Free practice MCQs with answers and explanations for మన పర్యావరణం (Our Environment) (10వ తరగతి సైన్స్ – జీవశాస్త్రం (Class 10 Biology)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1) అడవి సహజ పర్యావరణ వ్యవస్థ.
2) తోట సహజ పర్యావరణ వ్యవస్థ.
ఏది సరైనది?
A. 2 మాత్రమే సరైనది
B. 1 మాత్రమే సరైనది
C. 1, 2 రెండూ సరైనవి
D. 1, 2 రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: B — 1 మాత్రమే సరైనది
అడవి ప్రకృతిలో స్వయంగా ఏర్పడినందున సహజ వ్యవస్థ. తోటను మనుషులు నాటి, సంరక్షించి, నిర్వహిస్తారు కాబట్టి అది మానవ నిర్మిత (కృత్రిమ) వ్యవస్థ; అందువల్ల ప్రకటన 2 తప్పు, ప్రకటన 1 సరైనది.
గడ్డి, మామిడి, పొద్దుతిరుగుడు ఆకుపచ్చ మొక్కలు కాబట్టి కిరణజన్య సంయోగక్రియతో ఆహారం తయారు చేసే ఉత్పత్తిదారులు. కప్ప జంతువు; అది ఇతర జీవులను తినే వినియోగదారు, అందుకే వర్గం భిన్నం.
కింది వాటిలో వినియోగదారుల రకంగా పాఠంలో పేర్కొనబడని వర్గం ఏది?
A. శాకాహారులు
B. పరాన్నజీవులు
C. సర్వభక్షకులు
D. విచ్ఛిన్నకారులు
Answer & explanation
Correct: D — విచ్ఛిన్నకారులు
వినియోగదారులను శాకాహారులు, మాంసాహారులు, సర్వభక్షకులు, పరాన్నజీవులు అని విభజిస్తారు. విచ్ఛిన్నకారులు (బ్యాక్టీరియా, శిలీంధ్రాలు) చనిపోయిన అవశేషాలను విచ్ఛిన్నం చేసే ప్రత్యేక మూడవ వర్గం, వినియోగదారుల ఉప రకం కాదు.
A. చనిపోయిన జీవులు పోగుపడి, నేలకు పోషకాలు తిరిగి చేరవు
B. మొక్కల కిరణజన్య సంయోగక్రియ ఆగిపోతుంది
C. శాకాహారులు మాంసాహారులుగా మారతాయి
D. నేలలో ఆక్సిజన్ విపరీతంగా పెరుగుతుంది
Answer & explanation
Correct: A — చనిపోయిన జీవులు పోగుపడి, నేలకు పోషకాలు తిరిగి చేరవు
విచ్ఛిన్నకారులు అవశేషాలను సరళ అకర్బన పదార్థాలుగా మార్చి నేలకు చేరుస్తాయి; వాటిని మొక్కలు తిరిగి వాడుకుంటాయి. అవి లేకపోతే చెత్త, మృతదేహాలు పోగుపడి పోషకాల పునఃచక్రీకరణ ఆగిపోతుంది. ఇతర ఫలితాలకు ఆధారం లేదు.
గడ్డి → మిడత → కప్ప → పాము అనే గొలుసులో పాము ఏ వినియోగదారు?
A. ప్రాథమిక వినియోగదారు
B. ద్వితీయ వినియోగదారు
C. తృతీయ వినియోగదారు (నాల్గవ పోషణ స్థాయి)
D. ఉత్పత్తిదారు
Answer & explanation
Correct: C — తృతీయ వినియోగదారు (నాల్గవ పోషణ స్థాయి)
గడ్డి ఉత్పత్తిదారు, మిడత ప్రాథమిక (శాకాహారి), కప్ప ద్వితీయ (చిన్న మాంసాహారి), పాము తృతీయ వినియోగదారు; ఇది నాల్గవ పోషణ స్థాయి. పాము ఉత్పత్తిదారు కాదు, కప్పను తినడం వల్ల మిడత స్థాయిలోనూ లేదు.
D. తినబడే జీవి నుంచి తినే జీవికి ఆహారం/శక్తి వెళ్ళే దిశ
Answer & explanation
Correct: D — తినబడే జీవి నుంచి తినే జీవికి ఆహారం/శక్తి వెళ్ళే దిశ
బాణం ఆహారం, శక్తి ప్రవాహ దిశను చూపుతుంది: తినబడే జీవి నుంచి దాన్ని తినే జీవి వైపు. గడ్డి → మిడత అంటే గడ్డి శక్తి మిడతకు వెళ్తుంది, మిడత గడ్డిని తినదని కాదు. వ్యతిరేక దిశలో చూపడం తప్పు.
గడ్డిలో 2000 కిలోజౌళ్ళ శక్తి ఉంది. గడ్డి → మిడత → కప్ప → పాము గొలుసులో 10% నియమం ప్రకారం కప్పకు ఎంత శక్తి చేరుతుంది?
A. 20 kJ
B. 200 kJ
C. 2 kJ
D. 1000 kJ
Answer & explanation
Correct: A — 20 kJ
గడ్డి నుంచి మిడతకు 10%: 2000 లో 10% = 200 kJ. మిడత నుంచి కప్పకు మళ్ళీ 10%: 200 లో 10% = 20 kJ. కాబట్టి కప్పకు 20 kJ చేరుతుంది; 200 kJ మిడతకు, 2 kJ పాముకు చేరే శక్తి.
ఆహార గొలుసులో సాధారణంగా మూడు, నాలుగు మెట్లు మాత్రమే ఉండటానికి కారణం ఏమిటి?
A. జీవులు ఒకరినొకరు తినకపోవడం
B. ప్రతి స్థాయిలో శక్తి నష్టం వల్ల తరువాతి స్థాయికి చాలా తక్కువ శక్తి చేరడం
C. ఉత్పత్తిదారులు లేకపోవడం
D. సూర్యకాంతి అక్కడ పడకపోవడం
Answer & explanation
Correct: B — ప్రతి స్థాయిలో శక్తి నష్టం వల్ల తరువాతి స్థాయికి చాలా తక్కువ శక్తి చేరడం
ప్రతి స్థాయిలో సుమారు 90% శక్తి వేడిగా, జీవక్రియల్లో నష్టమవుతుంది; నాలుగు స్థాయుల తరువాత వినియోగదారులను నిలబెట్టేంత శక్తి మిగలదు. అందుకే గొలుసు పొడవు పరిమితమవుతుంది; అంతే తప్ప ఉత్పత్తిదారులు లేకపోవడం కారణం కాదు.
శక్తి ప్రవాహం గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1) శక్తి ఏకదిశలో మాత్రమే ప్రవహిస్తుంది.
2) పై పోషణ స్థాయిలలో శక్తి పెరుగుతుంది.
ఏది సరైనది?
A. 2 మాత్రమే సరైనది
B. 1, 2 రెండూ సరైనవి
C. 1, 2 రెండూ తప్పు
D. 1 మాత్రమే సరైనది
Answer & explanation
Correct: D — 1 మాత్రమే సరైనది
ఉత్పత్తిదారులు బంధించిన శక్తి తిరిగి సూర్యునికి గాని కింది స్థాయికి గాని చేరదు కాబట్టి ప్రవాహం ఏకదిశలో ఉంటుంది. ప్రతి స్థాయిలో నష్టం జరిగి శక్తి తగ్గుతూ పోతుంది, పెరగదు; అందువల్ల ప్రకటన 2 తప్పు.
ఆహార గొలుసుకు, ఆహార జాలానికి ఉన్న ప్రధాన తేడా ఏమిటి?
A. గొలుసు ఒకే వరుసలో ఉంటుంది, జాలం శాఖలుగా అనేక గొలుసుల కలయిక
B. గొలుసులో విచ్ఛిన్నకారులు ఉండవు, జాలంలో ఉంటాయి
C. గొలుసు జలావరణంలో మాత్రమే ఉంటుంది
D. జాలంలో ఉత్పత్తిదారులు ఉండరు
Answer & explanation
Correct: A — గొలుసు ఒకే వరుసలో ఉంటుంది, జాలం శాఖలుగా అనేక గొలుసుల కలయిక
ఆహార గొలుసు ఒక జీవి నుంచి మరొక జీవికి వెళ్ళే ఏకైక వరుస. ఒక జీవిని అనేక జీవులు తినడం వల్ల ఆ గొలుసులు ఒకదానితో ఒకటి అల్లుకుని శాఖలుగా ఏర్పడినదే జాలం. ఉత్పత్తిదారులు రెండింటిలోనూ ఉంటారు.