విద్యుదయస్కాంత ప్రేరణ, మోటార్ & జనరేటర్ (EM Induction, Motor, Generator)
Free practice MCQs with answers and explanations for విద్యుదయస్కాంత ప్రేరణ, మోటార్ & జనరేటర్ (EM Induction, Motor, Generator) in విద్యుత్ & అయస్కాంతత్వం (Electricity & Magnetism). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
విద్యుదయస్కాంత ప్రేరణ (Electromagnetic induction) ను 1831లో కనుగొన్న శాస్త్రవేత్త ఎవరు?
A. హాన్స్ క్రిస్టియన్ ఓర్స్టెడ్
B. మైకేల్ ఫారడే
C. బెంజమిన్ ఫ్రాంక్లిన్
D. థామస్ ఎడిసన్
Answer & explanation
Correct: B — మైకేల్ ఫారడే
కాయిల్ గుండా వెళ్లే అయస్కాంత అభివాహం మారినప్పుడు EMF ప్రేరితమవుతుందని మైకేల్ ఫారడే 1831లో కనుగొన్నారు. ఓర్స్టెడ్ విద్యుత్ ప్రవాహ అయస్కాంత ఫలితాన్ని కనుగొన్నారు; ఫ్రాంక్లిన్ మెరుపు కడ్డీని, ఎడిసన్ బల్బ్ను అభివృద్ధి చేశారు.
విద్యుత్ మోటార్ శక్తిని ఏ రూపం నుండి ఏ రూపంలోకి మారుస్తుంది?
A. యాంత్రిక శక్తి నుండి విద్యుత్ శక్తికి
B. ఉష్ణ శక్తి నుండి రసాయన శక్తికి
C. విద్యుత్ శక్తి నుండి యాంత్రిక శక్తికి
D. కాంతి శక్తి నుండి విద్యుత్ శక్తికి
Answer & explanation
Correct: C — విద్యుత్ శక్తి నుండి యాంత్రిక శక్తికి
విద్యుత్ మోటార్ విద్యుత్ శక్తిని యాంత్రిక శక్తిగా మారుస్తుంది; ఫ్యాన్లు, మిక్సీలు, వాషింగ్ మెషీన్లలో వాడతారు. యాంత్రిక శక్తిని విద్యుత్తుగా మార్చేది జనరేటర్; కాంతిని విద్యుత్తుగా మార్చేది సౌర ఘటం.
జనరేటర్ యాంత్రిక శక్తిని విద్యుత్ శక్తిగా మారుస్తుంది; దీని సూత్రం ఫారడే విద్యుదయస్కాంత ప్రేరణ. ఓమ్ నియమం V, I, R సంబంధాన్ని, జౌల్ నియమం ఉష్ణ ఫలితాన్ని, కూలూంబ్ నియమం ఆవేశాల మధ్య బలాన్ని తెలుపుతాయి.
భారతదేశంలో గృహ సరఫరా AC యొక్క పౌనఃపున్యం (Frequency) ఎంత?
A. 50 Hz
B. 60 Hz
C. 100 Hz
D. 25 Hz
Answer & explanation
Correct: A — 50 Hz
భారత్లో గృహ విద్యుత్ సరఫరా 220–240 V, 50 Hz AC; అంటే దిశ సెకనుకు 50 చక్రాలు మారుతుంది. 60 Hz అమెరికా వంటి కొన్ని దేశాల్లో వాడతారు. ఈ విలువను ఇతర దేశాల విలువలతో కలగలపకూడదు.
ప్రేరిత విద్యుత్ దిశ, దానికి కారణమైన మార్పును వ్యతిరేకించే దిశలో ఉంటుందని చెప్పే నియమం ఏది?
A. ఓమ్ నియమం
B. కూలూంబ్ నియమం
C. లెంజ్ నియమం
D. ఫ్లెమింగ్ ఎడమచేతి నియమం
Answer & explanation
Correct: C — లెంజ్ నియమం
లెంజ్ నియమం ప్రకారం ప్రేరిత విద్యుత్ ప్రవాహం దాని కారణమైన మార్పును వ్యతిరేకిస్తుంది; ఇది శక్తి నిత్యత్వ నియమానికి అనుగుణం. ఫ్లెమింగ్ ఎడమచేతి నియమం మోటార్లో బలం దిశను తెలుపుతుంది.
అయస్కాంత క్షేత్రంలో విద్యుత్ ప్రవహించే తీగపై బలం దిశను తెలిపే నియమం, ఏ పరికరం సూత్రానికి సంబంధించింది?
A. ఫ్లెమింగ్ కుడిచేతి నియమం – విద్యుత్ మోటార్
B. ఫ్లెమింగ్ ఎడమచేతి నియమం – జనరేటర్
C. లెంజ్ నియమం – ట్రాన్స్ఫార్మర్ మాత్రమే
D. ఫ్లెమింగ్ ఎడమచేతి నియమం – విద్యుత్ మోటార్
Answer & explanation
Correct: D — ఫ్లెమింగ్ ఎడమచేతి నియమం – విద్యుత్ మోటార్
ఫ్లెమింగ్ ఎడమచేతి నియమం క్షేత్రంలోని విద్యుత్ ప్రవాహ తీగపై బలం దిశను తెలుపుతుంది; ఇది మోటార్ సూత్రం. కుడిచేతి నియమం ప్రేరిత ప్రవాహ దిశను తెలుపుతుంది మరియు జనరేటర్ సూత్రానికి చెందింది.
Correct: A — ఇది AC పై మాత్రమే పనిచేస్తుంది, DC పై పనిచేయదు
ట్రాన్స్ఫార్మర్ విద్యుదయస్కాంత ప్రేరణ సూత్రంపై AC వోల్టేజీని పెంచడానికి లేదా తగ్గించడానికి వాడతారు; స్థిరమైన DC లో అభివాహం మారదు కాబట్టి అది పనిచేయదు. యాంత్రిక శక్తిని విద్యుత్తుగా మార్చేది జనరేటర్.
విద్యుత్ ప్రసార కేంద్రాల వద్ద (దూర ప్రసారం కోసం) వోల్టేజీని పెంచే ట్రాన్స్ఫార్మర్ ఏది?
A. స్టెప్-డౌన్ ట్రాన్స్ఫార్మర్
B. స్టెప్-అప్ ట్రాన్స్ఫార్మర్
C. డైనమో
D. కమ్యూటేటర్
Answer & explanation
Correct: B — స్టెప్-అప్ ట్రాన్స్ఫార్మర్
ప్రసార కేంద్రాల వద్ద వోల్టేజీని పెంచడానికి స్టెప్-అప్ ట్రాన్స్ఫార్మర్ వాడతారు; ఇళ్లకు సరఫరా చేసే ముందు స్టెప్-డౌన్ ట్రాన్స్ఫార్మర్తో వోల్టేజీ తగ్గిస్తారు. AC ని ట్రాన్స్ఫార్మర్లతో సులభంగా మార్చగలగడం వల్లే అది దూర ప్రసారానికి అనుకూలం.
AC, DC, ట్రాన్స్ఫార్మర్ గురించి కింది వాటిలో తప్పు వాక్యం ఏది?
A. AC దూర ప్రసారానికి అనుకూలం
B. బ్యాటరీలు, సోలార్ సెల్స్ DC ఇస్తాయి
C. భారత్లో AC 50 Hz
D. ట్రాన్స్ఫార్మర్ DC వోల్టేజీని కూడా మార్చగలదు
Answer & explanation
Correct: D — ట్రాన్స్ఫార్మర్ DC వోల్టేజీని కూడా మార్చగలదు
ట్రాన్స్ఫార్మర్ విద్యుదయస్కాంత ప్రేరణపై పనిచేస్తుంది కాబట్టి AC పై మాత్రమే పనిచేస్తుంది, DC పై పనిచేయదు; అందువల్ల మొదటి వాక్యం తప్పు. AC ని ట్రాన్స్ఫార్మర్లతో సులభంగా మార్చవచ్చు కాబట్టి దూర ప్రసారానికి అనుకూలం.
ఫ్లెమింగ్ కుడిచేతి నియమం ప్రేరిత ప్రవాహ దిశను తెలుపుతుంది, ఇది జనరేటర్ సూత్రం. ఎడమచేతి నియమం మోటార్ సూత్రం; లెంజ్ నియమం ప్రేరిత EMF దిశను శక్తి నిత్యత్వానికి అనుగుణంగా చెబుతుంది.