Free practice MCQs with answers and explanations for అనువంశికత (Heredity) (10వ తరగతి సైన్స్ – జీవశాస్త్రం (Class 10 Biology)). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
ప్రతి జన్యు సమితి వేరువేరు స్వతంత్ర ముక్కలుగా ఉంటుంది. ఈ ముక్కలను ఏమంటారు?
A. ఎంజైములు
B. కణ త్వచాలు
C. క్రోమోసోములు
D. రైబోసోములు
Answer & explanation
Correct: C — క్రోమోసోములు
జన్యు సమితి ఒకే పొడవైన దారంలా కాకుండా విడివిడి ముక్కలుగా ఉంటుంది, ప్రతి ముక్కనూ క్రోమోసోమ్ అంటారు. ఈ విడిపోవడమే లక్షణాలు స్వతంత్రంగా వారసత్వంగా రావడానికి ఆధారం.
స్త్రీలకు రెండు సమాన పరిమాణపు X క్రోమోసోములు (పరిపూర్ణ జత) ఉంటాయి. పురుషుల్లో ఒక X, ఒక పొట్టి Y (అసమాన జత) ఉంటుంది. YY రూపం మానవుల్లో ఉండదు, ఎందుకంటే తల్లి Y ఇవ్వదు.
మానవుల్లో లింగ క్రోమోసోములు కాకుండా సాధారణ (తల్లి కాపీ, తండ్రి కాపీ ఉండే) క్రోమోసోమ్ జతలు ఎన్ని?
A. 22
B. 23
C. 21
D. 46
Answer & explanation
Correct: A — 22
పుస్తకం ప్రకారం చాలా మానవ క్రోమోసోములకు తల్లి కాపీ, తండ్రి కాపీ ఉంటాయి; అలాంటి జతలు 22. మిగిలిన ఒక్క జత లింగ క్రోమోసోములు, ఇది ఎప్పుడూ పరిపూర్ణ జత కాదు. 46 అనేది క్రోమోసోముల మొత్తం సంఖ్య, జతల సంఖ్య కాదు.
మానవుల్లో బిడ్డ లింగాన్ని ఎవరి నుండి వచ్చే క్రోమోసోమ్ నిర్ణయిస్తుంది?
A. తల్లి
B. తండ్రి
C. తాత
D. ఇద్దరూ సమానంగా
Answer & explanation
Correct: B — తండ్రి
తల్లి ఇచ్చే అండాలన్నింటిలో X మాత్రమే ఉంటుంది. తండ్రి శుక్రకణాల్లో సగం X, సగం Y ఉంటాయి, కాబట్టి బిడ్డ లింగం తండ్రి నుండి X వస్తుందా Y వస్తుందా అనే దానిపై ఆధారపడుతుంది.
చెరకు తోటలో మొక్కల మధ్య వైవిధ్యం చాలా తక్కువగా ఉండటానికి కారణం ఏమిటి?
A. అవి లైంగికంగా ప్రత్యుత్పత్తి చేయడం
B. వాటికి DNA లేకపోవడం
C. అవి అలైంగిక ప్రత్యుత్పత్తి ద్వారా పెరగడం
D. వాటిలో క్రోమోసోములు ఉండకపోవడం
Answer & explanation
Correct: C — అవి అలైంగిక ప్రత్యుత్పత్తి ద్వారా పెరగడం
అలైంగిక ప్రత్యుత్పత్తిలో ఒకే మాతృ జీవి నుండి సంతతి ఏర్పడుతుంది, తేడాలు DNA కాపీ పొరపాట్ల వల్ల మాత్రమే వస్తాయి. లైంగిక ప్రత్యుత్పత్తి చేసే మనుషులు, ఇతర జంతువుల్లో వైవిధ్యం స్పష్టంగా ఎక్కువగా ఉంటుంది.
చెవి తమ్మె (earlobe) మానవ జనాభాలో ఏ రెండు రకాలుగా కనిపిస్తుంది?
A. పొడవైనది, పొట్టిది
B. గుండ్రనిది, ముడతలది
C. ఎరుపు, తెలుపు
D. వేలాడేది (free), తలకు అతుక్కుని ఉండేది (attached)
Answer & explanation
Correct: D — వేలాడేది (free), తలకు అతుక్కుని ఉండేది (attached)
చెవి అడుగు భాగమైన తమ్మె కొందరిలో స్వేచ్ఛగా వేలాడుతుంది, మరికొందరిలో తల పక్కకు అతుక్కుని ఉంటుంది. పొడవు/పొట్టి, గుండ్రని/ముడతల లక్షణాలు బఠానీ మొక్కకు చెందినవి, మానవ చెవికి కాదు.
ఒక లక్షణానికి రెండు కాపీలున్న జీవిలో ఒక్క కాపీ ఉన్నా వ్యక్తమయ్యే లక్షణాన్ని ఏమంటారు?
A. ప్రబల లక్షణం (Dominant)
B. అప్రబల లక్షణం (Recessive)
C. వైవిధ్యం
D. సహజ ఎంపిక
Answer & explanation
Correct: A — ప్రబల లక్షణం (Dominant)
రెండు కాపీలు భిన్నంగా ఉన్నప్పుడు కనిపించే లక్షణం ప్రబలం, దాగి ఉండేది అప్రబలం. అప్రబల లక్షణం కనిపించాలంటే రెండు కాపీలూ అప్రబలంగా ఉండాలి; ఉదాహరణకు పొట్టి మొక్కకు tt మాత్రమే.
T ప్రబలం కాబట్టి ఒక్క T ఉన్నా మొక్క పొడవు అవుతుంది (TT, Tt). రెండు కాపీలూ t అయినప్పుడు మాత్రమే పొట్టి లక్షణం వ్యక్తమవుతుంది, అందుకే పొట్టి మొక్క tt. అందుకే TT లేదా Tt మొక్కలను పొడవు మొక్కలుగా, tt ను మాత్రమే పొట్టి మొక్కగా లెక్కిస్తారు.
మానవ సమాజంలో పుట్టే బాలురు, బాలికల సంఖ్య నిష్పత్తి సిద్ధాంతపరంగా ఎంత?
A. 2 : 1
B. 1 : 2
C. 1 : 1
D. 3 : 1
Answer & explanation
Correct: C — 1 : 1
తండ్రి శుక్రకణాలు సగం X, సగం Y ఉంటాయి; తల్లి అండాలన్నీ X. అందువల్ల XX (బాలిక), XY (బాలుడు) సంభావ్యత సమానం, పిల్లల్లో సగం బాలురు, సగం బాలికలు. ఇలా లింగం సమాన సంభావ్యతతో నిర్ణయం కావడం వల్ల సమాజంలో బాలురు, బాలికల సంఖ్య దాదాపు సమానంగా ఉంటుంది.
ఈ లక్షణాల జతల్లో మెండల్ ప్రయోగంలో ఉపయోగించినది ఏది?
A. వేలాడే / అతుక్కున్న చెవి తమ్మె
B. ఎరుపు / తెలుపు రక్తం
C. పొడవు / పొట్టి జుట్టు
D. తెలుపు / ఊదా పువ్వులు
Answer & explanation
Correct: D — తెలుపు / ఊదా పువ్వులు
మెండల్ తోట బఠానీలో గుండ్రని/ముడతల విత్తనాలు, పొడవు/పొట్టి మొక్కలు, తెలుపు/ఊదా పువ్వులు వంటి వైరుధ్య లక్షణాలను వాడాడు. చెవి తమ్మె రకాలు మానవ జనాభాలోని ఉదాహరణ, మిగతావి బఠానీ లక్షణాలు కావు.