హైదరాబాద్ రాజ్యంలో ఆర్య సమాజ్ (Arya Samaj in Hyderabad State)
Free practice MCQs with answers and explanations for హైదరాబాద్ రాజ్యంలో ఆర్య సమాజ్ (Arya Samaj in Hyderabad State) in ఆర్య సమాజ్ & హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ (Arya Samaj & State Congress). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
ఆర్య సమాజ్ను ఏ సంవత్సరంలో స్థాపించారు?
A. 1875
B. 1857
C. 1885
D. 1906
Answer & explanation
Correct: A — 1875
ఆర్య సమాజ్ను 1875లో స్వామి దయానంద సరస్వతి బొంబాయిలో స్థాపించాడు. 1857 సిపాయి తిరుగుబాటు సంవత్సరం, 1885 భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ స్థాపన సంవత్సరం, 1906 జగన్ మిత్ర మండలి స్థాపన సంవత్సరం. కాబట్టి ఆర్య సమాజ్కు సరైన సంవత్సరం 1875.
ఆర్య సమాజ్ను బొంబాయిలో 1875లో స్వామి దయానంద సరస్వతి స్థాపించాడు. స్వామి రామానంద తీర్థ హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ తొలి అధ్యక్షుడు; భాగ్యరెడ్డి వర్మ దళిత ఉద్యమ నాయకుడు. వీరిని స్థాపకుడితో కలపకూడదు.
Correct: C — వేదాలకు తిరిగి వెళ్దాం (Back to the Vedas)
ఆర్య సమాజ్ నినాదం 'వేదాలకు తిరిగి వెళ్దాం' (Back to the Vedas). 'జల్, జంగిల్, జమీన్' కొమురం భీం నినాదం; 'వందేమాతరం' గీతం 1938 విద్యార్థి ఉద్యమంతో ముడిపడింది. ఈ మూడు నినాదాలు వేర్వేరు ఉద్యమాలవి.
హైదరాబాద్లో ఆర్య సమాజ్ కార్యకలాపాల్లో భాగం కానిది ఏది?
A. పాఠశాలలు, గురుకులాల స్థాపన
B. ధార్మిక ప్రచారం
C. సామాజిక సంస్కరణ
D. సాయుధ తిరుగుబాటు నిర్వహణ
Answer & explanation
Correct: D — సాయుధ తిరుగుబాటు నిర్వహణ
హైదరాబాద్లో ఆర్య సమాజ్ పాఠశాలలు, గురుకులాలు, ధార్మిక ప్రచారం, సామాజిక సంస్కరణ రంగాల్లో పనిచేసింది. ఇది సామాజిక, ధార్మిక సంస్థ; సాయుధ తిరుగుబాటు దాని కార్యకలాపాల్లో లేదు.
ఆర్య సమాజ్ సంస్కరణ ఆలోచనలు: అంటరానితనం, బాల్యవివాహాలకు వ్యతిరేకత; స్త్రీ విద్యకు ప్రోత్సాహం; హిందీ, సంస్కృతం ప్రచారం. కాబట్టి స్త్రీ విద్యను ప్రోత్సహించింది, మిగిలినవి వ్యతిరేకించిన దురాచారాలు.
నిజాం రాజ్యంలో ఆర్య సమాజ్కు ప్రజల్లో మద్దతు లభించడానికి కారణం ఏమిటి?
A. నిజాం పాలనలో మతపరమైన ఆంక్షలు ఉండటం
B. ఆర్య సమాజ్ నిజాంకు చెందిన సంస్థ కావడం
C. ఆర్య సమాజ్ ఉర్దూను ప్రోత్సహించడం
D. ఆర్య సమాజ్ వ్యాపారాన్ని ప్రోత్సహించడం
Answer & explanation
Correct: A — నిజాం పాలనలో మతపరమైన ఆంక్షలు ఉండటం
నిజాం పాలనలో మతపరమైన ఆంక్షలు ఉండటంతో ఆర్య సమాజ్కు ప్రజల్లో మద్దతు లభించింది. ఇది హిందీ, సంస్కృతం ప్రచారం చేసిన సంస్థ; నిజాంకు చెందినది కాదు. నిజాం రాజ్యంలో మందిరాలు కట్టడానికి, యజ్ఞాలు చేయడానికి కూడా అనుమతి అవసరమయ్యేది కాబట్టి ప్రజలు ఆర్య సమాజ్ వైపు మొగ్గారు.
నిజాం ప్రభుత్వం ఆర్య సమాజ్పై విధించిన ఆంక్షల్లో లేనిది ఏది?
A. మందిరాల నిర్మాణానికి అనుమతి ఇవ్వకపోవడం
B. పాఠశాలల్లో ఉర్దూ బోధన నిషేధం
C. యజ్ఞాలు, ఊరేగింపులకు అనుమతి ఇవ్వకపోవడం
D. మతపరమైన ఆంక్షలు విధించడం
Answer & explanation
Correct: B — పాఠశాలల్లో ఉర్దూ బోధన నిషేధం
నోట్స్ ప్రకారం మందిరాల నిర్మాణం, యజ్ఞాలు, ఊరేగింపులకు అనుమతి నిరాకరణ, మతపరమైన ఆంక్షలు ప్రధాన ఆంక్షలు. పాఠశాలల్లో ఉర్దూ బోధనను నిషేధించడం అనే అంశం ఆర్య సమాజ్ ఆంక్షల్లో లేదు; నిజాం పాలనలో ఉర్దూ అధికార భాష.
ఆర్య సమాజ్ సంస్కరణ ఆలోచనల్లో హిందీ, సంస్కృతం ప్రచారం ఉంది. ఉర్దూ, పర్షియన్ నిజాం కాలపు అధికార భాషలు; ఆంగ్ల/ఫ్రెంచ్ ప్రచారం ఆర్య సమాజ్ లక్ష్యం కాదు. నిజాం కాలంలో ఉర్దూ అధికార భాష కావడంతో హిందీ, సంస్కృతం ప్రచారం ఆర్య సమాజ్ ప్రత్యేక కృషిగా నిలిచింది.
ఆర్య సమాజ్ను స్వామి దయానంద సరస్వతి ఏ నగరంలో స్థాపించాడు?
A. హైదరాబాద్
B. దిల్లీ
C. మద్రాసు
D. బొంబాయి
Answer & explanation
Correct: D — బొంబాయి
ఆర్య సమాజ్ను 1875లో స్వామి దయానంద సరస్వతి బొంబాయిలో స్థాపించాడు. 19వ శతాబ్దం చివరి నుండి దీని శాఖలు నిజాం రాజ్యంలోనూ ఏర్పడ్డాయి. దిల్లీ కేంద్రంగా ఉన్నది సార్వదేశిక ఆర్య ప్రతినిధి సభ, అది సత్యాగ్రహానికి నాయకత్వం వహించింది.