అంతరిక్ష సాంకేతికత ఉపయోగాలు (Space Applications) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for అంతరిక్ష సాంకేతికత ఉపయోగాలు (Space Applications) (అంతరిక్ష సాంకేతికత (Space Technology)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
నిష్క్రియ సెన్సార్లు సూర్యకాంతి ఆధారంగా పనిచేస్తాయి (ఉదా: ఆప్టికల్ కెమెరా). క్రియాశీల సెన్సార్లు (రాడార్) సొంత సంకేతాలు పంపి ప్రతిధ్వని అందుకుంటాయి. సూర్యకాంతి లేనప్పుడు, అంటే రాత్రి, నిష్క్రియ ఆప్టికల్ సెన్సార్లు సరిగా పనిచేయవు; అందుకే రాడార్ ఉపయోగపడుతుంది.
రిమోట్ సెన్సింగ్ ఉపగ్రహాలు సాధారణంగా ఉపయోగించే కక్ష్య ఏది?
A. భూస్థిర కక్ష్య
B. చంద్ర కక్ష్య
C. భూమధ్యరేఖా కక్ష్య మాత్రమే
D. ధ్రువ, సూర్య-సమకాలిక కక్ష్య
Answer & explanation
Correct: D — ధ్రువ, సూర్య-సమకాలిక కక్ష్య
రిమోట్ సెన్సింగ్ ఉపగ్రహాలు ధ్రువ, సూర్య-సమకాలిక కక్ష్యలో తిరిగి భూమిని మొత్తం కవర్ చేస్తాయి. సమాచార ఉపగ్రహాలు మాత్రం భూస్థిర కక్ష్యలో ఉంటాయి. భూమి తిరుగుతుంది కాబట్టి ధ్రువ కక్ష్యలోని ఉపగ్రహం కొన్ని రోజుల్లో మొత్తం భూమిని కవర్ చేస్తుంది.
భారత రిమోట్ సెన్సింగ్ ఉపగ్రహాల శ్రేణిలో మొదటిది IRS-1A, 1988లో ప్రయోగించారు. 1975 ఆర్యభట్ట, 2004 ఎడ్యుశాట్, 2015 ఆస్ట్రోశాట్ ప్రయోగ సంవత్సరాలు. IRS-1A తో భారత రిమోట్ సెన్సింగ్ ఉపగ్రహాల శ్రేణి మొదలైంది.
అత్యంత స్పష్టమైన (మీటర్ కంటే తక్కువ స్థాయి) చిత్రాలను ఇచ్చే భారత ఉపగ్రహ శ్రేణి ఏది?
A. ఓషన్శాట్
B. INSAT
C. కార్టోశాట్
D. ఎడ్యుశాట్
Answer & explanation
Correct: C — కార్టోశాట్
కార్టోశాట్ ఉపగ్రహాలు అత్యంత స్పష్టమైన (మీటర్ కంటే తక్కువ) చిత్రాలు ఇస్తాయి; మ్యాపింగ్కు ఉపయోగిస్తారు. ఓషన్శాట్ సముద్ర అధ్యయనం, INSAT సమాచార/వాతావరణం.
భూస్థిర ఉపగ్రహం భూమిలో ఎంత భాగం కవర్ చేయగలదు, ఎన్ని ఉపగ్రహాలు భూగోళమంతా కవర్ చేస్తాయి?
A. సగం; రెండు ఉపగ్రహాలు
B. పదో వంతు; పది ఉపగ్రహాలు
C. పూర్తిగా; ఒక్క ఉపగ్రహం
D. మూడో వంతు వరకు; మూడు ఉపగ్రహాలు
Answer & explanation
Correct: D — మూడో వంతు వరకు; మూడు ఉపగ్రహాలు
ఒక్క భూస్థిర ఉపగ్రహం భూమిలో సుమారు మూడో వంతు కవర్ చేయగలదు; మూడు ఉపగ్రహాలుంటే దాదాపు భూగోళమంతా కవర్ అవుతుంది. ఈ కారణంగా భూగోళాన్ని పూర్తిగా కవర్ చేయడానికి కనీసం మూడు భూస్థిర ఉపగ్రహాలు సరిపోతాయి.
సమాచార ఉపగ్రహంలో అప్లింక్, డౌన్లింక్ అంటే ఏమిటి?
A. అప్లింక్ – భూమి నుండి ఉపగ్రహానికి; డౌన్లింక్ – ఉపగ్రహం నుండి భూమికి
B. అప్లింక్ – ఉపగ్రహం నుండి భూమికి; డౌన్లింక్ – భూమి నుండి ఉపగ్రహానికి
C. రెండూ భూమిపై సంకేతాలు
D. రెండూ ఉపగ్రహాల మధ్య సంకేతాలు
Answer & explanation
Correct: A — అప్లింక్ – భూమి నుండి ఉపగ్రహానికి; డౌన్లింక్ – ఉపగ్రహం నుండి భూమికి
భూమిపై ఉన్న అప్లింక్ కేంద్రం సంకేతాన్ని ఉపగ్రహానికి పంపుతుంది (అప్లింక్); ట్రాన్స్పాండర్ దాన్ని పెంచి వేరే పౌనఃపున్యంలో భూమికి తిరిగి పంపుతుంది (డౌన్లింక్).
ప్రధాన ట్రాన్స్పాండర్ బ్యాండ్లు C-బ్యాండ్, Ku-బ్యాండ్, Ka-బ్యాండ్. FM రేడియో ప్రసార బ్యాండ్; ఇది ఉపగ్రహ ట్రాన్స్పాండర్ బ్యాండ్ల జాబితాలో ప్రధానమైనది కాదు.
భూస్థిర ఉపగ్రహ సమాచార వ్యవస్థలో ఆలస్యానికి (latency) కారణం ఏమిటి?
A. ఉపగ్రహం చాలా దగ్గరగా ఉండటం
B. ఉపగ్రహం చాలా ఎత్తులో ఉండటం
C. సౌర ఫలకాలు
D. డిష్ యాంటెన్నా రంగు
Answer & explanation
Correct: B — ఉపగ్రహం చాలా ఎత్తులో ఉండటం
భూస్థిర ఉపగ్రహం సుమారు 36,000 కి.మీ. ఎత్తులో ఉంటుంది కాబట్టి సంకేతం వెళ్లి రావడానికి కొంత సమయం పడుతుంది. ఫైబర్ కేబుళ్లు ఎక్కువ వేగానికి అనువైనవి; ఉపగ్రహాలు విస్తృత ప్రాంత ప్రసారానికి అనువైనవి.
GPS స్థానాన్ని లెక్కించాలంటే కనీసం ఎన్ని ఉపగ్రహాల సంకేతాలు అవసరం?
A. రెండు
B. ఒకటి
C. నాలుగు
D. పది
Answer & explanation
Correct: C — నాలుగు
GPS లో కనీసం నాలుగు ఉపగ్రహాల సంకేతాలు అందితే స్థానం (అక్షాంశ, రేఖాంశాలు) లెక్కించవచ్చు. ఈ ఉపగ్రహాల్లో అత్యంత ఖచ్చితమైన పరమాణు గడియారాలు ఉంటాయి. నాలుగు ఉపగ్రహాల సంకేతాలు అందితే అక్షాంశ, రేఖాంశాలతో పాటు సమయ దోషాన్ని కూడా సరిచేసుకోవచ్చు.
NavIC లో ఏడు ఉపగ్రహాల సముదాయం ఉంది; కొన్ని భూస్థిర, కొన్ని వంపు తిరిగిన భూసమకాలిక కక్ష్యల్లో ఉంటాయి. ఇది భారత్ చుట్టూ సుమారు 1,500 కి.మీ. వరకు సేవలు ఇస్తుంది.