సమీకరణ సమతుల్యత – హిట్ అండ్ ట్రయల్ పద్ధతి దశలు (Balancing: Hit-and-Trial Method)
Free practice MCQs with answers and explanations for సమీకరణ సమతుల్యత – హిట్ అండ్ ట్రయల్ పద్ధతి దశలు (Balancing: Hit-and-Trial Method) in రసాయన చర్యలు & సమీకరణాలు (Chemical Reactions and Equations). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
Fe + H₂O → Fe₃O₄ + H₂ సమీకరణం సమతుల్యం చేసినప్పుడు Fe, H₂O, Fe₃O₄, H₂ ల గుణకాలు వరుసగా ఏవి?
A. 1, 1, 1, 1
B. 3, 4, 1, 4
C. 3, 2, 1, 2
D. 2, 3, 1, 3
Answer & explanation
Correct: B — 3, 4, 1, 4
కుడి వైపు Fe₃O₄లో 4 ఆక్సిజన్, 3 ఇనుము ఉంటాయి. కాబట్టి ఎడమ వైపు 4H₂O, 3Fe అవసరం; అప్పుడు హైడ్రోజన్ 8 అవుతుంది, కుడి వైపు 4H₂ తీసుకుంటే 8 వస్తుంది. వేరే కలయికల్లో ఏదో ఒక మూలకం అసమానంగా ఉంటుంది.
Fe + H₂O → Fe₃O₄ + H₂ సమీకరణాన్ని సమతుల్యం చేయడానికి మొదట ఆక్సిజన్‌ను ఎందుకు ఎంచుకున్నారు?
A. ఆక్సిజన్ మిగతా వాటికంటే ఎల్లప్పుడూ తేలిక
B. ఎడమ వైపు ఆక్సిజన్ లేదు
C. ఆక్సిజన్ ఒక్కటే అసమతుల్యంగా ఉంది
D. Fe₃O₄ అత్యధిక పరమాణువులు గల సమ్మేళనం, అందులో ఆక్సిజన్ అత్యధికంగా (4) ఉంది
Answer & explanation
Correct: D — Fe₃O₄ అత్యధిక పరమాణువులు గల సమ్మేళనం, అందులో ఆక్సిజన్ అత్యధికంగా (4) ఉంది
అత్యధిక పరమాణువులున్న సమ్మేళనంలోని అత్యధిక పరమాణువుల మూలకం నుండి మొదలుపెడితే లెక్కలు సులభమవుతాయి. ఇక్కడ Fe₃O₄లో 4 ఆక్సిజన్ ఉన్నాయి. ఆక్సిజన్ ఎడమ వైపు కూడా (H₂Oలో) ఉంది, Fe, H కూడా అసమతుల్యమే.
4H₂O అని కాకుండా H₂O₄ అని రాసి ఆక్సిజన్ సమతుల్యం చేయడం ఎందుకు తప్పు?
A. సూత్రంలోని చిన్న సంఖ్యను మార్చితే పదార్థమే మారిపోతుంది, గుణకం మాత్రమే మార్చాలి
B. H₂O₄ అనే సూత్రం రాయడం కష్టం
C. గుణకాలు ఎప్పుడూ ఆక్సిజన్‌కు వాడకూడదు
D. చిన్న సంఖ్యలు పరమాణువుల సంఖ్యను మార్చవు
Answer & explanation
Correct: A — సూత్రంలోని చిన్న సంఖ్యను మార్చితే పదార్థమే మారిపోతుంది, గుణకం మాత్రమే మార్చాలి
H₂O నీటి సూత్రం; దాన్ని H₂O₄గా మారిస్తే అది నీరు కాకుండా వేరే పదార్థాన్ని సూచిస్తుంది. అందుకే సమతుల్యతలో సూత్రాల ముందు గుణకాలు మాత్రమే మారుస్తాం. చిన్న సంఖ్యలు పరమాణువుల సంఖ్యను నిర్ణయిస్తాయి, కాబట్టి చివరి వాక్యం తప్పు.
A. పెట్టెలు గీయడం → పరమాణువుల జాబితా → అత్యధిక పరమాణువుల సమ్మేళనం నుండి సమతుల్యం → చివరగా స్థితి సంకేతాలు
B. స్థితి సంకేతాలు → పెట్టెలు గీయడం → జాబితా → సమతుల్యం
C. జాబితా → స్థితి సంకేతాలు → పెట్టెలు → సమతుల్యం
D. సమతుల్యం → పెట్టెలు గీయడం → జాబితా → స్థితి సంకేతాలు
Answer & explanation
Correct: A — పెట్టెలు గీయడం → పరమాణువుల జాబితా → అత్యధిక పరమాణువుల సమ్మేళనం నుండి సమతుల్యం → చివరగా స్థితి సంకేతాలు
పాఠంలో మొదట సూత్రాల చుట్టూ పెట్టెలు గీస్తారు, తర్వాత ఎడమ, కుడి పరమాణువులను లెక్కిస్తారు, తర్వాత అత్యధిక పరమాణువులున్న సమ్మేళనంతో సమతుల్యం చేస్తారు, సరిచూసిన తర్వాత చివరగా స్థితి సంకేతాలు రాస్తారు. సమతుల్యతకు ముందు స్థితి సంకేతాలు వాడటం వ్యవస్థీకృతం కాదు.
3Fe + 4H₂O → Fe₃O₄ + 4H₂ సమీకరణంలో ఎడమ వైపు మొత్తం హైడ్రోజన్ పరమాణువుల సంఖ్య ఎంత?
A. 4
B. 8
C. 2
D. 12
Answer & explanation
Correct: B — 8
ఎడమ వైపు 4H₂O ఉంది; ప్రతి H₂Oలో 2 హైడ్రోజన్ పరమాణువులు, కాబట్టి 4 × 2 = 8. కుడి వైపు 4H₂ లో కూడా 4 × 2 = 8 ఉంటాయి, అందుకే సమీకరణం సమతుల్యం. 4 అనేది కేవలం గుణకం, 2 ఒక్క H₂ లెక్క.