వాక్యాలు – రకాలు (Types of Sentences) · Practice MCQs

Correct: A — కావ్యం కవి చేత రాయబడింది

కర్మ 'కావ్యం' ప్రథమలో కర్త అవుతుంది, కర్త 'కవి' కి 'చేత' చేరుతుంది, క్రియ 'రాశాడు' → 'రాయబడింది' (కావ్యానికి తగినట్లు). రెండవ ఎంపికలో కర్త, కర్మ తారుమారయ్యాయి; మూడవదిలో 'చేత' లేదు; నాల్గవదిలో క్రియ కవికి తగినట్లు ఉంది కానీ అర్థం తప్పు. క్రియ ఎల్లప్పుడూ కొత్త కర్తకు అనుగుణంగా ఉండాలి.

Correct: B — రాముడు రావణుని చంపాడు

కర్మణి నుండి కర్తరిగా మార్చేటప్పుడు 'చేత', 'బడు' తొలగించి, కర్తను (రాముడు) ప్రథమలో, కర్మను (రావణుని) ద్వితీయలో ఉంచాలి: 'రాముడు రావణుని చంపాడు'. రెండవ ఎంపికలో కర్త, కర్మ తారుమారై అర్థం మారింది; మూడవ, నాల్గవ ఎంపికల్లో విభక్తులు సరిగా లేవు.

Correct: C — కర్త ప్రథమా విభక్తిలో ఉంటాడు

కర్మణి వాక్యంలో కర్త ప్రథమలో ఉండడు; కర్తకు 'చేత' లేదా 'వలన' చేరి ఉంటుంది, ప్రథమలో ఉండేది కర్మ. కాబట్టి మొదటి ప్రకటన తప్పు. మిగిలినవి సరైనవి: 'చేత', 'బడు' ఉంటాయి; 'ఈ గుడి కాకతీయుల చేత కట్టబడింది' వంటి చోట్ల పని ఎవరిపై జరిగిందో చెప్పడం కోసం వాడతారు.

Correct: D — కర్మణి వాక్యం; కర్త – కాకతీయులు

'చేత', 'కట్టబడింది' ('బడు') ఉండడం కర్మణి వాక్య లక్షణం. నిజమైన కర్త పని చేసినవారు కాకతీయులు; 'గుడి' కర్మ (పని దానిపై జరిగింది), ప్రథమలో ఉంది. కర్తరి అయితే 'కాకతీయులు ఈ గుడి కట్టారు' అని ఉండేది. కాబట్టి కర్మణి, కర్త కాకతీయులు అనేదే సరైనది.

Correct: A — విధ్యర్థకం, నిషేధార్థకం

'కూర్చోండి' పని చేయమని చెప్పే ఆజ్ఞ: విధ్యర్థకం. 'ఆడవద్దు' పని చేయవద్దని చెబుతోంది: నిషేధార్థకం. రెండవ ఎంపిక క్రమం తారుమారు. 'దయచేసి' వంటి వినయ పదం లేదు కాబట్టి ప్రార్థనార్థకం కాదు; ప్రశ్న పదం లేదు కాబట్టి ప్రశ్నార్థకం కాదు.

Correct: B — కానీ – వ్యతిరేకం; లేదా – ఎంపిక; అందువల్ల – ఫలితం; మరియు – కలపడం

సంయుక్త వాక్యాల భావ రకాలు: కలిపేది (మరియు), వ్యతిరేకం చూపేది (కానీ), ఎంపిక చూపేది (లేదా), ఫలితం చూపేది (అందువల్ల). మిగిలిన ఎంపికల్లో ఈ జతల్లో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ తారుమారయ్యాయి. 'వర్షం కురిసింది, కానీ పంటలు ఎండిపోయాయి' లో 'కానీ' వ్యతిరేకాన్ని చూపుతుంది.

Correct: C — రాము చదివాడు, సోము ఆడాడు

'రాము చదివాడు, సోము ఆడాడు' లో 'చదివాడు', 'ఆడాడు' అనే రెండు సమాపక క్రియలు ఉన్నాయి, కాబట్టి సంయుక్తం. 'వెళ్ళి', 'చదువుతూ', 'కష్టపడితే' అసమాపక క్రియలు; ఆ వాక్యాల్లో సమాపక క్రియ ఒక్కటే ఉంది, అందుకే అవి సంశ్లిష్ట వాక్యాలు. సమాపక క్రియలను లెక్కించడమే గుర్తించే పద్ధతి.

Correct: D — చివరి సమాపక క్రియ ఉన్న భాగం

సంశ్లిష్టంలో చివరి సమాపక క్రియ ఉన్న భాగమే ప్రధాన భావాన్ని ఇస్తుంది; మిగిలినవి దానికి అనుబంధంగా ఉంటాయి. ఉదాహరణకు 'అమ్మ వంట చేసి అందరికీ వడ్డించింది' లో ప్రధాన భావం 'వడ్డించింది' లో ఉంది, 'చేసి' దానికి అనుబంధం. అసమాపక క్రియ భావాన్ని పూర్తి చేయదు కాబట్టి అది ప్రధానం కాదు.

Correct: A — రాముడు పండు తిన్నాడు

తెలుగు పద క్రమం కర్త + కర్మ + క్రియ: రాముడు (కర్త) పండు (కర్మ) తిన్నాడు (క్రియ). ఇంగ్లీషు క్రమం Subject + Verb + Object, అందుకే 'Rama ate a fruit'. క్రియ మధ్యలో లేదా మొదట ఉంచిన ఇతర ఎంపికలు తెలుగు వాక్యం చివర క్రియ ఉండాలనే నియమానికి విరుద్ధం.

Correct: B — పాప తల్లి చేత నిద్రపుచ్చబడింది

కర్మ 'పాపను' ప్రథమలో 'పాప' గా మారి కర్త అవుతుంది; కర్త 'తల్లి' కి 'చేత' చేరుతుంది; క్రియకు 'బడు' చేరి 'నిద్రపుచ్చబడింది' అవుతుంది. రెండవ ఎంపికలో కర్మ ద్వితీయలోనే ఉండిపోయింది; మూడవదిలో కర్త, కర్మ తారుమారై అర్థం మారింది; నాల్గవదిలో విభక్తులు, క్రియ సరిపోలలేదు.