విద్యుత్ (Electricity): నిరోధం ఆధారపడే అంశాలు, నిరోధకత (Resistance and Resistivity)
Free practice MCQs with answers and explanations for నిరోధం ఆధారపడే అంశాలు, నిరోధకత (Resistance and Resistivity) in విద్యుత్ (Electricity). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఒక వాహక తీగ నిరోధం కింది ఏ అంశాలపై ఆధారపడుతుంది?
A. పొడవు, మధ్యచ్ఛేద వైశాల్యం, పదార్థ స్వభావం
B. ద్రవ్యరాశి, రంగు, ఆకారం
C. కేవలం రంగు
D. దాని గుండా ప్రవహించే కాలం
Answer & explanation
Correct: A — పొడవు, మధ్యచ్ఛేద వైశాల్యం, పదార్థ స్వభావం
R = ρ l / A సూత్రం ప్రకారం నిరోధం పొడవు l, మధ్యచ్ఛేద వైశాల్యం A, పదార్థ స్వభావం (నిరోధకత ρ) పై ఆధారపడుతుంది; ఉష్ణోగ్రత కూడా ప్రభావం చూపుతుంది. రంగు, ద్రవ్యరాశి లేదా ప్రవాహ కాలం నిరోధాన్ని నిర్ణయించవు.
l పొడవు, A వైశాల్యం గల తీగ నిరోధం 4 Ω. అదే పదార్థంతో l/2 పొడవు, 2A వైశాల్యం గల తీగ నిరోధం ఎంత?
A. 2 Ω
B. 1 Ω
C. 8 Ω
D. 16 Ω
Answer & explanation
Correct: B — 1 Ω
R₂ = ρ (l/2) / (2A) = ¼ × (ρ l / A) = ¼ × 4 = 1 Ω. పొడవు సగమైతే R సగం, వైశాల్యం రెట్టింపైతే మళ్లీ సగం; అందుకే మొత్తం నాలుగో వంతు. 2 Ω అంటే ఒక్క కారకం మాత్రమే పరిగణించడం, 8 Ω, 16 Ω పెరుగుదలగా పొరబడటం.
ఒక తీగ పొడవు, పదార్థం మారకుండా దాని వ్యాసాన్ని రెట్టింపు చేస్తే నిరోధం ఎలా మారుతుంది?
A. సగం అవుతుంది
B. రెట్టింపు అవుతుంది
C. నాలుగో వంతు అవుతుంది
D. నాలుగు రెట్లు అవుతుంది
Answer & explanation
Correct: C — నాలుగో వంతు అవుతుంది
వైశాల్యం A = πd² / 4 కాబట్టి వ్యాసం రెట్టింపైతే A నాలుగు రెట్లు అవుతుంది. R ∝ 1/A కాబట్టి నిరోధం నాలుగో వంతు అవుతుంది. సగం అనేది వైశాల్యాన్ని రెట్టింపుగా మాత్రమే లెక్కించిన తప్పు; పెరగడం అనేది విలోమ సంబంధాన్ని విస్మరించడం.
1 m పొడవు, 0.3 mm వ్యాసం ఉన్న లోహపు తీగ నిరోధం 20°C వద్ద 26 Ω. దాని నిరోధకత, పదార్థం ఏవి?
A. 1.62 × 10⁻⁸ Ω m, రాగి
B. 49 × 10⁻⁶ Ω m, కాన్స్టాంటన్
C. 100 × 10⁻⁶ Ω m, నిక్రోమ్
D. 1.84 × 10⁻⁶ Ω m, మాంగనీస్
Answer & explanation
Correct: D — 1.84 × 10⁻⁶ Ω m, మాంగనీస్
ρ = R A / l = R π d² / (4 l) = 26 × π × (3 × 10⁻⁴)² / (4 × 1) ≈ 1.84 × 10⁻⁶ Ω m. పట్టికలో ఈ విలువ మాంగనీస్‌కు చెందినది. రాగి (1.62 × 10⁻⁸) చాలా తక్కువ; కాన్స్టాంటన్ (49 × 10⁻⁶), నిక్రోమ్ (100 × 10⁻⁶) చాలా ఎక్కువ.