Free practice MCQs with answers and explanations for రిమోట్ సెన్సింగ్ – ప్రాథమికాలు (Remote Sensing) in అంతరిక్ష సాంకేతికత ఉపయోగాలు (Space Applications). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
రిమోట్ సెన్సింగ్ (Remote Sensing) అంటే ఏమిటి?
A. వస్తువును తాకి కొలవడం
B. భూమి లోపల తవ్వి పరిశీలించడం
C. వస్తువును తాకకుండా దూరం నుండి సెన్సార్ల ద్వారా సమాచారం సేకరించడం
D. రేడియో ప్రసారం చేయడం
Answer & explanation
Correct: C — వస్తువును తాకకుండా దూరం నుండి సెన్సార్ల ద్వారా సమాచారం సేకరించడం
రిమోట్ సెన్సింగ్ అంటే వస్తువును తాకకుండా దూరం నుండే సెన్సార్ల ద్వారా సమాచారం సేకరించే పద్ధతి; ఉపగ్రహాలు భూమిని ఇలా పరిశీలిస్తాయి. తాకి కొలవడం ప్రత్యక్ష కొలత, ఇది రిమోట్ సెన్సింగ్ కాదు.
క్రియాశీల (Active) రిమోట్ సెన్సింగ్కు ఉదాహరణ ఏది?
A. ఆప్టికల్ కెమెరా
B. కార్టోశాట్ కెమెరా
C. సాధారణ ఫోటోగ్రఫీ
D. రాడార్ (RISAT)
Answer & explanation
Correct: D — రాడార్ (RISAT)
క్రియాశీల సెన్సార్ సొంత సంకేతాలు పంపి ప్రతిధ్వని అందుకుంటుంది; రాడార్ (RISAT) దీనికి ఉదాహరణ, ఇది మేఘాలున్నా రాత్రి కూడా పనిచేస్తుంది. ఆప్టికల్ కెమెరా సూర్యకాంతిపై ఆధారపడే నిష్క్రియ రకం.
భారత రిమోట్ సెన్సింగ్ డేటా విశ్లేషణ కేంద్రం (NRSC) ఎక్కడ ఉంది?
A. బెంగళూరు
B. హైదరాబాద్
C. అహ్మదాబాద్
D. తిరువనంతపురం
Answer & explanation
Correct: B — హైదరాబాద్
నేషనల్ రిమోట్ సెన్సింగ్ సెంటర్ (NRSC) హైదరాబాద్లో ఉంది; ఇది ఉపగ్రహ డేటాను విశ్లేషించి పంపిణీ చేస్తుంది. ఉపగ్రహాల తయారీ బెంగళూరులో జరుగుతుంది. ఉపగ్రహ తయారీ కేంద్రం బెంగళూరు, ప్రయోగ కేంద్రం శ్రీహరికోట.
ఇస్రో రూపొందించిన భారతీయ భౌగోళిక పోర్టల్ పేరు ఏమిటి?
A. భువన్ (Bhuvan)
B. గగన్
C. నావిక్
D. ఆకాశవాణి
Answer & explanation
Correct: A — భువన్ (Bhuvan)
భువన్ ఇస్రో రూపొందించిన భారతీయ భౌగోళిక పోర్టల్; ఉపగ్రహ చిత్రాలు, మ్యాప్లు ఇస్తుంది. దీన్ని గూగుల్ ఎర్త్కు భారతీయ ప్రత్యామ్నాయంగా చెబుతారు. గగన్ విమానయాన నావిగేషన్ వ్యవస్థ.
ఓషన్శాట్ సముద్ర అధ్యయనానికి ఉపయోగిస్తారు. కార్టోశాట్ మ్యాపింగ్, రిసోర్స్శాట్ భూ వనరులు, రిశాట్ రాడార్ ఇమేజింగ్ ఉపగ్రహాలు. ఓషన్శాట్ సమాచారాన్ని INCOIS చేపల అధిక ప్రాంతాల (PFZ) సమాచారంగా మార్చి మత్స్యకారులకు అందిస్తుంది.
నిష్క్రియ సెన్సార్లు సూర్యకాంతి ఆధారంగా పనిచేస్తాయి (ఉదా: ఆప్టికల్ కెమెరా). క్రియాశీల సెన్సార్లు (రాడార్) సొంత సంకేతాలు పంపి ప్రతిధ్వని అందుకుంటాయి. సూర్యకాంతి లేనప్పుడు, అంటే రాత్రి, నిష్క్రియ ఆప్టికల్ సెన్సార్లు సరిగా పనిచేయవు; అందుకే రాడార్ ఉపయోగపడుతుంది.
రిమోట్ సెన్సింగ్ ఉపగ్రహాలు సాధారణంగా ఉపయోగించే కక్ష్య ఏది?
A. భూస్థిర కక్ష్య
B. చంద్ర కక్ష్య
C. భూమధ్యరేఖా కక్ష్య మాత్రమే
D. ధ్రువ, సూర్య-సమకాలిక కక్ష్య
Answer & explanation
Correct: D — ధ్రువ, సూర్య-సమకాలిక కక్ష్య
రిమోట్ సెన్సింగ్ ఉపగ్రహాలు ధ్రువ, సూర్య-సమకాలిక కక్ష్యలో తిరిగి భూమిని మొత్తం కవర్ చేస్తాయి. సమాచార ఉపగ్రహాలు మాత్రం భూస్థిర కక్ష్యలో ఉంటాయి. భూమి తిరుగుతుంది కాబట్టి ధ్రువ కక్ష్యలోని ఉపగ్రహం కొన్ని రోజుల్లో మొత్తం భూమిని కవర్ చేస్తుంది.
భారత రిమోట్ సెన్సింగ్ ఉపగ్రహాల శ్రేణిలో మొదటిది IRS-1A, 1988లో ప్రయోగించారు. 1975 ఆర్యభట్ట, 2004 ఎడ్యుశాట్, 2015 ఆస్ట్రోశాట్ ప్రయోగ సంవత్సరాలు. IRS-1A తో భారత రిమోట్ సెన్సింగ్ ఉపగ్రహాల శ్రేణి మొదలైంది.
అత్యంత స్పష్టమైన (మీటర్ కంటే తక్కువ స్థాయి) చిత్రాలను ఇచ్చే భారత ఉపగ్రహ శ్రేణి ఏది?
A. ఓషన్శాట్
B. INSAT
C. కార్టోశాట్
D. ఎడ్యుశాట్
Answer & explanation
Correct: C — కార్టోశాట్
కార్టోశాట్ ఉపగ్రహాలు అత్యంత స్పష్టమైన (మీటర్ కంటే తక్కువ) చిత్రాలు ఇస్తాయి; మ్యాపింగ్కు ఉపయోగిస్తారు. ఓషన్శాట్ సముద్ర అధ్యయనం, INSAT సమాచార/వాతావరణం.
కింది వాటిలో నిష్క్రియ, క్రియాశీల రిమోట్ సెన్సింగ్ల సరైన జత ఏది?
A. ఆప్టికల్ కెమెరా – నిష్క్రియ; రాడార్ – క్రియాశీల
B. ఆప్టికల్ కెమెరా – క్రియాశీల; రాడార్ – నిష్క్రియ
C. రెండూ నిష్క్రియ
D. రెండూ క్రియాశీల
Answer & explanation
Correct: A — ఆప్టికల్ కెమెరా – నిష్క్రియ; రాడార్ – క్రియాశీల
ఆప్టికల్ కెమెరా సూర్యకాంతిపై ఆధారపడే నిష్క్రియ సెన్సార్; రాడార్ (RISAT) సొంత సంకేతాలు పంపే క్రియాశీల సెన్సార్ కాబట్టి మేఘాల్లోనూ, రాత్రి కూడా పనిచేస్తుంది.