స్థానభ్రంశ చర్య – ఇనుప మేకు, కాపర్ సల్ఫేట్ (Displacement Reaction)
Free practice MCQs with answers and explanations for స్థానభ్రంశ చర్య – ఇనుప మేకు, కాపర్ సల్ఫేట్ (Displacement Reaction) in రసాయన చర్యలు & సమీకరణాలు (Chemical Reactions and Equations). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఇనుప మేకును కాపర్ సల్ఫేట్ ద్రావణంలో కొంతసేపు ఉంచితే మేకుపై ఏర్పడే పూత రంగు ఏది?
A. తెలుపు
B. నలుపు
C. గోధుమ (ఎరుపు–గోధుమ) రంగు
D. లేత నీలం
Answer & explanation
Correct: C — గోధుమ (ఎరుపు–గోధుమ) రంగు
ఇనుము కాపర్ సల్ఫేట్ నుండి రాగిని స్థానభ్రంశం చేయడం వల్ల మేకుపై రాగి పొర (గోధుమ రంగు) ఏర్పడుతుంది. నలుపు రంగు పూత CuO కాపర్ ఆక్సైడ్‌కు, తెలుపు BaSO₄ వంటి అవక్షేపాలకు సంబంధించినవి.
జింక్, లెడ్ లు కాపర్ సమ్మేళనాల నుండి కాపర్‌ను ఎందుకు స్థానభ్రంశం చేస్తాయి?
A. అవి కాపర్ కంటే ఎక్కువ క్రియాశీలత గల మూలకాలు
B. అవి కాపర్ కంటే తక్కువ క్రియాశీలత గలవి
C. అవి రెండూ వాయువులు
D. అవి కాపర్ కంటే ఎక్కువ ద్రవీభవన స్థానం గలవి
Answer & explanation
Correct: A — అవి కాపర్ కంటే ఎక్కువ క్రియాశీలత గల మూలకాలు
ఎక్కువ క్రియాశీలత ఉన్న మూలకం తక్కువ క్రియాశీలత ఉన్న మూలకాన్ని దాని సమ్మేళనం నుండి తొలగిస్తుంది: Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu; Pb + CuCl₂ → PbCl₂ + Cu. జింక్, లెడ్ లోహాలే, వాయువులు కావు.
Fe₂O₃ + 2Al → Al₂O₃ + 2Fe చర్య ఏ రకానికి చెందినది?
A. సంయోగ చర్య
B. స్థానభ్రంశ చర్య
C. వియోగ చర్య
D. ద్వంద్వ స్థానభ్రంశ చర్య
Answer & explanation
Correct: B — స్థానభ్రంశ చర్య
అల్యూమినియం (మూలకం) ఇనుమును దాని ఆక్సైడ్ నుండి తొలగించి ఆ స్థానంలో చేరుతోంది, ఇది స్థానభ్రంశం. రెండు సమ్మేళనాల అయాన్లు మారడం లేదు కాబట్టి ద్వంద్వ స్థానభ్రంశం కాదు; క్రియాజన్యాలు రెండు కావడంతో సంయోగం కాదు.
సరిపోల్చండి. (i) Fe + CuSO₄ → FeSO₄ + Cu (ii) Na₂SO₄ + BaCl₂ → BaSO₄ + 2NaCl (iii) CaO + H₂O → Ca(OH)₂ (iv) CaCO₃ → CaO + CO₂ — రకాలు: (a) సంయోగం (b) వియోగం (c) స్థానభ్రంశం (d) ద్వంద్వ స్థానభ్రంశం
A. (i)-d, (ii)-c, (iii)-a, (iv)-b
B. (i)-c, (ii)-d, (iii)-b, (iv)-a
C. (i)-a, (ii)-b, (iii)-c, (iv)-d
D. (i)-c, (ii)-d, (iii)-a, (iv)-b
Answer & explanation
Correct: D — (i)-c, (ii)-d, (iii)-a, (iv)-b
ఇనుము రాగిని తొలగిస్తోంది కాబట్టి (i) స్థానభ్రంశం; రెండు సమ్మేళనాల అయాన్లు మారాయి కాబట్టి (ii) ద్వంద్వ స్థానభ్రంశం; రెండు క్రియాజనకాలు ఒకే క్రియాజన్యం ఇస్తోంది కాబట్టి (iii) సంయోగం; ఒకే క్రియాజనకం రెండుగా విడిపోయింది కాబట్టి (iv) వియోగం.