కళ్యాణి చాళుక్యులు – తెలంగాణ (Western Chalukyas of Kalyani)
Free practice MCQs with answers and explanations for కళ్యాణి చాళుక్యులు – తెలంగాణ (Western Chalukyas of Kalyani) in చాళుక్యులు & రాష్ట్రకూటులు (Chalukyas & Rashtrakutas). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
కళ్యాణి (పశ్చిమ) చాళుక్య వంశ స్థాపకుడు ఎవరు?
A. మొదటి సోమేశ్వరుడు
B. ఆరో విక్రమాదిత్యుడు
C. రెండో తైలపుడు
D. దంతిదుర్గుడు
Answer & explanation
Correct: C — రెండో తైలపుడు
కళ్యాణి చాళుక్య వంశాన్ని రెండో తైలపుడు క్రీ.శ. 973లో రాష్ట్రకూట రాజు కర్కుడిని ఓడించి స్థాపించాడు. మొదటి సోమేశ్వరుడు, ఆరో విక్రమాదిత్యుడు తరువాతి రాజులు. దంతిదుర్గుడు రాష్ట్రకూట వంశ స్థాపకుడు.
"మితాక్షర" అనే ధర్మశాస్త్ర వ్యాఖ్యను రాసినవారు ఎవరు?
A. బిల్హణుడు
B. పంపకవి
C. సోమదేవసూరి
D. విజ్ఞానేశ్వరుడు
Answer & explanation
Correct: D — విజ్ఞానేశ్వరుడు
మితాక్షరను విజ్ఞానేశ్వరుడు కళ్యాణి చాళుక్య రాజు ఆరో విక్రమాదిత్యుని ఆస్థానంలో రాశాడు. బిల్హణుడు అదే ఆస్థానంలోని కవి (విక్రమాంకదేవ చరితం). పంపకవి, సోమదేవసూరి వేములవాడ చాళుక్యుల ఆస్థానానికి చెందినవారు.
విక్రమాంకదేవ చరితంను బిల్హణుడు ఆరో విక్రమాదిత్యుని ఆస్థానంలో రాశాడు. అదే ఆస్థానంలో విజ్ఞానేశ్వరుడు మితాక్షర రాశాడు. రవికీర్తి బాదామి చాళుక్యుల కాలానికి చెందిన ఐహోలు శాసన రచయిత; జినవల్లభుడు కురిక్యాల శాసన రచయిత.
కళ్యాణి చాళుక్యుల రాజధాని కళ్యాణి నేటి ఏ పేరుతో ప్రసిద్ధి?
A. మాల్ఖేడ్
B. బసవకల్యాణ్ (కర్ణాటక)
C. బాదామి
D. ఐహోలు
Answer & explanation
Correct: B — బసవకల్యాణ్ (కర్ణాటక)
కళ్యాణి నేటి బసవకల్యాణ్, ఇది కర్ణాటకలో ఉంది. మాల్ఖేడ్ రాష్ట్రకూటుల రాజధాని మాన్యఖేటం; బాదామి బాదామి చాళుక్యుల రాజధాని; ఐహోలు శాసన ప్రదేశం. కళ్యాణి చాళుక్యుల రాజ్యం తెలంగాణ ప్రాంతాన్ని కూడా తమ అధీనంలోకి తీసుకుంది.
రెండో తైలపుడు క్రీ.శ. 973లో ఏ రాష్ట్రకూట రాజును ఓడించి కళ్యాణి చాళుక్య వంశాన్ని స్థాపించాడు?
A. అమోఘవర్షుడు
B. మూడో కృష్ణుడు
C. దంతిదుర్గుడు
D. కర్కుడు
Answer & explanation
Correct: D — కర్కుడు
రెండో తైలపుడు రాష్ట్రకూట రాజు కర్కుడిని ఓడించి క్రీ.శ. 973లో వంశాన్ని స్థాపించాడు. అమోఘవర్షుడు, మూడో కృష్ణుడు ముందటి రాష్ట్రకూట రాజులు; దంతిదుర్గుడు వంశ స్థాపకుడు. అందువల్ల కర్కుడు రాష్ట్రకూట వంశంలో చివరి దశకు చెందినవాడు.
"చాళుక్య విక్రమ శకం" ప్రారంభించిన కళ్యాణి చాళుక్య రాజు ఎవరు?
A. ఆరో విక్రమాదిత్యుడు
B. మొదటి సోమేశ్వరుడు
C. రెండో తైలపుడు
D. రెండో పులకేశి
Answer & explanation
Correct: A — ఆరో విక్రమాదిత్యుడు
చాళుక్య విక్రమ శకాన్ని ఆరో విక్రమాదిత్యుడు ప్రారంభించాడు; ఇతని ఆస్థానంలో విజ్ఞానేశ్వరుడు, బిల్హణుడు ఉండేవారు. మొదటి సోమేశ్వరుడు కూడా ప్రసిద్ధ రాజే కానీ శకం స్థాపకుడు కాదు. రెండో పులకేశి బాదామి చాళుక్యుడు.
కాకతీయులు తమ తొలిదశలో ఏ వంశానికి సామంతులుగా ఉండేవారు?
A. రాష్ట్రకూటులు
B. కళ్యాణి చాళుక్యులు
C. బాదామి చాళుక్యులు
D. ఇక్ష్వాకులు
Answer & explanation
Correct: B — కళ్యాణి చాళుక్యులు
కాకతీయులు మొదట కళ్యాణి చాళుక్యులకు సామంతులుగా ఉండి, తరువాత స్వతంత్రులయ్యారు. రాష్ట్రకూటులకు సామంతులుగా ఉన్నది వేములవాడ చాళుక్యులు. బాదామి చాళుక్యులు, ఇక్ష్వాకులు కాకతీయులకు చాలా ముందటి వంశాలు.
కళ్యాణి చాళుక్యుల గురించి కింది వాటిలో సరికానిది ఏది?
A. స్థాపకుడు రెండో తైలపుడు
B. రాజధాని కళ్యాణి (బసవకల్యాణ్)
C. వీరి ఆస్థానంలో పంపకవి ఉండేవాడు
D. ఆరో విక్రమాదిత్యుని ఆస్థానంలో బిల్హణుడు ఉండేవాడు
Answer & explanation
Correct: C — వీరి ఆస్థానంలో పంపకవి ఉండేవాడు
పంపకవి వేములవాడ చాళుక్య రెండో అరికేసరి ఆస్థానంలో ఉన్నవాడు; కళ్యాణి చాళుక్యులతో సంబంధం లేదు. మిగిలిన వాక్యాలు నోట్స్కు అనుగుణంగా సరైనవి. కళ్యాణి చాళుక్యుల ఆస్థాన పండితులు బిల్హణుడు, విజ్ఞానేశ్వరుడు.
కళ్యాణి చాళుక్య రాజ్యం విచ్ఛిన్నమైనప్పుడు అధికారంలో వాటా పొందిన వంశాలు కానిది ఏది?
A. యాదవులు
B. హొయసలులు
C. కాకతీయులు
D. ఇక్ష్వాకులు
Answer & explanation
Correct: D — ఇక్ష్వాకులు
కళ్యాణి చాళుక్య రాజ్యం చివరకు సామంతులైన యాదవులు, హొయసలులు, కాకతీయుల చేతుల్లో విడిపోయింది. ఇక్ష్వాకులు శాతవాహనుల తరువాత (క్రీ.శ. 3వ శతాబ్దం ప్రాంతంలో) ఉన్న వంశం; కళ్యాణి చాళుక్యులకు శతాబ్దాల ముందటివారు.
ఆరో విక్రమాదిత్యుని ఆస్థానంతో సంబంధించి కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) విజ్ఞానేశ్వరుడు మితాక్షర రాశాడు. 2) బిల్హణుడు విక్రమాంకదేవ చరితం రాశాడు. 3) సోమదేవసూరి యశస్తిలక చంపూ రాశాడు. సరైనవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 ఈ ఆస్థానానికి చెందినవి. యశస్తిలక చంపూను సోమదేవసూరి మూడో అరికేసరి (వేములవాడ చాళుక్య) కాలంలో రాశాడు, కాబట్టి 3 తప్పు. అందువల్ల సరైన కలయిక 1, 2 మాత్రమే.