వాక్యాలు – రకాలు (Types of Sentences) · Practice MCQs

Correct: D — శత్రర్థకం

'-తూ' రూపంలో (తింటూ, పాడుతూ, నడుస్తూ) ఉండే అసమాపక క్రియ శత్రర్థకం; రెండు పనులు ఒకేసారి జరుగుతున్నట్లు తెలుపుతుంది. క్త్వార్థకం 'చేసి', చేదర్థకం 'వస్తే', తుమున్నర్థకం 'తినడానికి' రూపాలు. కాబట్టి 'పాడుతూ' శత్రర్థకమే, మిగిలినవి కావు.

Correct: A — తుమున్నర్థకం

'-డానికి' రూపంలో (తినడానికి, చూడడానికి, కొనడానికి) ఉండే అసమాపక క్రియ తుమున్నర్థకం; ప్రయోజనాన్ని తెలుపుతుంది. క్త్వార్థకం 'చేసి', శత్రర్థకం 'తింటూ', చేదర్థకం 'వస్తే' రూపాలు. ఈ వాక్యంలో ఒక అసమాపక (కొనడానికి) + ఒక సమాపక (వెళ్ళాడు) క్రియలు ఉన్నాయి, కాబట్టి సంశ్లిష్టం.

Correct: B — చేదర్థకం

షరతు చెప్పే '-తే/-ఐతే' వాక్యం చేదర్థకం. కారణం–ఫలితం చెబితే హేత్వర్థకం ('వర్షం పడటం వల్ల ఆట రద్దయింది'); సందేహం ఉంటే సందేహార్థకం ('వచ్చి ఉంటాడేమో'); వినయంగా వేడుకుంటే ప్రార్థనార్థకం. ఇక్కడ 'కష్టపడితే' అనే షరతు ఉంది కాబట్టి చేదర్థకమే.

Correct: C — ప్రార్థనార్థకం

వినయంగా వేడుకునే వాక్యం ప్రార్థనార్థకం; 'దయచేసి' అనే పదం దానికి గుర్తు. ఆజ్ఞ లేదా సలహా అయితే విధ్యర్థకం ('చదువు'), ఆశీర్వచనమైతే ఆశీరర్థకం ('వర్ధిల్లు గాక'), అనుమతి ఇస్తే అనుమత్యర్థకం ('వెళ్ళవచ్చు'). ఇక్కడ వినయం ఉంది కాబట్టి ప్రార్థనార్థకం.

Correct: D — ఆశీరర్థకం

ఆశీర్వదించే వాక్యం ఆశీరర్థకం; 'వర్ధిల్లు గాక' అనే రూపం శుభాకాంక్షను చెబుతోంది. ప్రార్థనార్థకంలో వినయంగా అడుగుతారు; సందేహార్థకంలో 'ఏమో' వంటి సందేహం ఉంటుంది; నిషేధార్థకంలో 'వద్దు/-కు' ఉంటుంది. ఈ వాక్యంలో ఆశీర్వచనమే ప్రధానం.

Correct: A — అనుమత్యర్థకం

అనుమతి ఇచ్చే వాక్యం అనుమత్యర్థకం; '-వచ్చు' అనే రూపం అనుమతిని చూపుతుంది. విధ్యర్థకంలో నేరుగా ఆజ్ఞ ('వెళ్ళు'), నిషేధార్థకంలో 'వెళ్ళకు/వద్దు' ఉంటాయి; హేత్వర్థకంలో కారణం ఉంటుంది. ఇక్కడ అనుమతి ఇవ్వడమే భావం కాబట్టి అనుమత్యర్థకం.

Correct: B — రావణుడు రాముని చేత చంపబడ్డాడు

కర్తరి → కర్మణి నియమాలు: కర్మను కర్తగా (ప్రథమలో) మార్చాలి, కర్తకు 'చేత' చేర్చాలి, క్రియకు 'బడు' చేర్చాలి. కాబట్టి 'రావణుడు రాముని చేత చంపబడ్డాడు'. రెండవ ఎంపికలో కర్మ ప్రథమలోకి రాలేదు; మూడవది వ్యాకరణ విరుద్ధం; నాల్గవది అర్థమే తారుమారైంది.

Correct: C — చేత (లేదా వలన)

కర్మణి వాక్యంలో కర్త 'చేత' లేదా 'వలన' చేరి ఉంటాడు (కావ్యం కవి చేత రాయబడింది). 'ని/ను' ద్వితీయా విభక్తి ప్రత్యయం (కర్మకు వస్తుంది), 'కొరకు' చతుర్థి, 'అందు' సప్తమి; కర్త కు సంబంధించిన కర్మణి నియమం 'చేత' చేర్చడమే.

Correct: D — తాను

ప్రత్యక్షంలోని ఉత్తమ పురుష 'నేను' పరోక్షంలో ప్రథమ పురుష 'తాను' అవుతుంది (రాము 'నేను రేపు వస్తాను' అన్నాడు → రాము తాను మరుసటి రోజు వస్తానని చెప్పాడు). 'నీవు' మధ్యమ పురుషం, 'మేము' ఉత్తమ పురుష బహువచనం. మార్పు తప్పనిసరిగా వస్తుంది కాబట్టి 'ఏ మార్పూ ఉండదు' తప్పు.

Correct: A — మరుసటి రోజు

పరోక్ష కథనంలో కాల సూచక పదాలు మారతాయి: 'రేపు' → 'మరుసటి రోజు', 'ఈరోజు' → 'ఆ రోజు'. 'ఆ రోజు' ఈరోజుకు వస్తుంది కాబట్టి రేపుకు సరికాదు; 'నిన్న' గతాన్ని, 'ఈరోజు' వర్తమానాన్ని సూచిస్తాయి. అందువల్ల రేపు → మరుసటి రోజు.