కార్బన్ రూపాంతరాలు – వజ్రం, గ్రాఫైట్, ఫుల్లరీన్ (Allotropes of Carbon)
Free practice MCQs with answers and explanations for కార్బన్ రూపాంతరాలు – వజ్రం, గ్రాఫైట్, ఫుల్లరీన్ (Allotropes of Carbon) in కార్బన్ & దాని సమ్మేళనాలు (Carbon and its Compounds). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
తెలిసిన పదార్థాల్లో అత్యంత కఠినమైనది ఏది?
A. గ్రాఫైట్
B. C-60 ఫుల్లరీన్
C. బొగ్గు
D. వజ్రం
Answer & explanation
Correct: D — వజ్రం
వజ్రంలో ప్రతి కార్బన్ మరో నాలుగు కార్బన్లతో బంధించబడి దృఢమైన త్రిమితీయ నిర్మాణం ఏర్పడుతుంది; అందుకే ఇది అత్యంత కఠినం. గ్రాఫైట్ పొరలుగా ఉండి జారుతుంది, అందుకే అది కఠినం కాదు; ఫుల్లరీన్ గోళాకార అణువు.
కార్బన్ రూపాంతరాల్లో విద్యుత్తును బాగా ప్రసరింపజేసేది ఏది?
A. గ్రాఫైట్
B. వజ్రం
C. సిలికాన్
D. ఏదీ కాదు
Answer & explanation
Correct: A — గ్రాఫైట్
గ్రాఫైట్ మంచి విద్యుత్ వాహకం; ఇది ఇతర అలోహాలకు భిన్నమైన లక్షణం. వజ్రం కార్బన్ రూపాంతరమైనా విద్యుత్ వాహకం కాదు. సిలికాన్ కార్బన్ రూపాంతరం కాదు, వేరే మూలకం. కాబట్టి సరైన సమాధానం గ్రాఫైట్ మాత్రమే.
C-60 అణువుకు "ఫుల్లరీన్" అనే పేరు రావడానికి కారణం ఏమిటి?
A. కనుగొన్న శాస్త్రవేత్త ఇంటి పేరు ఫుల్లర్ కావడం
B. ఇది పూర్తిగా నిండిన (full) కర్పరం కలిగి ఉండటం
C. అమెరికన్ ఆర్కిటెక్ట్ బక్‌మిన్‌స్టర్ ఫుల్లర్ రూపొందించిన జియోడెసిక్ గోపురాన్ని పోలి ఉండటం
D. ఇది ఎరుపు రంగులో ఉండటం
Answer & explanation
Correct: C — అమెరికన్ ఆర్కిటెక్ట్ బక్‌మిన్‌స్టర్ ఫుల్లర్ రూపొందించిన జియోడెసిక్ గోపురాన్ని పోలి ఉండటం
C-60 లో 60 కార్బన్ పరమాణువులు ఫుట్‌బాల్ ఆకారంలో అమరి ఉంటాయి. ఇది అమెరికన్ ఆర్కిటెక్ట్ బక్‌మిన్‌స్టర్ ఫుల్లర్ రూపొందించిన జియోడెసిక్ గోపురాన్ని పోలి ఉండటంతో ఫుల్లరీన్ అని పిలిచారు. పేరు ఆకృతికి సంబంధించినది, రంగు లేదా కర్పరం గురించి కాదు.
ప్రకటన (A): వజ్రం, గ్రాఫైట్‌ల రసాయన ధర్మాలు ఒకటే కానీ భౌతిక ధర్మాలు వేరు. కారణం (R): రెండూ కార్బన్ పరమాణువులతోనే ఏర్పడినా వాటిలో కార్బన్లు బంధించబడే విధానం వేరు. సరైనది ఏది?
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R అనేది A కి వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A తప్పు, R సరైనది
D. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి సరైన వివరణ
Answer & explanation
Correct: D — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి సరైన వివరణ
రెండింటిలో ఉన్నది కార్బన్ మాత్రమే కాబట్టి రసాయన ధర్మాలు (ఉదా: దహనంలో CO₂ ఇవ్వడం) ఒకటే. అయితే వజ్రంలో ప్రతి C – 4 C లతో త్రిమితీయ నిర్మాణం, గ్రాఫైట్‌లో 3 C లతో షడ్భుజ పొరలు ఉండటం వల్ల కఠినత్వం, వాహకత వంటి భౌతిక ధర్మాలు మారతాయి; ఇదే సరైన వివరణ.
రూపాంతరాలు అంటే ఒకే మూలకం (కార్బన్) వివిధ నిర్మాణ రూపాల్లో ఉండటం; వజ్రం, గ్రాఫైట్, ఫుల్లరీన్ అలాంటివే. కార్బన్ డయాక్సైడ్ కార్బన్, ఆక్సిజన్ అనే రెండు మూలకాల సమ్మేళనం కాబట్టి అది రూపాంతరం కాదు.