రసాయన చర్యలు & సమీకరణాలు (Chemical Reactions and Equations) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for రసాయన చర్యలు & సమీకరణాలు (Chemical Reactions and Equations) (10వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 10 Physical Science)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
జింక్ గుళికలపై విలీన హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం కలిపినప్పుడు ప్రధానంగా గమనించే మార్పు ఏది?
A. గుళికల చుట్టూ వాయువు బుడగలు వెలువడటం
B. తెల్లని అవక్షేపం ఏర్పడటం
C. ద్రావణం ఘనీభవించడం
D. ద్రావణం ముదురు నీలి రంగులోకి మారడం
Answer & explanation
Correct: A — గుళికల చుట్టూ వాయువు బుడగలు వెలువడటం
జింక్ ఆమ్లంతో చర్య జరిపి హైడ్రోజన్ వాయువును ఇస్తుంది, అందువల్ల గుళికల చుట్టూ బుడగలు కనిపిస్తాయి, పాత్ర కూడా కొద్దిగా వేడెక్కుతుంది. అవక్షేపం ఏర్పడటం ద్వంద్వ స్థానభ్రంశ చర్యల లక్షణం; ఘనీభవనం లేదా నీలి రంగు ఇక్కడ జరగవు.
ఒక రసాయన చర్యలో రసాయన మార్పు చెందే పదార్థాలను ఏమంటారు?
A. క్రియాజన్యాలు (Products)
B. ఉత్ప్రేరకాలు (Catalysts)
C. క్రియాజనకాలు (Reactants)
D. అవక్షేపాలు (Precipitates)
Answer & explanation
Correct: C — క్రియాజనకాలు (Reactants)
చర్యలో మార్పు చెందే మొదటి పదార్థాలు క్రియాజనకాలు; ఇవి సమీకరణంలో బాణానికి ఎడమ వైపు ఉంటాయి. కొత్తగా ఏర్పడేవి క్రియాజన్యాలు, అవక్షేపం అంటే నీటిలో కరగని ఘన క్రియాజన్యం మాత్రమే.
బాణం చర్య దిశను సూచిస్తుంది; క్రియాజనకాలు క్రియాజన్యాలుగా మారుతున్నాయని చూపడానికి దాని ములుకు కుడి వైపున ఉన్న క్రియాజన్యాల వైపు ఉంటుంది. క్రియాజనకాల వైపు ఉంటే చర్య దిశ తప్పుగా చూపినట్లవుతుంది.
రసాయన సమీకరణాన్ని సమతుల్యం చేయడానికి ఆధారమైన నియమం ఏది?
A. ద్రవ్యరాశి నిత్యత్వ నియమం
B. బాయిల్ నియమం
C. ఓమ్ నియమం
D. పరావర్తన నియమం
Answer & explanation
Correct: A — ద్రవ్యరాశి నిత్యత్వ నియమం
రసాయన చర్యలో ద్రవ్యరాశిని సృష్టించలేం, నాశనం చేయలేం కాబట్టి ప్రతి మూలకం పరమాణువుల సంఖ్య చర్యకు ముందు, తర్వాత సమానంగా ఉండాలి. బాయిల్, ఓమ్, పరావర్తన నియమాలు వాయువులు, విద్యుత్తు, కాంతికి సంబంధించినవి.
Fe + H₂O → Fe₃O₄ + H₂ సమీకరణం సమతుల్యం చేసినప్పుడు Fe, H₂O, Fe₃O₄, H₂ ల గుణకాలు వరుసగా ఏవి?
A. 1, 1, 1, 1
B. 3, 4, 1, 4
C. 3, 2, 1, 2
D. 2, 3, 1, 3
Answer & explanation
Correct: B — 3, 4, 1, 4
కుడి వైపు Fe₃O₄లో 4 ఆక్సిజన్, 3 ఇనుము ఉంటాయి. కాబట్టి ఎడమ వైపు 4H₂O, 3Fe అవసరం; అప్పుడు హైడ్రోజన్ 8 అవుతుంది, కుడి వైపు 4H₂ తీసుకుంటే 8 వస్తుంది. వేరే కలయికల్లో ఏదో ఒక మూలకం అసమానంగా ఉంటుంది.
ఒక పదార్థం నీటిలో ద్రావణంగా ఉందని రసాయన సమీకరణంలో ఏ సంకేతంతో సూచిస్తారు?
A. (s)
B. (l)
C. (aq)
D. (g)
Answer & explanation
Correct: C — (aq)
aq అంటే aqueous, అంటే నీటిలో ద్రావణం. (s) ఘనం, (l) ద్రవం, (g) వాయువు అని అర్థం. ఉదాహరణకు NaCl(aq) ఉప్పు ద్రావణాన్ని, NaCl(s) ఘన ఉప్పును సూచిస్తాయి; కాబట్టి ద్రావణానికి (aq) మాత్రమే సరిపోతుంది.
CaO + H₂O → Ca(OH)₂ + ఉష్ణం; పలుకు సున్నం నీటితో కలిసి కాల్చిన సున్నం (కాల్షియం హైడ్రాక్సైడ్) అవుతుంది. కార్బొనేట్ ఏర్పడాలంటే CO₂ కావాలి; క్లోరైడ్, సల్ఫేట్‌లకు సంబంధిత మూలకాలు ఈ చర్యలో లేవు.
రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ క్రియాజనకాల నుండి ఒకే క్రియాజన్యం ఏర్పడే చర్యను ఏమంటారు?
A. సంయోగ చర్య
B. వియోగ చర్య
C. స్థానభ్రంశ చర్య
D. ద్వంద్వ స్థానభ్రంశ చర్య
Answer & explanation
Correct: A — సంయోగ చర్య
అనేక క్రియాజనకాలు కలిసి ఒకే క్రియాజన్యాన్ని ఇవ్వడం సంయోగ చర్య లక్షణం, ఉదా: C + O₂ → CO₂. వియోగంలో ఒకే క్రియాజనకం నుండి అనేక క్రియాజన్యాలు ఏర్పడతాయి, కాబట్టి అది వ్యతిరేకం.
శ్వాసక్రియలో గ్లూకోజ్ ఆక్సిజన్‌తో కలిసి శక్తిని విడుదల చేస్తుంది కాబట్టి అది ఉష్ణమోచక చర్య. సున్నపురాయిని వేడి చేయడం, విద్యుద్విశ్లేషణ, AgCl విచ్ఛిన్నం – ఇవన్నీ శక్తి అవసరమయ్యే వియోగ చర్యలు.