ముఖ్యమంత్రి – ఉప ముఖ్యమంత్రి, మంత్రివర్గంలో వాటా (Sharing of CM, Deputy CM & Cabinet)
Free practice MCQs with answers and explanations for ముఖ్యమంత్రి – ఉప ముఖ్యమంత్రి, మంత్రివర్గంలో వాటా (Sharing of CM, Deputy CM & Cabinet) in పెద్దమనుషుల ఒప్పందం 1956 (Gentlemen's Agreement). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఒప్పందం ప్రకారం ముఖ్యమంత్రి ఆంధ్ర ప్రాంత వారైతే ఉప ముఖ్యమంత్రి ఏ ప్రాంతం వారై ఉండాలి?
A. ఆంధ్ర
B. తెలంగాణ
C. రాయలసీమ
D. ఎవరైనా
Answer & explanation
Correct: B — తెలంగాణ
ముఖ్యమంత్రి ఒక ప్రాంతం వారైతే ఉప ముఖ్యమంత్రి మరో ప్రాంతం వారై ఉండాలి. ముఖ్యమంత్రి ఆంధ్ర వారైతే ఉప ముఖ్యమంత్రి తెలంగాణ వారు; తెలంగాణ వారైతే ఉప ముఖ్యమంత్రి ఆంధ్ర వారు.
ఒప్పందం ప్రకారం మంత్రివర్గంలో ఆంధ్ర : తెలంగాణ నిష్పత్తి ఎంత?
A. 50 : 50
B. 70 : 30
C. 80 : 20
D. 60 : 40
Answer & explanation
Correct: D — 60 : 40
మంత్రుల సంఖ్య ఆంధ్ర : తెలంగాణ = 60 : 40 నిష్పత్తిలో ఉండాలని ఒప్పందం చెప్పింది. తెలంగాణ మంత్రుల్లో ఒకరు తెలంగాణ ముస్లిం ఉండాలని కూడా ప్రతిపాదించారు. ఈ 60:40 నిష్పత్తి అంటే తెలంగాణకు నలభై శాతం మంత్రి పదవులు; ఇది ప్రాంత జనాభా ఆధారంగా నిర్ణయించిన రాజకీయ వాటా.
ముఖ్యమంత్రి నీలం సంజీవ రెడ్డి ఉప ముఖ్యమంత్రి పదవిని ‘ఆరో వేలు (sixth finger)’ లాంటిదని వ్యాఖ్యానించినట్లు ప్రసిద్ధి. 1956లో మొదటి మంత్రివర్గంలో తెలంగాణకు ఉప ముఖ్యమంత్రి పదవి ఇవ్వలేదు.
ఒప్పందం ప్రకారం హోం, ఆర్థిక వంటి ముఖ్య శాఖల్లో తెలంగాణకు ఏమి ఇవ్వాలి?
A. అన్ని శాఖలు
B. ఒక్కటీ కాదు
C. మూడు శాఖలు పూర్తిగా
D. ఐదు ముఖ్య శాఖల్లో కనీసం రెండు
Answer & explanation
Correct: D — ఐదు ముఖ్య శాఖల్లో కనీసం రెండు
హోం, ఆర్థిక, రెవెన్యూ, ప్రణాళిక-అభివృద్ధి, వాణిజ్య-పరిశ్రమలు – ఈ ఐదు శాఖల్లో కనీసం రెండు తెలంగాణ మంత్రులకు ఇవ్వాలని ఒప్పందం చెప్పింది. కాబట్టి తెలంగాణకు కనీసం రెండు ముఖ్య శాఖలు రావాలి, అంటే అధికారంలో నిజమైన భాగస్వామ్యం ఉండాలి.
A. 1962 వరకు తెలంగాణకు ప్రత్యేక కాంగ్రెస్ కమిటీ కొనసాగాలి
B. పీసీసీ వెంటనే రద్దు
C. ఆంధ్రకు ప్రత్యేక పీసీసీ
D. పీసీసీ ఒకటే ఉండాలి
Answer & explanation
Correct: A — 1962 వరకు తెలంగాణకు ప్రత్యేక కాంగ్రెస్ కమిటీ కొనసాగాలి
1962 వరకు తెలంగాణకు ప్రత్యేక కాంగ్రెస్ కమిటీ కొనసాగాలని ఒప్పందంలో అంగీకరించారు. ఇది రాజకీయ అధికారం పంచుకోవడానికి పెట్టిన మరో రక్షణ. ఈ ఏర్పాటు తెలంగాణ కాంగ్రెస్ నాయకులకు పార్టీ పరంగా స్వతంత్ర వేదిక ఇచ్చింది; ఆంధ్ర నాయకుల ఆధిపత్యం పెరగకూడదనే ఉద్దేశం దీనిలో ఉంది.
B. 1956 మొదటి మంత్రివర్గంలో తెలంగాణకు ఉప ముఖ్యమంత్రి పదవి ఇవ్వలేదు
C. ఆంధ్రకు ఇవ్వలేదు
D. ఉప ముఖ్యమంత్రి పదవి రద్దు
Answer & explanation
Correct: B — 1956 మొదటి మంత్రివర్గంలో తెలంగాణకు ఉప ముఖ్యమంత్రి పదవి ఇవ్వలేదు
1956లో ఏర్పడిన మొదటి మంత్రివర్గంలో తెలంగాణకు ఉప ముఖ్యమంత్రి పదవి ఇవ్వలేదు. సంజీవ రెడ్డి ఆ పదవిని ‘ఆరో వేలు’గా అభివర్ణించినట్లు ప్రసిద్ధి. ఇది ఒప్పంద ఉల్లంఘనల జాబితాలో మొదటిది.
ఒప్పందంలోని రాజకీయ రక్షణల గురించి సరైన వాక్యాలు ఏవి? 1) CM–Deputy CM వేర్వేరు ప్రాంతాల వారు. 2) మంత్రివర్గంలో ఆంధ్ర:తెలంగాణ = 60:40. 3) పీసీసీ ఆంధ్రకు మాత్రమే.
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ముఖ్యమంత్రి, ఉప ముఖ్యమంత్రి వేర్వేరు ప్రాంతాల వారు (1); మంత్రివర్గంలో 60:40 నిష్పత్తి (2). 1962 వరకు తెలంగాణకు ప్రత్యేక కాంగ్రెస్ కమిటీ కొనసాగాలన్నారు కాబట్టి 3 తప్పు.
కింది వాటిలో ఒప్పందంలోని ముఖ్య శాఖల జాబితాలో లేనిది ఏది?
A. హోం శాఖ
B. ఆర్థిక శాఖ
C. వాణిజ్య-పరిశ్రమల శాఖ
D. విద్యా శాఖ
Answer & explanation
Correct: D — విద్యా శాఖ
ఐదు ముఖ్య శాఖలు: హోం, ఆర్థిక, రెవెన్యూ, ప్రణాళిక-అభివృద్ధి, వాణిజ్య-పరిశ్రమలు. విద్యా శాఖ ఈ జాబితాలో లేదు. వీటిలో కనీసం రెండు తెలంగాణ మంత్రులకు ఇవ్వాలి.