ఆక్సీకరణ, సంకలనం, ప్రతిస్థాపన చర్యలు (Oxidation, Addition, Substitution)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఆక్సీకరణ, సంకలనం, ప్రతిస్థాపన చర్యలు (Oxidation, Addition, Substitution) in కార్బన్ & దాని సమ్మేళనాలు (Carbon and its Compounds). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
వృక్ష నూనెల హైడ్రోజనీకరణ (hydrogenation)లో ఉపయోగించే ఉత్ప్రేరకం ఏది?
A. ఇనుము
B. నికెల్
C. ప్లాటినం
D. సోడియం
Answer & explanation
Correct: B — నికెల్
అసంతృప్త వృక్ష నూనెలకు హైడ్రోజన్ కలిపి సంతృప్తంగా మార్చే పరిశ్రమ ప్రక్రియలో నికెల్ ఉత్ప్రేరకం వాడతారు (పల్లాడియం కూడా వాడవచ్చు). సోడియం ఉత్ప్రేరకం కాదు, చర్యాశీల లోహం; ఇనుము ఈ చర్యకు ఉదహరించలేదు.
ఇథనాల్‌ను వేడి చేసి క్షార పొటాషియం పర్మాంగనేట్ చుక్కలుగా కలిపితే మొదట ఏం జరుగుతుంది?
A. రంగు ఎప్పుడూ అలాగే నిలిచి ఉంటుంది
B. ద్రావణం వెంటనే వాయువు వెలువరిస్తుంది
C. పర్మాంగనేట్ రంగు అదృశ్యమవుతుంది, ఎందుకంటే అది ఆల్కహాల్‌ను ఆక్సీకరణం చేయడంలో ఖర్చవుతుంది
D. ద్రావణం ఘనీభవిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: C — పర్మాంగనేట్ రంగు అదృశ్యమవుతుంది, ఎందుకంటే అది ఆల్కహాల్‌ను ఆక్సీకరణం చేయడంలో ఖర్చవుతుంది
పొటాషియం పర్మాంగనేట్ ఆక్సీకరణ కారకం; అది ఇథనాల్‌కు ఆక్సిజన్ ఇచ్చి ఆమ్లంగా మార్చే క్రమంలో తానే మారి రంగు కోల్పోతుంది. ఆల్కహాల్ అంతా ఖర్చయ్యాక కలిపిన మిగులు పర్మాంగనేట్ రంగు నిలుస్తుంది. వాయువు రావడం, ఘనీభవనం ఈ చర్యలో జరగవు.
సూర్యకాంతి సమక్షంలో మీథేన్ క్లోరిన్‌తో చర్య జరిపి CH₃Cl, HCl ఇవ్వడం ఏ రకమైన చర్య?
A. సంకలన చర్య
B. ఆక్సీకరణ చర్య
C. ప్రతిస్థాపన చర్య
D. సాపోనిఫికేషన్
Answer & explanation
Correct: C — ప్రతిస్థాపన చర్య
ఇక్కడ మీథేన్‌లోని ఒక హైడ్రోజన్ పరమాణువు స్థానాన్ని క్లోరిన్ ఆక్రమిస్తోంది; ఒక పరమాణువు మరోదాని స్థానం తీసుకునే చర్యను ప్రతిస్థాపన అంటారు. సంకలనం అసంతృప్త సమ్మేళనాల్లో జరుగుతుంది; సాపోనిఫికేషన్ ఎస్టర్ + క్షారం చర్య.
హైడ్రోజనీకరణ గురించి 1) వృక్ష నూనెలు సాధారణంగా అసంతృప్త కార్బన్ గొలుసులు కలవి 2) నికెల్ ఉత్ప్రేరకంతో హైడ్రోజన్ చేర్చడం వల్ల అవి సంతృప్తమవుతాయి. సరైనవేవి?
A. 1 మాత్రమే
B. 2 మాత్రమే
C. రెండూ తప్పు
D. 1, 2 రెండూ
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 రెండూ
వృక్ష నూనెల్లో పొడవైన అసంతృప్త గొలుసులు ఉంటాయి; నికెల్ ఉత్ప్రేరకం సమక్షంలో వీటికి హైడ్రోజన్ చేర్చితే ద్విబంధాలు ఒంటి బంధాలుగా మారి సంతృప్త కొవ్వులు (వనస్పతి) ఏర్పడతాయి. జంతు కొవ్వులు మొదటి నుంచే సంతృప్తం, కాబట్టి రెండు ప్రకటనలూ సరైనవి.