Free practice MCQs with answers and explanations for ఉభయాక్షరాలు – సున్న, అరసున్న, విసర్గ (Ubhayaksharalu) in తెలుగు వర్ణమాల (Telugu Alphabet). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
విసర్గ గుర్తు ఏది?
A. ం
B. ఁ
C. ్
D. ః
Answer & explanation
Correct: D — ః
విసర్గ గుర్తు రెండు చుక్కలు (ః). సున్న (ం) ను అనుస్వారం లేదా బిందువు అంటారు; అరసున్న (ఁ) అర్ధబిందువు; '్' గుర్తు హల్లు అచ్చు లేకుండా పొల్లుగా ఉందని సూచిస్తుంది. విసర్గ సంస్కృత పదాల్లో వస్తుంది: దుఃఖం, ప్రాతఃకాలం.
సున్న (ం) ను బిందువు లేదా అనుస్వారం అంటారు. విసర్గ (ః) రెండు చుక్కలు; అరసున్న (ఁ) అర్ధబిందువు; హలంతం అంటే అచ్చు లేని పొల్లు హల్లు. సున్న, అరసున్న, విసర్గ అనే మూడు ఉభయాక్షరాలు; వీటిలో సున్నకే అనుస్వారం అనే పేరు వర్తిస్తుంది.
సున్న (ం) ఉన్న అక్షరం ఛందస్సులో గురువు అవుతుంది; విసర్గ ఉన్న అక్షరం కూడా అంతే. లఘువు అంటే తేలికైన (హ్రస్వ) అక్షరం. 'సరళం' గ, జ, డ, ద, బ లు; 'హ్రస్వం' అచ్చుల పొడవు; ఈ రెండూ ఛందస్సులో గురు–లఘు విభజనకు సంబంధించిన సమాధానాలు కావు.
'దుఃఖం' లో 'దు' తర్వాత విసర్గ (ః) ఉంది; అంతఃకరణం, ప్రాతఃకాలం కూడా అలాంటివే. 'సింహం', 'కంట' లో ఉన్నది సున్న (ం); 'పప్పు' లో ఉభయాక్షరమే లేదు. విసర్గ ఎక్కువగా సంస్కృత పదాల్లో వస్తుంది.
ఉభయాక్షరాలు మూడు (సున్న, అరసున్న, విసర్గ), నాలుగు కాదు; కాబట్టి మొదటి ప్రకటన తప్పు. మిగిలిన మూడు సరైనవి: విసర్గ ఎక్కువగా సంస్కృత పదాల్లో (దుఃఖం, ప్రాతఃకాలం) వస్తుంది; సున్న, విసర్గ ఉన్న అక్షరాలు ఛందస్సులో గురువులు అవుతాయి.
సున్న, అరసున్న, విసర్గ లకు సంబంధించి సరైన ప్రకటన ఏది?
A. విసర్గ ఎప్పుడూ ఒంటరిగా పలుకుతుంది
B. సున్న హల్లు కాకుండా అచ్చు కాకుండా ఉంటుంది కాబట్టి ఏ అచ్చుతోనూ కలవదు
C. అరసున్న ఆధునిక వచనంలో ఎక్కువ వాడతారు
D. అరసున్న పాత గ్రంథాల్లో ఎక్కువ కనిపిస్తుంది; వాడకం ఇప్పుడు తగ్గింది
Answer & explanation
Correct: D — అరసున్న పాత గ్రంథాల్లో ఎక్కువ కనిపిస్తుంది; వాడకం ఇప్పుడు తగ్గింది
అరసున్న (ఁ) అర్ధబిందువు; పాత గ్రంథాల్లో (చెఁడు, ఇఁక వంటి రూపాల్లో) ఎక్కువ కనిపిస్తుంది, ఇప్పుడు దాని వాడకం చాలా తగ్గింది. సున్న అచ్చుతో కలిసి మాత్రమే పలుకుతుంది (అం, కం, సింహం), విసర్గ అచ్చుకు 'హ' లాంటి ధ్వని చేరుస్తుంది; ఏదీ ఒంటరిగా పలకదు. కాబట్టి ఆధునిక వచనంలో అరసున్న ఎక్కువ అనడం తప్పు.