వ్యుత్పత్త్యర్థాలు (Etymology) · Practice MCQs

Correct: A — గంగాధరుడు

పద్మనాభుడు, మురారి, దామోదరుడు విష్ణువు లేదా కృష్ణుడి పేర్లు. గంగాధరుడు అంటే గంగను ధరించినవాడు, అంటే శివుడు. కాబట్టి గంగాధరుడు విష్ణువుకు చెందడు. గంగాధరుడు శివుడి పేరు కాగా మిగతా మూడు పేర్లు విష్ణువు లేదా కృష్ణుడివి. దేవతల పేర్ల వ్యుత్పత్తి వారి లక్షణాల (గంగ, నాభి, తాడు, రాక్షస సంహారం) ఆధారంగా ఉంటుంది.

Correct: B — పది కంఠాలు (తలలు) కలవాడు – రావణుడు

దశకంఠుడు = దశ (పది) + కంఠాలు (తలలు) కలవాడు, అంటే రావణుడు. నాలుగు ముఖాలు చతురాననుడికి (బ్రహ్మ), ఆరు ముఖాలు షణ్ముఖుడికి, వేయి కన్నులు సహస్రాక్షుడికి చెందినవి. పది అనే సంఖ్య రావణుడికి మాత్రమే సరిపోతుంది.

Correct: C — 1 మాత్రమే

కృష్ణుడు అంటే నల్లనివాడు కాబట్టి 1 సరైనది. త్రిపురారి = త్రిపురాసురుని శత్రువు, మదనారి = మన్మథుని శత్రువు; ఈ రెండింటి అర్థాలు 2, 3లో తారుమారయ్యాయి, కాబట్టి అవి తప్పు. రెండూ శివుడి పేర్లైనా ఏ రాక్షసుడు/దేవతకు శత్రువు అనేది వేరు.

Correct: D — 1, 2 మాత్రమే

ధనంజయుడు, సవ్యసాచి అర్జునుడి పేర్లు; ఇచ్చిన అర్థాలు సరైనవి కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. హలాయుధుడు అంటే నాగలిని ఆయుధంగా కలవాడు, బలరాముడు; తెల్లని గుర్రాల రథం కలవాడు శ్వేతవాహనుడు (అర్జునుడు). కాబట్టి 3 తప్పు.

Correct: A — గాంగేయుడు

కౌంతేయుడు (కుంతి కుమారుడు), సవ్యసాచి, శ్వేతవాహనుడు, ధనంజయుడు అర్జునుడి పేర్లు. గాంగేయుడు అంటే గంగ కుమారుడు, అంటే భీష్ముడు. కాబట్టి గాంగేయుడు అర్జునుడికి చెందడు.

Correct: B — కుజుడు – భూమిలో కలిసినవాడు

కుజుడు అంటే భూమి నుండి పుట్టినవాడు (అంగారకుడు), భూమిలో కలిసినవాడు కాదు; కాబట్టి ఈ జత తప్పు. జానకి (జనకుని కుమార్తె), పాండవులు (పాండురాజు పుత్రులు), ఆత్మజ (తన నుండి పుట్టినది) సరైనవి.

Correct: C — "పుం" అనే నరకం నుండి రక్షించేవాడు

పుత్రుడు = పుం అనే నరకం నుండి రక్షించేవాడు. "పుట్టినవాడు" తనయుడు పదానికి, ముందుగా పుట్టినవాడు అగ్రజుడికి, తరువాత పుట్టినవాడు అనుజుడికి వ్యుత్పత్తులు. కొడుకును సూచించే నాలుగు పదాల వ్యుత్పత్తులు భిన్నంగా ఉంటాయి.

Correct: D — ఉరగం

రొమ్ము (ఉరస్సు)తో పాకేది ఉరగం (పాము). భుజంగం అంటే శరీరం వంకరగా చేసి పోయేది (ఇదీ పామే); ఖగం ఆకాశంలో సంచరించేది (పక్షి), ప్లవంగం దూకేది (కోతి). కాబట్టి వ్యుత్పత్తికి సరిగ్గా సరిపోయేది ఉరగమే.

Correct: A — 1, 2 మాత్రమే

నీటిలో పుట్టినది నీరజం, ఏనుగు ముఖం కలవాడు గజాననుడు కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. ఉదరమున తాడు కలవాడు దామోదరుడు; ద్విజుడు అంటే రెండుసార్లు జన్మించినవాడు. కాబట్టి 3 తప్పు.

Correct: B — -ఆనన (గజాననుడు, చతురాననుడు)

"ముఖం కలవాడు" అంటే -ఆనన చివర ఉన్న పదం (గజాననుడు, చతురాననుడు). -అక్ష కన్నుకు, -అరి శత్రువుకు సంబంధించినవి. -ఈ లేదా -య చివర కుమారుడిని సూచిస్తాయి (సౌమిత్రి, రాధేయుడు).