Free practice MCQs with answers and explanations for అనువంశికత (Heredity) (10వ తరగతి సైన్స్ – జీవశాస్త్రం (Class 10 Biology)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
అలైంగిక ప్రత్యుత్పత్తి ద్వారా ఏర్పడిన బ్యాక్టీరియా సంతతి మధ్య కనిపించే చిన్న తేడాలకు ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
A. DNA కాపీ అయ్యేటప్పుడు జరిగే చిన్న పొరపాట్లు
B. రెండు జీవుల బీజకణాల కలయిక
C. క్రోమోసోముల జతలు విడిపోవడం
D. ఇద్దరు తల్లిదండ్రుల DNA కలవడం
Answer & explanation
Correct: A — DNA కాపీ అయ్యేటప్పుడు జరిగే చిన్న పొరపాట్లు
అలైంగిక ప్రత్యుత్పత్తిలో ఒకే జీవి విభజన చెందుతుంది, కాబట్టి రెండు జీవుల బీజకణాలు కలవవు. DNA ప్రతిరూపం తయారయ్యేటప్పుడు జరిగే చిన్న పొరపాట్లే స్వల్ప తేడాలకు కారణం; అందుకే సంతతి దాదాపు ఒకేలా ఉంటుంది.
తండ్రి, తల్లి ఇద్దరూ బిడ్డకు ఇచ్చే జన్యు పదార్థం పరిమాణం గురించి సరైనది ఏది?
A. తండ్రి ఎక్కువ ఇస్తాడు
B. దాదాపు సమానం
C. తల్లి ఎక్కువ ఇస్తుంది
D. తల్లి మాత్రమే ఇస్తుంది
Answer & explanation
Correct: B — దాదాపు సమానం
బిడ్డ ప్రతి లక్షణానికి రెండు రకాలను (ఒకటి తండ్రి నుండి, ఒకటి తల్లి నుండి) పొందుతుంది. అందుకే ఇద్దరి జన్యు వాటా దాదాపు సమానమని చెప్పగలం; ఒక్కరే ఎక్కువ ఇస్తే ఇద్దరి DNA ప్రభావం సమానంగా కనిపించదు.
మెండల్ మఠంలో పెంచిన తోట బఠానీలో గుండ్రని/ముడతల విత్తనాలు, పొడవు/పొట్టి మొక్కలు, తెలుపు/ఊదా పువ్వులు వంటి స్పష్టమైన వైరుధ్య లక్షణాలు ఉన్నాయి. చెరకు అలైంగికంగా పెరిగి వైవిధ్యం తక్కువగా ఉండే ఉదాహరణగా పుస్తకంలో వస్తుంది.
D. ప్రతి తరంలో లక్షణాన్ని చూపే జీవుల సంఖ్యను లెక్కించడం
Answer & explanation
Correct: D — ప్రతి తరంలో లక్షణాన్ని చూపే జీవుల సంఖ్యను లెక్కించడం
బఠానీపై గతంలో చాలామంది అధ్యయనం చేశారు, కానీ మెండల్ సైన్స్కు గణితాన్ని జోడించి ప్రతి తరంలో ఒక లక్షణం ఉన్న మొక్కల సంఖ్యను లెక్కించిన మొదటి వ్యక్తి. ఆ లెక్కలు 3:1 వంటి నిష్పత్తులను చూపి నియమాలకు దారితీశాయి.
స్వచ్ఛమైన పొడవు బఠానీ మొక్కను స్వచ్ఛమైన పొట్టి మొక్కతో సంకరణం చేస్తే మొదటి సంతతి (F1) ఎలా ఉంటుంది?
A. అన్నీ పొడవు మొక్కలు
B. అన్నీ మధ్యస్థ ఎత్తు మొక్కలు
C. సగం పొడవు, సగం పొట్టి
D. అన్నీ పొట్టి మొక్కలు
Answer & explanation
Correct: A — అన్నీ పొడవు మొక్కలు
F1 లో మధ్యస్థ ఎత్తు మొక్కలు కనిపించలేదు; తల్లిదండ్రుల లక్షణాల్లో ఒకటే (పొడవు) వ్యక్తమైంది. కాబట్టి మిశ్రమ లక్షణాలు ఏర్పడతాయనే అభిప్రాయం తప్పని, పొడవు ప్రబల లక్షణమని తేలింది.
మెండల్ ఏకసంకర ప్రయోగంలో F2 సంతతిలో పొడవు : పొట్టి మొక్కల నిష్పత్తి ఎంత?
A. 1 : 1
B. 3 : 1
C. 1 : 2 : 1
D. 9 : 3 : 3 : 1
Answer & explanation
Correct: B — 3 : 1
F1 పొడవు మొక్కలను (Tt) స్వపరాగ సంపర్కం చేస్తే F2 లో TT, Tt, tt = 1:2:1 వస్తాయి. TT, Tt రెండూ పొడవుగా కనిపిస్తాయి కాబట్టి లక్షణరూప నిష్పత్తి 3 : 1. 1:2:1 అనేది జన్యురూప నిష్పత్తి, 9:3:3:1 ద్విసంకర ప్రయోగానిది.
F1 లోని Tt మొక్కలు T, t అనే రెండు రకాల బీజకణాలను సమాన సంఖ్యలో ఇస్తాయి. వాటి యాదృచ్ఛిక కలయికలో TT ఒకటి, Tt రెండు (Tt, tT), tt ఒకటి వస్తాయి; అందువల్ల జన్యురూప నిష్పత్తి 1 : 2 : 1.
ద్విసంకర ప్రయోగంలో F2 సంతతి లక్షణరూప నిష్పత్తి ఎంత?
A. 3 : 1
B. 1 : 2 : 1
C. 1 : 1 : 1 : 1
D. 9 : 3 : 3 : 1
Answer & explanation
Correct: D — 9 : 3 : 3 : 1
RrYy × RrYy లో ఒక్కో మొక్క నాలుగు రకాల బీజకణాలు ఇస్తుంది, కాబట్టి 4 × 4 = 16 సంయోగాలు ఏర్పడతాయి. వాటిలో గుండ్రని-పసుపు 9, గుండ్రని-ఆకుపచ్చ 3, ముడతల-పసుపు 3, ముడతల-ఆకుపచ్చ 1 వస్తాయి.
విత్తనాల ఆకారం, రంగు ప్రయోగంలో F2 లో లెక్కించిన మొత్తం విత్తనాలు ఎన్ని?
A. 556
B. 315
C. 16
D. 108
Answer & explanation
Correct: A — 556
పుస్తకంలోని లెక్కల ప్రకారం గుండ్రని-పసుపు 315, గుండ్రని-ఆకుపచ్చ 108, ముడతల-పసుపు 101, ముడతల-ఆకుపచ్చ 32. వీటి మొత్తం 315+108+101+32 = 556. 16 అనేది నిష్పత్తిలోని భాగాల మొత్తం, 315 కేవలం ఒక వర్గం సంఖ్య.
ఒక ప్రొటీన్ తయారీకి కావలసిన సమాచారం ఇచ్చే DNA భాగాన్ని ఏమంటారు?
A. క్రోమోసోమ్
B. జన్యువు (Gene)
C. హార్మోన్
D. ఎంజైమ్
Answer & explanation
Correct: B — జన్యువు (Gene)
DNA లోని ఒక ప్రొటీన్ సమాచార భాగమే జన్యువు. క్రోమోసోమ్ అనేది అనేక జన్యువులున్న పెద్ద DNA ముక్క. హార్మోన్, ఎంజైమ్ జన్యువు సమాచారం ఆధారంగా శరీరం తయారుచేసే ఉత్పత్తులు, DNA భాగాలు కావు.