భారత మూడు దశల అణు కార్యక్రమం (Three-Stage Nuclear Programme)
Free practice MCQs with answers and explanations for భారత మూడు దశల అణు కార్యక్రమం (Three-Stage Nuclear Programme) in భారతదేశంలో అణుశక్తి (Nuclear Energy). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారత మూడు దశల అణు కార్యక్రమాన్ని 1954లో రూపొందించినవారు ఎవరు?
A. డా. హోమీ జహంగీర్ భాభా
B. డా. విక్రమ్ సారాభాయ్
C. డా. సి.వి. రామన్
D. డా. రాజా రామన్న
Answer & explanation
Correct: A — డా. హోమీ జహంగీర్ భాభా
భారత యురేనియం నిల్వలు తక్కువ, థోరియం ఎక్కువ కావడంతో భాభా థోరియంను దీర్ఘకాలంలో ఇంధనంగా వాడేలా మూడు దశల కార్యక్రమాన్ని రూపొందించారు. సారాభాయ్ అంతరిక్ష కార్యక్రమానికి, రామన్ కాంతి పరిశోధనకు ప్రసిద్ధులు.
భారతదేశంలో థోరియం నిల్వలు అధికంగా లభించే ఇసుక ఏది?
A. సిలికా ఇసుక
B. మోనజైట్ ఇసుక
C. ఇనుప ఇసుక
D. సున్నపు ఇసుక
Answer & explanation
Correct: B — మోనజైట్ ఇసుక
కేరళ, తమిళనాడు, ఒడిశా, ఆంధ్రప్రదేశ్ తీర ప్రాంతాల్లోని మోనజైట్ ఇసుకలో థోరియం ఉంది. ప్రపంచంలోని అత్యధిక థోరియం నిల్వల్లో భారత్ ఒకటి. కాబట్టి మూడో దశ ఇంధనమైన థోరియం ఈ ఇసుక నుంచే లభిస్తుంది.
ప్రోటోటైప్ ఫాస్ట్ బ్రీడర్ రియాక్టర్ (PFBR) నిర్మాణం ఎక్కడ జరుగుతోంది?
A. తారాపూర్ (మహారాష్ట్ర)
B. కూడంకుళం (తమిళనాడు)
C. కల్పక్కం (తమిళనాడు)
D. నరోరా (ఉత్తరప్రదేశ్)
Answer & explanation
Correct: C — కల్పక్కం (తమిళనాడు)
PFBR (500 MWe) కల్పక్కంలో భావిని (BHAVINI) సంస్థ ద్వారా నిర్మితమవుతోంది. తారాపూర్ తొలి అణు విద్యుత్ కేంద్రం, కూడంకుళం రష్యా సహకార కేంద్రం, నరోరా ఉత్తరప్రదేశ్లో ఉన్నాయి.
మూడు దశల కార్యక్రమంలో రెండో దశ (FBR) లో ప్రధాన ఇంధనం ఏది?
A. ప్లుటోనియం-239
B. యురేనియం-233
C. థోరియం-232
D. సహజ యురేనియం
Answer & explanation
Correct: A — ప్లుటోనియం-239
FBR లలో మొదటి దశలో వచ్చిన ప్లుటోనియం-239 ఇంధనం; చుట్టూ U-238 లేదా థోరియం "దుప్పటి" పెడితే వినియోగించిన దానికంటే ఎక్కువ ఇంధనం తయారవుతుంది. U-233 మూడో దశ ఇంధనం, సహజ యురేనియం మొదటి దశలో.
అడ్వాన్స్డ్ హెవీ వాటర్ రియాక్టర్ (AHWR) ఏ దశకు సంబంధించినది?
A. మొదటి దశ
B. మూడో దశ (థోరియం)
C. రెండో దశ
D. ఏ దశకూ కాదు
Answer & explanation
Correct: B — మూడో దశ (థోరియం)
AHWR థోరియం ఆధారిత మూడో దశకు చెందినది, ఇది డిజైన్ దశలో ఉంది. థోరియం-232 నుంచి యురేనియం-233 తయారై ఇంధనమవుతుంది. మొదటి దశ PHWR, రెండో దశ FBR. కామిని కూడా U-233 తో పనిచేసే రియాక్టర్.
యురేనియం కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (UCIL) ఏ సంవత్సరంలో ఏర్పడింది?
A. 1948
B. 1954
C. 1967
D. 1987
Answer & explanation
Correct: C — 1967
UCIL 1967లో ఏర్పడింది; దాని మొదటి గని జాదుగూడ (జార్ఖండ్). 1948 AEC, 1954 DAE, 1987 NPCIL ఏర్పడిన సంవత్సరాలు. 1967లోనే BARC గా పేరు మార్పు, ECIL స్థాపన కూడా జరిగాయి.
కింది వాటిని మూడు దశల కార్యక్రమ క్రమంలో అమర్చండి: (a) U-233 ఇంధనంతో AHWR (b) సహజ యురేనియంతో PHWR (c) ప్లుటోనియంతో FBR
A. a – b – c
B. c – b – a
C. b – a – c
D. b – c – a
Answer & explanation
Correct: D — b – c – a
మొదటి దశ సహజ యురేనియంతో PHWR (b), రెండో దశ ప్లుటోనియంతో FBR (c), మూడో దశ థోరియం నుండి వచ్చిన U-233 తో AHWR (a); కాబట్టి b – c – a. మొదటి దశ ఉప ఫలితమైన ప్లుటోనియం లేకుండా రెండో దశ ప్రారంభం కాదు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. (1) PFBR (500 MWe) కల్పక్కంలో నిర్మాణంలో ఉంది. (2) భావిని సంస్థ దీన్ని నిర్మిస్తోంది. (3) కామిని రియాక్టర్ ప్లుటోనియం-239 ఇంధనంతో పనిచేస్తుంది. సరైనవి ఏవి?
A. (1) మరియు (2) మాత్రమే
B. (2) మరియు (3) మాత్రమే
C. (1) మరియు (3) మాత్రమే
D. (1), (2), (3) అన్నీ
Answer & explanation
Correct: A — (1) మరియు (2) మాత్రమే
PFBR కల్పక్కంలో భావిని ద్వారా నిర్మాణంలో ఉంది – (1), (2) సరైనవి. కామిని కల్పక్కంలోని రియాక్టర్ యురేనియం-233 ఇంధనంతో పనిచేస్తుంది, ప్లుటోనియంతో కాదు; కాబట్టి (3) తప్పు.
కింది జతలలో సరైనది ఏది? (అంశం: భారత మూడు దశల అణు కార్యక్రమం)
A. తుమ్మలపల్లి – జార్ఖండ్లోని గని
B. జాదుగూడ (జార్ఖండ్) – మొదటి యురేనియం గని
C. లాంబాపూర్–పెద్దగట్టు – కడప జిల్లా
D. UCIL – 1954లో ఏర్పాటు
Answer & explanation
Correct: B — జాదుగూడ (జార్ఖండ్) – మొదటి యురేనియం గని
జాదుగూడ (జార్ఖండ్) భారత మొదటి యురేనియం గని. తుమ్మలపల్లి కడప జిల్లా (ఆంధ్రప్రదేశ్) లో, లాంబాపూర్–పెద్దగట్టు నల్గొండ జిల్లా (తెలంగాణ) లో ఉన్నాయి, UCIL 1967లో ఏర్పడింది, కాబట్టి మిగతా జతలు తప్పు.