స్థితి మార్పులు & గుప్తోష్ణం (Change of State and Latent Heat)
Free practice MCQs with answers and explanations for స్థితి మార్పులు & గుప్తోష్ణం (Change of State and Latent Heat) in ఉష్ణం & ఉష్ణోగ్రత (Heat). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఘన స్థితి నుండి నేరుగా వాయు స్థితికి మారడాన్ని ఏమంటారు?
A. ద్రవీభవనం (Melting)
B. ఉత్పతనం (Sublimation)
C. బాష్పీభవనం (Vaporisation)
D. సాంద్రీకరణ (Condensation)
Answer & explanation
Correct: B — ఉత్పతనం (Sublimation)
ద్రవ స్థితిలోకి వెళ్లకుండా ఘనం నేరుగా వాయువుగా మారడాన్ని ఉత్పతనం అంటారు. ద్రవీభవనం ఘనం నుండి ద్రవం, బాష్పీభవనం ద్రవం నుండి వాయువు, సాంద్రీకరణ వాయువు నుండి ద్రవం. ఉదాహరణలు: కర్పూరం, నాఫ్తలీన్, పొడి మంచు.
స్థితి మార్పు జరుగుతున్నప్పుడు పదార్థం ఉష్ణోగ్రత ఎలా ఉంటుంది?
A. పెరుగుతూ ఉంటుంది
B. తగ్గుతూ ఉంటుంది
C. మారదు
D. రెట్టింపు అవుతుంది
Answer & explanation
Correct: C — మారదు
స్థితి మార్పు సమయంలో గ్రహించే లేదా విడుదల చేసే ఉష్ణం పదార్థ అణువుల మధ్య బంధాలను మార్చడానికి ఖర్చవుతుంది, ఉష్ణోగ్రత మార్చడానికి కాదు. అందుకే మంచు కరిగే వరకు 0°C వద్దే ఉంటుంది. ఈ ఉష్ణాన్ని గుప్తోష్ణం అంటారు.
కర్పూరం, నాఫ్తలీన్, పొడి మంచు (ఘన కార్బన్ డయాక్సైడ్) ఉత్పతనం చూపుతాయి. అందుకే కర్పూరం గాలిలో క్రమంగా మాయమవుతుంది. ఇనుము ఘనంగా ఉంటూ ద్రవీభవిస్తుంది, నీరు, పాదరసం సాధారణ పరిస్థితుల్లో ద్రవాలు.
మంచు ద్రవీభవన గుప్తోష్ణం సుమారు 80 cal/g (3.34 × 10⁵ J/kg). 540 cal/g అనేది నీటి బాష్పీభవన గుప్తోష్ణం, 1 cal/g నీటి విశిష్టోష్ణం. ఈ మూడు విలువలను కలగాపులగం చేయకూడదు; అవి వేర్వేరు భావనలు.
0°C వద్ద ఉన్న 50 g మంచు పూర్తిగా కరగడానికి ఎంత ఉష్ణం కావాలి? (L = 80 cal/g)
A. 27000 cal
B. 4000 cal
C. 400 cal
D. 8000 cal
Answer & explanation
Correct: B — 4000 cal
Q = m L = 50 × 80 = 4000 cal, ఈ ప్రక్రియలో ఉష్ణోగ్రత 0°C వద్దే ఉంటుంది. 27000 cal అనేది 540 ను వాడితే వచ్చే విలువ (బాష్పీభవన గుప్తోష్ణం), అది ఇక్కడ సరికాదు. 400, 8000 లెక్క పొరపాట్ల వల్ల వచ్చేవి.
ఎత్తైన ప్రాంతాల్లో నీరు 100°C కంటే తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద మరగడానికి కారణం ఏమిటి?
A. అక్కడ వాతావరణ పీడనం ఎక్కువగా ఉండటం
B. అక్కడ గాలిలో తేమ ఎక్కువగా ఉండటం
C. అక్కడ వాతావరణ పీడనం తక్కువగా ఉండటం
D. అక్కడ నీటి విశిష్టోష్ణం ఎక్కువగా ఉండటం
Answer & explanation
Correct: C — అక్కడ వాతావరణ పీడనం తక్కువగా ఉండటం
ద్రవం మరిగే స్థానం బాహ్య పీడనంపై ఆధారపడుతుంది. ఎత్తైన ప్రాంతాల్లో పీడనం తక్కువ కాబట్టి నీరు తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్దే మరుగుతుంది, అందుకే అక్కడ ఉడకడం ఆలస్యమవుతుంది. ప్రెషర్ కుక్కర్లో పీడనం ఎక్కువ కాబట్టి మరిగే స్థానం పెరిగి త్వరగా ఉడుకుతుంది.
100°C ఆవిరి వల్ల కలిగే కాలిన గాయం 100°C నీటి వల్ల కలిగే దానికంటే తీవ్రంగా ఉండటానికి కారణం ఏమిటి?
A. ఆవిరి ఉష్ణోగ్రత నీటి ఉష్ణోగ్రత కంటే ఎక్కువ
B. ఆవిరి విశిష్టోష్ణం చర్మానికి ఎక్కువ
C. ఆవిరి వల్ల చర్మంపై పీడనం ఎక్కువ
D. ఆవిరి ఘనీభవించేటప్పుడు విడుదల చేసే గుప్తోష్ణం అదనంగా చర్మానికి అందుతుంది
Answer & explanation
Correct: D — ఆవిరి ఘనీభవించేటప్పుడు విడుదల చేసే గుప్తోష్ణం అదనంగా చర్మానికి అందుతుంది
రెండూ 100°C వద్దే ఉన్నా ఆవిరిలో బాష్పీభవన గుప్తోష్ణం (≈ 540 cal/g) నిల్వ ఉంటుంది. ఆవిరి చర్మంపై నీరుగా సాంద్రీకరణం చెందినప్పుడు ఈ ఉష్ణం అదనంగా విడుదలై కాలిన గాయాన్ని పెంచుతుంది. ఆవిరి ఉష్ణోగ్రత నీటి కంటే ఎక్కువ కాదు.
100°C వద్ద ఉన్న 10 g నీరు పూర్తిగా అదే ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఆవిరిగా మారడానికి ఎంత ఉష్ణం కావాలి? (L = 540 cal/g)
A. 5400 cal
B. 800 cal
C. 1000 cal
D. 54000 cal
Answer & explanation
Correct: A — 5400 cal
Q = m L = 10 × 540 = 5400 cal. స్థితి మార్పు సమయంలో ఉష్ణోగ్రత మారదు కాబట్టి Δt వాడకూడదు. 800 cal వస్తే 80 (మంచు గుప్తోష్ణం) వాడినట్లు, 54000 వస్తే ద్రవ్యరాశిని 100 g గా తీసుకున్నట్లు; అవి తప్పులు.