Free practice MCQs with answers and explanations for మన పర్యావరణం (Our Environment) (10వ తరగతి సైన్స్ – జీవశాస్త్రం (Class 10 Biology)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
ప్రతిపాదన (A): ఆహార గొలుసులో శక్తి ప్రవాహం ఏకదిశా ప్రవాహం.
కారణం (R): ఒక స్థాయి దాటిన శక్తి మళ్ళీ ముందు స్థాయికి లభించదు.
సరైన సమాధానం ఏది?
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R, A కి వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A, R రెండూ సరైనవి; R, A కి సరైన వివరణ
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కి సరైన వివరణ
శక్తి మొక్కల నుంచి శాకాహారులకు, అక్కడి నుంచి మాంసాహారులకు వెళ్తుంది కానీ వెనక్కి రాదు; కారణం అదే – ముందుకెళ్ళిన శక్తి కింది స్థాయికి అందుబాటులో ఉండదు. కాబట్టి R, Aను పూర్తిగా వివరిస్తుంది.
గడ్డి → మిడత → కప్ప → పాము గొలుసులో పాముకు 5 kJ శక్తి చేరిందనుకుంటే, 10% నియమం ప్రకారం గడ్డిలో కనీసం ఎంత శక్తి ఉండాలి?
A. 50 kJ
B. 500 kJ
C. 50000 kJ
D. 5000 kJ
Answer & explanation
Correct: D — 5000 kJ
ప్రతి మెట్టులో 10% మాత్రమే తరువాతికి చేరుతుంది కాబట్టి వెనక్కి వెళ్తే ప్రతి సారి 10 రెట్లు: పాము 5 → కప్ప 50 → మిడత 500 → గడ్డి 5000 kJ. మూడు మెట్ల తేడా కాబట్టి మొత్తం 1000 రెట్లు (5 × 1000).
పోషణ స్థాయుల గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1) శాకాహారులు రెండవ పోషణ స్థాయిలో ఉంటాయి.
2) తృతీయ వినియోగదారులు మూడవ పోషణ స్థాయిలో ఉంటాయి.
ఏది సరైనది?
A. 1 మాత్రమే సరైనది
B. 2 మాత్రమే సరైనది
C. 1, 2 రెండూ సరైనవి
D. 1, 2 రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: A — 1 మాత్రమే సరైనది
ఉత్పత్తిదారులు మొదటి, శాకాహారులు రెండవ స్థాయి కాబట్టి ప్రకటన 1 సరైనది. తృతీయ వినియోగదారులు (పెద్ద మాంసాహారులు) నాల్గవ స్థాయిలో ఉంటాయి; మూడవ స్థాయిలో ఉండేది ద్వితీయ వినియోగదారులు, కాబట్టి ప్రకటన 2 తప్పు.
ప్రతిపాదన (A): ఆహార గొలుసులో అత్యున్నత స్థాయి జీవులలో హానికర రసాయనాల గాఢత అత్యధికంగా ఉంటుంది.
కారణం (R): ఈ రసాయనాలు కుళ్ళవు, ప్రతి స్థాయిలో పేరుకుపోతాయి.
సరైన సమాధానం ఏది?
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R, A కి వివరణ కాదు
B. A, R రెండూ సరైనవి; R, A కి సరైన వివరణ
C. A సరైనది, R తప్పు
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: B — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కి సరైన వివరణ
విచ్ఛిన్నం కాని రసాయనాలు ఏ స్థాయిలోనూ తొలగిపోవు; తినే జీవి శరీరంలో పేరుకుంటూ ఉంటాయి. గొలుసులో ఎంత పైకి వెళ్తే అంత ఎక్కువ స్థాయిల నుంచి సంచితమవుతాయి. కాబట్టి R వల్లే A జరుగుతుంది.
ఓజోన్ క్షీణత వల్ల కలిగే పరిణామాల సరైన వరుస క్రమం ఏది?
A. ఓజోన్ తగ్గడం → CFC ల విడుదల → UV తగ్గడం → చర్మ క్యాన్సర్
B. UV పెరగడం → CFC ల విడుదల → ఓజోన్ పెరగడం → చర్మ క్యాన్సర్
C. చర్మ క్యాన్సర్ → UV పెరగడం → ఓజోన్ తగ్గడం → CFC ల విడుదల
D. CFC ల విడుదల → ఓజోన్ తగ్గడం → భూమికి UV ఎక్కువగా చేరడం → చర్మ క్యాన్సర్ ముప్పు
Answer & explanation
Correct: D — CFC ల విడుదల → ఓజోన్ తగ్గడం → భూమికి UV ఎక్కువగా చేరడం → చర్మ క్యాన్సర్ ముప్పు
మొదట CFC లు వాతావరణంలోకి చేరి ఓజోన్ను తగ్గిస్తాయి; ఓజోన్ తగ్గడంతో UV కిరణాలు ఎక్కువగా భూమికి చేరి చర్మ కణాలను దెబ్బతీసి క్యాన్సర్ ముప్పు పెంచుతాయి. ఇతర క్రమాలలో కారణం, ఫలితం తారుమారయ్యాయి.
పురుగుమందు నీటి వనరు నుంచి మానవుని వరకు చేరే సరైన క్రమం ఏది?
A. నీరు → జలచర మొక్కలు → చిన్న చేపలు → పెద్ద చేపలు → మానవుడు
B. మానవుడు → పెద్ద చేపలు → చిన్న చేపలు → నీరు
C. నీరు → పెద్ద చేపలు → జలచర మొక్కలు → మానవుడు
D. జలచర మొక్కలు → నీరు → మానవుడు → చేపలు
Answer & explanation
Correct: A — నీరు → జలచర మొక్కలు → చిన్న చేపలు → పెద్ద చేపలు → మానవుడు
నీటిలో కలిసిన పురుగుమందును ముందుగా జలచర మొక్కలు పీల్చుకుంటాయి, వాటిని చిన్న చేపలు, చిన్న చేపలను పెద్ద చేపలు, పెద్ద చేపలను మానవుడు తింటాడు; ప్రతి స్థాయిలో గాఢత పెరుగుతుంది. ఇతర క్రమాలు ఆహార గొలుసు దిశకు విరుద్ధం.
ఒక విద్యార్థి వంటింటి వ్యర్థాలను మట్టిలో కప్పి 15 రోజులకోసారి గమనించాడు. చాలా కాలం రూపం మారకుండా మిగిలే అవకాశం ఎక్కువగా ఉన్న వస్తువు ఏది?
A. కూరగాయల తొక్కలు
B. మందుల బబుల్ ప్యాక్
C. వాడిన టీ పొడి
D. పండ్ల తొక్కలు
Answer & explanation
Correct: B — మందుల బబుల్ ప్యాక్
కూరగాయల, పండ్ల తొక్కలు, టీ పొడి సేంద్రియ పదార్థాలు; తేమ మట్టిలో సూక్ష్మజీవులు త్వరగా కుళ్ళబెడతాయి. మందుల బబుల్ ప్యాక్లు ప్లాస్టిక్/లోహపు రేకుతో తయారవుతాయి, అవి జీవ విచ్ఛిన్నం కావు కాబట్టి చాలా కాలం అలాగే ఉంటాయి.
గడ్డి, పొదలు, మిడత, కుందేలు, కప్ప, పాము, గద్ద ఉన్న ఆహార జాలంలో (కుందేలును పాము, గద్ద తింటాయి; పామును గద్ద తింటుంది) గద్ద ఏ ఆహార గొలుసులలో ఉంటుంది?
A. గడ్డి → గద్ద మాత్రమే
B. గడ్డి → మిడత → గద్ద
C. గడ్డి → కుందేలు → గద్ద, మరియు గడ్డి → కుందేలు → పాము → గద్ద
D. పొదలు → కప్ప → గద్ద
Answer & explanation
Correct: C — గడ్డి → కుందేలు → గద్ద, మరియు గడ్డి → కుందేలు → పాము → గద్ద
గద్ద కుందేలును నేరుగా తింటుంది, అలాగే కుందేలును తిన్న పామును కూడా తింటుంది; అందువల్ల గద్ద రెండు గొలుసులలో వేర్వేరు పోషణ స్థాయులలో ఉంటుంది. ఇలా ఒక జీవి అనేక గొలుసులలో ఉండటమే జాలం.
తృతీయ వినియోగదారులకు లభించే శక్తి ప్రాథమిక వినియోగదారుల శక్తిలో సుమారు ఎంత?
A. 1%
B. 10%
C. 0.1%
D. 50%
Answer & explanation
Correct: A — 1%
ప్రాథమిక వినియోగదారుల నుంచి ద్వితీయ వినియోగదారులకు 10%, అక్కడి నుంచి తృతీయ వినియోగదారులకు మళ్ళీ 10% చేరుతుంది. అంటే 10% లో 10% = 1%. 10% అనేది ఒక్క మెట్టుకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది; ఇక్కడ రెండు మెట్లు ఉన్నాయి.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1) CFC లను రిఫ్రిజిరేటర్లలో, అగ్నిమాపక పరికరాలలో ఉపయోగిస్తారు.
2) 1987లో UNEP CFC ఉత్పత్తిని పూర్తిగా ఆపేసింది.
ఏది సరైనది?
A. 2 మాత్రమే సరైనది
B. 1 మాత్రమే సరైనది
C. 1, 2 రెండూ సరైనవి
D. 1, 2 రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: B — 1 మాత్రమే సరైనది
CFC లు శీతలకారకాలుగా, అగ్నిమాపకాల్లో వాడతారు – ప్రకటన 1 సరైనది. 1987 ఒప్పందం CFC ఉత్పత్తిని 1986 స్థాయిలో స్థిరీకరించడానికి మాత్రమే (freeze); పూర్తిగా ఆపలేదు కాబట్టి ప్రకటన 2 తప్పు.