కటకాలు & వాటి ఉపయోగాలు (Lenses and Uses)

Correct: C — కుంభాకార కటకం

భూతద్దంలో కుంభాకార కటకం ఉంటుంది; వస్తువును కటకం ఫోకస్ దూరం లోపల ఉంచితే మిథ్యా, నిటారు, పెద్ద ప్రతిబింబం కనిపిస్తుంది. పుటాకార కటకం హ్రస్వదృష్టి కళ్లద్దాల్లో ఉంటుంది.

Correct: D — డయాప్టర్ (D)

కటక సామర్థ్యం P = 1/f (f మీటర్లలో) కు ప్రమాణం డయాప్టర్ (D). వాట్ సామర్థ్యం (పవర్) ప్రమాణం, కానీ కటక సామర్థ్యానికి కాదు; మీటర్ పొడవు, న్యూటన్ బలం ప్రమాణాలు.

Correct: A — పుటాకార కటకం

హ్రస్వదృష్టి ఉన్నవారికి దూర వస్తువులు కనిపించవు; పుటాకార కటకం కాంతిని అపసరణ చేసి ఇది సరిదిద్దుతుంది. దూరదృష్టికి కుంభాకార కటకం, అసమదృష్టికి స్థూపాకార కటకం వాడతారు.

Correct: C — 1/v − 1/u = 1/f

కటక సూత్రం 1/v − 1/u = 1/f. దర్పణ సూత్రం 1/v + 1/u = 1/f, కాబట్టి రెండింటిని కలపకూడదు. కటకంలో వస్తువు దూరం u, ప్రతిబింబ దూరం v కొలవడానికి సంజ్ఞా సంప్రదాయం పాటిస్తారు.

Correct: D — +2 D

P = 1/f = 1/0.5 = +2 D; కుంభాకార కటక సామర్థ్యం ధనాత్మకం. −2 D పుటాకార కటకానికి ఉంటుంది, సామర్థ్యం గణించేటప్పుడు f ను తప్పనిసరిగా మీటర్లలో తీసుకోవాలి, లేదంటే +50 వంటి తప్పు విలువ వస్తుంది.

Correct: A — −4 D

f = 0.25 మీ.; పుటాకార కటకానికి f ఋణాత్మకం కాబట్టి P = 1/(−0.25) = −4 D. కుంభాకార కటకానికి సామర్థ్యం ధనాత్మకం. −0.25 D అనేది సెం.మీ.ను మీటర్లలోకి మార్చకపోవడం వల్ల వచ్చే తప్పు విలువ.

Correct: B — నిజ, తలకిందుల ప్రతిబింబం

కెమెరాలోని కుంభాకార కటకం ఫిల్మ్/సెన్సర్‌పై నిజ, తలకిందుల ప్రతిబింబాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. భూతద్దంలో మాత్రం వస్తువు ఫోకస్ లోపల ఉన్నప్పుడు మిథ్యా, నిటారు, పెద్ద ప్రతిబింబం కనిపిస్తుంది.

Correct: B — (1) మరియు (2) మాత్రమే

కుంభాకార కటకం అభిసరణ చేస్తుంది, పుటాకార కటక సామర్థ్యం ఋణాత్మకం – (1), (2) సరైనవి. కెమెరా, భూతద్దం, సూక్ష్మదర్శినిలో కుంభాకార కటకం వాడతారు; పుటాకార కటకం కాదు, కాబట్టి (3) తప్పు.

Correct: C — రిఫ్లెక్టింగ్ టెలిస్కోప్ – గెలీలియో

రిఫ్లెక్టింగ్ టెలిస్కోప్‌ను న్యూటన్ తయారుచేశాడు; గెలీలియో టెలిస్కోప్‌ను ఖగోళ పరిశీలనకు వాడాడు. సూక్ష్మదర్శిని ఆవిష్కర్తగా లీవెన్‌హుక్ పేరుపొందాడు, భూతద్దంలో కుంభాకార కటకం, హ్రస్వదృష్టికి పుటాకార కటకం వాడతారు. కాబట్టి మొదటి జత తప్పు.

Correct: D — (1) మరియు (2) మాత్రమే

భూతద్దంలో వస్తువు ఫోకస్ లోపల ఉంటే మిథ్యా, నిటారు, పెద్ద ప్రతిబింబం కనిపిస్తుంది – (1), (2) సరైనవి. నిజ, తలకిందుల ప్రతిబింబం కెమెరా కటకంలో ఏర్పడుతుంది; కాబట్టి (3) తప్పు.