ఆమ్లాలు, క్షారాలు & లవణాలు (Acids, Bases and Salts) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ఆమ్లాలు, క్షారాలు & లవణాలు (Acids, Bases and Salts) (10వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 10 Physical Science)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
పొడి HCl వాయువు పొడి నీలి లిట్మస్ రంగును మార్చకపోవడానికి కారణం ఏది?
A. HCl వాయువు క్షారం
B. లిట్మస్ పొడిగా ఉంటే పనిచేయదు
C. నీరు లేకుండా HCl నుండి H+ అయాన్లు వేరవవు
D. HCl వాయువులో హైడ్రోజన్ ఉండదు
Answer & explanation
Correct: C — నీరు లేకుండా HCl నుండి H+ అయాన్లు వేరవవు
ఆమ్ల ధర్మానికి కారణం H+ అయాన్లు; అవి నీటి సమక్షంలోనే HCl అణువుల నుండి విడిపోతాయి (HCl + H2O → H3O+ + Cl-). నీరు లేకపోతే అయాన్లు ఏర్పడవు కాబట్టి పొడి లిట్మస్ మారదు. HCl ఆమ్లమే, క్షారం కాదు; దానిలో హైడ్రోజన్ ఉంది.
అన్ని క్షారాలు నీటిలో కరగవు; నీటిలో కరిగే క్షారాన్ని ఆల్కలీ అంటారు (ఉదా: NaOH, KOH). ఇవి జారుడుగా, చేదుగా, క్షయకారిగా ఉంటాయి. ఆమ్లాలకు ఈ పేరు వర్తించదు, లోహ ఆక్సైడ్లు కూడా కావు.
ఆమ్ల ద్రావణాన్ని నీటితో విలీనం చేస్తే హైడ్రోనియం అయాన్ల (H3O+) గాఢత ఏమవుతుంది?
A. తగ్గుతుంది
B. పెరుగుతుంది
C. మారదు
D. సున్నా అవుతుంది
Answer & explanation
Correct: A — తగ్గుతుంది
విలీనంలో ప్రతి ఘనపరిమాణంలో అయాన్ల సంఖ్య తగ్గుతుంది కాబట్టి H3O+ గాఢత తగ్గి ద్రావణం బలహీనమవుతుంది. అయాన్ల మొత్తం సంఖ్య మారకపోయినా ఘనపరిమాణం పెరగడం వల్ల గాఢత తగ్గుతుంది; పూర్తిగా సున్నా కాదు.
pH 4 నుండి pH 2 కు మారితే ద్రావణంలో ఏ మార్పు వస్తుంది?
A. ఆమ్ల బలం తగ్గుతుంది
B. H3O+ గాఢత పెరిగి ఆమ్ల బలం పెరుగుతుంది
C. ద్రావణం క్షారమవుతుంది
D. OH- గాఢత పెరుగుతుంది
Answer & explanation
Correct: B — H3O+ గాఢత పెరిగి ఆమ్ల బలం పెరుగుతుంది
pH తగ్గితే హైడ్రోనియం అయాన్ల గాఢత పెరుగుతుంది; అంటే ద్రావణం మరింత బలమైన ఆమ్లమవుతుంది. అది క్షారంగా మారదు; OH- గాఢత తగ్గుతుంది, పెరగదు. pH స్కేలు విలోమ సంబంధం చూపుతుంది: సంఖ్య తగ్గేకొద్దీ H+ గాఢత ఎక్కువ, ఆమ్లత్వం ఎక్కువ.
అదే గాఢతలో HCl, CH3COOH లను చూస్తే కింది వాటిలో సరైన వాక్యం ఏది?
A. రెండూ సమాన H+ ఇస్తాయి
B. CH3COOH బలమైనది, HCl బలహీనం
C. HCl ఎక్కువ H+ ఇచ్చే బలమైన ఆమ్లం, CH3COOH బలహీనం
D. రెండూ క్షారాలు
Answer & explanation
Correct: C — HCl ఎక్కువ H+ ఇచ్చే బలమైన ఆమ్లం, CH3COOH బలహీనం
ఆమ్ల బలం విడుదలయ్యే H+ సంఖ్యపై ఆధారపడుతుంది; ఒకే గాఢతలో HCl ఎక్కువ H+ ఇస్తుంది కాబట్టి బలమైనది, ఎసిటిక్ ఆమ్లం తక్కువ ఇస్తుంది కాబట్టి బలహీనం. అందుకే Mg తో HCl లో ఎక్కువ బుడగలు వస్తాయి.
పాఠం ప్రకారం దంతక్షయం ఏ pH కంటే తక్కువలో మొదలవుతుంది?
A. 7.0
B. 6.5
C. 8.0
D. 5.5
Answer & explanation
Correct: D — 5.5
నోటి pH 5.5 కంటే తక్కువైతే కాల్షియం హైడ్రాక్సీఅపటైట్‌తో చేసిన ఎనామిల్ తుప్పు పడి దంతక్షయం మొదలవుతుంది. 7.0 తటస్థం; 8.0 క్షారం, ఎనామిల్ దెబ్బతినదు; 6.5 ఇంకా సురక్షిత పరిధి.
తేనెటీగ కుట్టిన చోట బేకింగ్ సోడా రాస్తే ఉపశమనం లభించడానికి కారణం?
A. కుట్టులోని ఆమ్లాన్ని మృదు క్షారం తటస్థీకరించడం
B. బేకింగ్ సోడా ఆమ్లం కావడం
C. బేకింగ్ సోడా నొప్పి నివారిణి అనే పదార్థం కావడం
D. కుట్టులో క్షారం ఉండటం
Answer & explanation
Correct: A — కుట్టులోని ఆమ్లాన్ని మృదు క్షారం తటస్థీకరించడం
తేనెటీగ కుట్టు ఆమ్లాన్ని వదులుతుంది; బేకింగ్ సోడా మృదు క్షారం కాబట్టి దానిని తటస్థీకరించి నొప్పి తగ్గిస్తుంది. ఆమ్లం రాస్తే నొప్పి పెరుగుతుంది; కుట్టులో క్షారం ఉండదు.
బలమైన క్షారం, బలహీన ఆమ్లం ల లవణం అయిన సోడియం కార్బొనేట్ ద్రావణ pH ఎలా ఉంటుంది?
A. ఖచ్చితంగా 7
B. 7 కంటే ఎక్కువ
C. 7 కంటే తక్కువ
D. 0
Answer & explanation
Correct: B — 7 కంటే ఎక్కువ
బలమైన క్షారం (NaOH), బలహీన ఆమ్లం ల లవణం క్షార స్వభావం చూపుతుంది; కాబట్టి pH 7 కంటే ఎక్కువ. pH ఖచ్చితంగా 7 బలమైన ఆమ్లం-బలమైన క్షార లవణాలకు, 7 కంటే తక్కువ ఆమ్ల లవణాలకు.
ఉప్పు నుండి NaOH (క్లోర్-ఆల్కలీ), బేకింగ్ సోడా, వాషింగ్ సోడా, బ్లీచింగ్ పౌడర్ తయారవుతాయి. ప్లాస్టర్ ఆఫ్ పారిస్ జిప్సంను వేడి చేసి పొందేది కాబట్టి ఉప్పు నుండి వచ్చేది కాదు.
బేకింగ్ పౌడర్‌లో బేకింగ్ సోడాతో పాటు ఉండే పదార్థం ఏది?
A. సోడియం హైడ్రాక్సైడ్
B. గాఢ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం
C. కాల్షియం ఆక్సైడ్
D. టార్టారిక్ ఆమ్లం వంటి మృదువైన తినదగిన ఆమ్లం
Answer & explanation
Correct: D — టార్టారిక్ ఆమ్లం వంటి మృదువైన తినదగిన ఆమ్లం
బేకింగ్ పౌడర్ = NaHCO3 + టార్టారిక్ ఆమ్లం వంటి తినదగిన మృదు ఆమ్లం; వేడి లేదా నీటితో ఆమ్లం NaHCO3 తో చర్య జరిపి CO2 ఇస్తుంది. గాఢ H2SO4, NaOH, CaO ఆహారంలో వాడటానికి హానికరం.