నిజాం స్వతంత్ర వైఖరి – 1947 (Nizam’s Stand on Independence)
Free practice MCQs with answers and explanations for నిజాం స్వతంత్ర వైఖరి – 1947 (Nizam’s Stand on Independence) in పోలీస్ చర్య 1948 – హైదరాబాద్ విలీనం (Operation Polo). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
హైదరాబాద్ చివరి (ఏడో) నిజాం ఎవరు?
A. మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్
B. మీర్ లాయక్ అలీ
C. నిజాం-ఉల్-ముల్క్
D. ఖాసిం రజ్వీ
Answer & explanation
Correct: A — మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్
చివరి నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్, అసఫ్ జాహీ వంశానికి చెందినవారు. నిజాం-ఉల్-ముల్క్ ఆ వంశ స్థాపకుడు (1724). లాయక్ అలీ నిజాం ప్రధానమంత్రి, ఖాసిం రజ్వీ రజాకార్ నాయకుడు; వీరెవరూ నిజాం కాదు.
1947లో భారత స్వాతంత్ర్య సమయంలో నిజాం ఏ నిర్ణయం తీసుకున్నాడు?
A. భారత్లో వెంటనే విలీనం కావాలని
B. భారత్ లేదా పాకిస్తాన్లో చేరకుండా స్వతంత్రంగా ఉండాలని
C. పాకిస్తాన్లో చేరాలని
D. బ్రిటిష్ పాలన కొనసాగించాలని
Answer & explanation
Correct: B — భారత్ లేదా పాకిస్తాన్లో చేరకుండా స్వతంత్రంగా ఉండాలని
అతి పెద్ద సంస్థానమైన హైదరాబాద్ నిజాం ఎవరితోనూ కలవకుండా స్వతంత్రంగా ఉండాలని నిర్ణయించాడు; జూన్ 1947 ఫర్మానాలో దీన్ని ప్రకటించాడు. విలీన పత్రంపై సంతకం చేయడానికి నిరాకరించాడు. పాకిస్తాన్లో చేరాలని నిర్ణయించలేదు, భారత్లో విలీనం కూడా కాలేదు.
Correct: C — తెలంగాణ, మరాఠ్వాడా, కర్ణాటక ప్రాంత జిల్లాలు
హైదరాబాద్ సంస్థానంలో తెలుగు (తెలంగాణ), మరాఠీ (మరాఠ్వాడా), కన్నడ (కర్ణాటక ప్రాంత జిల్లాలు) మాట్లాడే మూడు ప్రాంతాలు ఉండేవి. కోస్తాంధ్ర, రాయలసీమ మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో భాగాలు. అందువల్ల సంస్థానం బహుభాషా స్వరూపం కలిగింది.
భారత స్వాతంత్ర్య చట్టం 1947 ప్రకారం సంస్థానాలపై బ్రిటిష్ ఆధిపత్యానికి ఏమైంది?
A. ఆధిపత్యం శాశ్వతమైంది
B. బ్రిటన్ నేరుగా పాలించింది
C. సంస్థానాలు రద్దయ్యాయి
D. ఆధిపత్యం ముగిసింది (Lapse of Paramountcy)
Answer & explanation
Correct: D — ఆధిపత్యం ముగిసింది (Lapse of Paramountcy)
భారత స్వాతంత్ర్య చట్టం 1947తో సంస్థానాలపై బ్రిటిష్ ఆధిపత్యం ముగిసింది (Lapse of Paramountcy). సంస్థానాలు భారత్ లేదా పాకిస్తాన్లో చేరే అవకాశం వచ్చింది. సంస్థానాలు తక్షణం రద్దవలేదు; అందుకే హైదరాబాద్ వంటి సంస్థానాల భవితవ్యం సమస్య అయింది.
నిజాం ‘విలీన పత్రం’పై సంతకం చేయడానికి నిరాకరించడం ఏ సమస్యను సృష్టించింది?
A. హైదరాబాద్ భారత భూభాగంతో చుట్టుముట్టి ఉన్నందున భారత్ దేశ ఐక్యతకు ముప్పుగా భావించింది
B. ఐక్యరాజ్యసమితి జోక్యం చేసుకుని విలీనం చేసింది
C. పాకిస్తాన్ హైదరాబాద్ను స్వాధీనం చేసుకుంది
D. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం సంస్థానాన్ని తిరిగి పాలించింది
Answer & explanation
Correct: A — హైదరాబాద్ భారత భూభాగంతో చుట్టుముట్టి ఉన్నందున భారత్ దేశ ఐక్యతకు ముప్పుగా భావించింది
హైదరాబాద్ నాలుగు వైపులా భారత భూభాగంతో చుట్టుముట్టి ఉంది, అందువల్ల స్వతంత్ర హైదరాబాద్ను భారత్ దేశ ఐక్యతకు ముప్పుగా భావించింది. మెజారిటీ ప్రజలు భారత్లో విలీనం కోరుకున్నారు. ఐరాసకు ఫిర్యాదు చేసింది హైదరాబాద్ ప్రభుత్వమే, ఐరాస విలీనం చేయలేదు.
జూన్ 1947 నిజాం ఫర్మానాలో 15 ఆగస్టు 1947 తర్వాత హైదరాబాద్ స్వతంత్ర రాజ్యంగా ఉంటుందని ప్రకటించాడు. విలీన పత్రంపై సంతకం చేయడానికి నిరాకరించాడు. యథాతథ ఒప్పందం నవంబర్ 1947లో తాత్కాలిక ఏర్పాటుగా జరిగింది, స్వతంత్ర ప్రకటన కాదు.
హైదరాబాద్ ప్రజల ఆకాంక్ష విషయంలో నోట్స్ ప్రకారం సరైన వాక్యం ఏది?
A. మెజారిటీ ప్రజలు పాకిస్తాన్లో చేరాలని కోరారు
B. ప్రజలు స్వతంత్ర హైదరాబాద్ కావాలని కోరారు
C. మెజారిటీ ప్రజలు భారత్లో విలీనం కావాలని కోరుకున్నారు
D. ప్రజల ఆకాంక్ష అసలు ప్రస్తావనలో లేదు
Answer & explanation
Correct: C — మెజారిటీ ప్రజలు భారత్లో విలీనం కావాలని కోరుకున్నారు
నోట్స్ ప్రకారం మెజారిటీ ప్రజలు భారత్లో విలీనం కావాలని కోరుకున్నారు; అందుకే హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ ‘జాయిన్ ఇండియా’ ఉద్యమం నడిపింది. స్వతంత్ర హైదరాబాద్ నిజాం నిర్ణయం మాత్రమే.
నిజాం నిర్ణయం గురించి ఈ వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1) ఫర్మానా జూన్ 1947లో వెలువడింది. 2) విలీన పత్రంపై సంతకం చేశాడు. 3) హైదరాబాద్ నాలుగు వైపులా భారత భూభాగంతో చుట్టుముట్టి ఉంది. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 3 మాత్రమే
ఫర్మానా జూన్ 1947లో వెలువడింది (1 సరైనది); హైదరాబాద్ నాలుగు వైపులా భారత భూభాగంతో చుట్టుముట్టి ఉంది (3 సరైనది). నిజాం విలీన పత్రంపై సంతకం చేయడానికి నిరాకరించాడు కాబట్టి 2 తప్పు.
కింది వాటిలో హైదరాబాద్ సంస్థానంలోని భాషా ప్రాంతం కానిది ఏది?
A. తెలంగాణ
B. కోస్తాంధ్ర
C. మరాఠ్వాడా
D. కర్ణాటక ప్రాంత జిల్లాలు
Answer & explanation
Correct: B — కోస్తాంధ్ర
సంస్థానంలో తెలంగాణ (తెలుగు), మరాఠ్వాడా (మరాఠీ), కర్ణాటక ప్రాంత జిల్లాలు (కన్నడ) ఉండేవి. కోస్తాంధ్ర బ్రిటిష్ ఇండియాలోని మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ భాగం, సంస్థానంలో భాగం కాదు; అది 1953లో ఆంధ్ర రాష్ట్రంలో భాగమైంది.
ఈ సంఘటనలను పాతవి నుండి కొత్తవికి అమర్చండి. A) నిజాం ఫర్మానా B) భారత స్వాతంత్ర్యం C) యథాతథ ఒప్పందం D) ఆపరేషన్ పోలో
A. B – A – C – D
B. A – C – B – D
C. A – B – C – D
D. C – A – B – D
Answer & explanation
Correct: C — A – B – C – D
జూన్ 1947 ఫర్మానా (A); 15 ఆగస్టు 1947 స్వాతంత్ర్యం (B); 29 నవంబర్ 1947 యథాతథ ఒప్పందం (C); 13-17 సెప్టెంబర్ 1948 ఆపరేషన్ పోలో (D). కాబట్టి క్రమం A–B–C–D.