఉత్తమ వాహకం. ఇనుము (10.0 × 10⁻⁸), పాదరసం (94.0 × 10⁻⁸) ఎక్కువ నిరోధకత కలవి.
ఇనుము నిరోధకత 10.0 × 10⁻⁸ Ω m కాగా పాదరసానిది 94.0 × 10⁻⁸ Ω m. నిరోధకత తక్కువగా ఉన్న పదార్థం మంచి వాహకం; ఇది పదార్థ లక్షణం కాబట్టి వ్యాసం తెలియకపోయినా పోలిక చెప్పవచ్చు.
ఇస్త్రీ పెట్టె, టోస్టర్ వంటి తాపన సాధనాలకు స్వచ్ఛ లోహానికి బదులు మిశ్రమ లోహం ఎందుకు వాడతారు?
A. మిశ్రమ లోహం నిరోధకత చాలా తక్కువ కాబట్టి
B. మిశ్రమ లోహం విద్యుత్తును అసలు ప్రవహింపనివ్వదు కాబట్టి
C. మిశ్రమ లోహం నిరోధకత ఎక్కువ, అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద త్వరగా ఆక్సీకరణం చెందదు
D. మిశ్రమ లోహం బరువు తక్కువ కాబట్టి
Answer & explanation
Correct: C — మిశ్రమ లోహం నిరోధకత ఎక్కువ, అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద త్వరగా ఆక్సీకరణం చెందదు
మిశ్రమ లోహం నిరోధకత సాధారణంగా దాని ఘటక లోహాల కంటే ఎక్కువ, కాబట్టి H = I²Rt ప్రకారం ఎక్కువ ఉష్ణం పుడుతుంది; పైగా అధిక ఉష్ణోగ్రతల వద్ద అది త్వరగా మండదు (ఆక్సీకరణం కాదు). నిరోధకత తక్కువ అనడం తప్పు; బంధకం కాదు, బరువుకు సంబంధం లేదు.
ఈ పదార్థాలను నిరోధకత ఆరోహణ క్రమంలో (తక్కువ నుండి ఎక్కువకు) అమర్చితే ఏది సరైనది?
A. ఇనుము < వెండి < గాజు < నిక్రోమ్
B. వెండి < నిక్రోమ్ < ఇనుము < గాజు
C. నిక్రోమ్ < ఇనుము < వెండి < గాజు
D. వెండి < ఇనుము < నిక్రోమ్ < గాజు
Answer & explanation
Correct: D — వెండి < ఇనుము < నిక్రోమ్ < గాజు
వెండి 1.60 × 10⁻⁸, ఇనుము 10.0 × 10⁻⁸, నిక్రోమ్ 100 × 10⁻⁶ (= 10⁻⁴), గాజు 10¹⁰–10¹⁴ Ω m. కాబట్టి సరైన క్రమం వెండి, ఇనుము, నిక్రోమ్, గాజు. బంధకం గాజు ఎల్లప్పుడూ చివర; మిగతా క్రమాల్లో ఇనుము, వెండి లేదా నిక్రోమ్ స్థానాలు తప్పు.
శ్రేణి సంధానంలో R₁, R₂, R₃ నిరోధకాల తుల్య నిరోధం Rₛ ఎంత?
A. R₁ + R₂ + R₃
B. 1/R₁ + 1/R₂ + 1/R₃
C. R₁ × R₂ × R₃
D. 1/(R₁ + R₂ + R₃)
Answer & explanation
Correct: A — R₁ + R₂ + R₃
శ్రేణిలో అదే ప్రవాహం I అన్నింటి గుండా వెళ్తుంది, V = V₁ + V₂ + V₃ కాబట్టి IR = IR₁ + IR₂ + IR₃, అంటే Rₛ = R₁ + R₂ + R₃. వ్యుత్క్రమాల మొత్తం సూత్రం సమాంతర సంధానానికి చెందినది; లబ్ధం లేదా దాని వ్యుత్క్రమం ఏ సంధానానికీ సరికాదు.
20 Ω బల్బు, 4 Ω నిరోధకం 6 V బ్యాటరీతో శ్రేణిలో కలిపితే వలయంలో ప్రవాహం ఎంత?
A. 0.30 A
B. 0.25 A
C. 1.5 A
D. 0.05 A
Answer & explanation
Correct: B — 0.25 A
మొత్తం నిరోధం Rₛ = 20 + 4 = 24 Ω, I = V / Rₛ = 6 / 24 = 0.25 A. 0.30 A అంటే 6 ÷ 20 (బల్బును మాత్రమే పరిగణించడం); 1.5 A అంటే 6 ÷ 4 (నిరోధకాన్ని మాత్రమే) – రెండూ శ్రేణి మొత్తం నిరోధాన్ని విస్మరించిన తప్పులు.
ఆ వలయంలో (20 Ω బల్బు, 4 Ω నిరోధకం, 6 V బ్యాటరీ) బల్బు చివరల పొటెన్షియల్ భేదం ఎంత?
A. 1 V
B. 6 V
C. 5 V
D. 24 V
Answer & explanation
Correct: C — 5 V
శ్రేణిలో I = 0.25 A అన్నింటి గుండా సమానం; బల్బు V₁ = IR = 0.25 × 20 = 5 V. నిరోధకం చివరల V₂ = 0.25 × 4 = 1 V; 5 + 1 = 6 V బ్యాటరీ వోల్టేజ్‌కు సమానం. 6 V మొత్తం బ్యాటరీది, బల్బు ఒక్కటే మొత్తాన్ని పొందదు.
2 V ఘటాలు మూడింటితో చేసిన బ్యాటరీకి 5 Ω, 8 Ω, 12 Ω నిరోధకాలను శ్రేణిలో కలిపారు. 12 Ω నిరోధకం చివరల పొటెన్షియల్ భేదం ఎంత?
A. 6 V
B. 0.24 V
C. 1.92 V
D. 2.88 V
Answer & explanation
Correct: D — 2.88 V
బ్యాటరీ వోల్టేజ్ 3 × 2 = 6 V; మొత్తం నిరోధం 5 + 8 + 12 = 25 Ω; I = 6 / 25 = 0.24 A. 12 Ω చివరల V = 0.24 × 12 = 2.88 V. 6 V మొత్తం వోల్టేజ్; 0.24 V ప్రవాహ విలువ; 1.92 V అనేది 8 Ω చివరల విలువ (0.24 × 8).
సమాంతర సంధానంలో ప్రతి నిరోధకం చివరల పొటెన్షియల్ భేదం ఎలా ఉంటుంది?
A. అన్నింటికీ సమానం
B. నిరోధానికి అనులోమానుపాతంలో వేర్వేరు
C. నిరోధానికి విలోమానుపాతంలో వేర్వేరు
D. సున్నా
Answer & explanation
Correct: A — అన్నింటికీ సమానం
సమాంతరంలో ప్రతి నిరోధకం ఒకే రెండు బిందువుల X, Y మధ్య కలిసి ఉంటుంది కాబట్టి అన్నింటి చివరల పొటెన్షియల్ భేదం బ్యాటరీ V కి సమానమే. వేరుగా ఉండేది శాఖా ప్రవాహాలు (I = V/R) మాత్రమే.
5 Ω, 10 Ω, 30 Ω నిరోధకాలను 12 V బ్యాటరీకి సమాంతరంగా కలిపితే వలయంలో మొత్తం ప్రవాహం ఎంత?
A. 2.4 A
B. 4 A
C. 0.4 A
D. 1.2 A
Answer & explanation
Correct: B — 4 A
ప్రతి శాఖ V = 12 V: I₁ = 12/5 = 2.4 A, I₂ = 12/10 = 1.2 A, I₃ = 12/30 = 0.4 A. మొత్తం I = I₁ + I₂ + I₃ = 4 A. మిగతా ఎంపికలు ఒక్కో శాఖ ప్రవాహాలు మాత్రమే; మొత్తం ప్రవాహం అన్ని శాఖల మొత్తం.