సాలార్జంగ్ రెవెన్యూ సంస్కరణలు (Revenue Reforms of Salar Jung)
Free practice MCQs with answers and explanations for సాలార్జంగ్ రెవెన్యూ సంస్కరణలు (Revenue Reforms of Salar Jung) in సాలార్జంగ్ సంస్కరణలు (Salar Jung Reforms). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
సాలార్జంగ్కు ముందు భూమి శిస్తు వసూలు హక్కును వేలం వేసి ఇచ్చే పద్ధతి పేరు ఏమిటి?
A. ఇజారా విధానం
B. జాగీర్దారీ
C. ఖల్సా
D. పైగా
Answer & explanation
Correct: A — ఇజారా విధానం
శిస్తు వసూలు హక్కును వేలం వేసి కాంట్రాక్టర్లకు ఇవ్వడాన్ని ఇజారా విధానం అంటారు; వీరు రైతులను పీడించేవారు. జాగీర్దారీ సర్దారులకు భూమి ఇవ్వడం; ఖల్సా ప్రభుత్వ భూమి; పైగా సైనిక సేవలకు ఇచ్చిన జాగీర్లు.
సుబేదార్ ప్రాంత (సుబా) స్థాయి అధిపతి; తాలూక్దార్ జిల్లా స్థాయి అధికారి. రాజ్యాన్ని ప్రాంతాలు, జిల్లాలుగా విభజించి ఈ అధికారులను నియమించారు. న్యాయం ఖాజీలు, తరువాత కోర్టులు చెప్పేవి.
తాలూక్దార్ జిల్లా స్థాయి అధికారి; సుబేదార్ ప్రాంత అధిపతి. ప్రధానమంత్రి లాంటి పదవి దివాన్; సైన్యాధిపతి వేరే పదవి. ఈ నియామకాలు ప్రభుత్వ అధికారులే నేరుగా శిస్తు వసూలు చేసేలా చేశాయి.
సాలార్జంగ్ కొత్త రెవెన్యూ పద్ధతిలో శిస్తును ఎవరు వసూలు చేసేవారు?
A. ప్రభుత్వ అధికారులే నేరుగా
B. ఇజారాదార్లు
C. జాగీర్దార్లు మాత్రమే
D. దేశ్ముఖ్లు మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — ప్రభుత్వ అధికారులే నేరుగా
సాలార్జంగ్ ఇజారా పద్ధతిని తగ్గించి, ప్రభుత్వ అధికారులే నేరుగా శిస్తు వసూలు చేసేలా మార్చారు. ఇజారాదార్లు పాత పద్ధతిలో కాంట్రాక్టర్లు. జాగీర్దార్లు, దేశ్ముఖ్లు వేరే వ్యవస్థకు చెందినవారు.
సాలార్జంగ్ భూమిని కొలిచి శిస్తు నిర్ణయించే సర్వే & సెటిల్మెంట్ పద్ధతిని ప్రారంభించారు; ఇది రైతులకు భూమిపై హక్కు ఇచ్చే దిశగా అడుగు. ఇజారా శిస్తు వేలం; సర్ఫ్-ఎ-ఖాస్ నిజాం సొంత భూమి; పైగా జాగీర్ల రకం.
C. ప్రభుత్వ ఆదాయం పెరిగింది; రాజ్య అప్పులు తగ్గడం మొదలైంది
D. భూమి శిస్తు రద్దయింది
Answer & explanation
Correct: C — ప్రభుత్వ ఆదాయం పెరిగింది; రాజ్య అప్పులు తగ్గడం మొదలైంది
సంస్కరణల వల్ల ప్రభుత్వ ఆదాయం పెరిగింది, రాజ్య అప్పులు తగ్గడం మొదలైంది. శిస్తు రద్దు కాలేదు; ఇజారా పీడన తగ్గింది. కాబట్టి ఆదాయం తగ్గిందనే ఎంపికలు తప్పు.
సాలార్జంగ్ రెవెన్యూ సంస్కరణల గురించి కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) ఇజారా పద్ధతిలో శిస్తు వసూలు హక్కును వేలం వేసేవారు. 2) కొత్త పద్ధతిలో ప్రభుత్వ అధికారులే వసూలు చేశారు. 3) సంస్కరణల వల్ల రాజ్య అప్పులు పెరిగాయి. సరైనవి?
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: సంస్కరణల ఫలితంగా ప్రభుత్వ ఆదాయం పెరిగి రాజ్య అప్పులు తగ్గడం మొదలైంది. కాబట్టి సమాధానం 1, 2 మాత్రమే. ఈ సంస్కరణలు భూమిని కొలిచి శిస్తు నిర్ణయించే సర్వే & సెటిల్మెంట్ను కూడా ప్రారంభించాయి.
Correct: C — సుబేదార్ – ప్రాంత (సుబా స్థాయి) అధిపతి
సుబేదార్ ప్రాంత (సుబా స్థాయి) అధిపతి, తాలూక్దార్ జిల్లా స్థాయి అధికారి. మిగిలిన ఎంపికలు ఈ పదవులను తారుమారు చేశాయి లేదా నోట్స్లో లేని బాధ్యతలు ఇచ్చాయి.
Correct: D — ఇజారాదార్లు రైతులను దోపిడీ నుండి కాపాడేవారు
ఇజారాదార్లు (కాంట్రాక్టర్లు) రైతులను ఎక్కువగా పీడించేవారు; కాపాడేవారు కాదు. అందువల్ల సాలార్జంగ్ ఈ పద్ధతిని తగ్గించి రైతులను దోపిడీ నుండి కాపాడే ప్రయత్నం చేశారు.