జల విద్యుత్ & బహుళార్థక ప్రాజెక్టులు (Hydroelectric Power)
Free practice MCQs with answers and explanations for జల విద్యుత్ & బహుళార్థక ప్రాజెక్టులు (Hydroelectric Power) in సాంప్రదాయ శక్తి వనరులు (Conventional Energy). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భాక్రా నంగల్ ప్రాజెక్టు ఏ నదిపై ఉంది?
A. గంగా
B. కృష్ణా
C. సట్లెజ్
D. నర్మదా
Answer & explanation
Correct: C — సట్లెజ్
భాక్రా నంగల్ సట్లెజ్ నదిపై ఉంది (హిమాచల్ ప్రదేశ్/పంజాబ్), దీని జలాశయం గోవింద్ సాగర్. కృష్ణా నదిపై నాగార్జున సాగర్, శ్రీశైలం ఉన్నాయి; సర్దార్ సరోవర్ నర్మదాపై ఉంది.
నాగార్జున సాగర్ కృష్ణా నదిపై తెలంగాణ–ఆంధ్రప్రదేశ్ సరిహద్దులో ఉన్న బహుళార్థక ప్రాజెక్టు, జల విద్యుత్ కేంద్రం కూడా ఉంది. గోదావరిపై పోలవరం, మహానదిపై హీరాకుడ్, కావేరిపై శివసముద్రం ఉన్నాయి.
ఆసియాలో మొదటి ప్రధాన జల విద్యుత్ కేంద్రం ఏ చోట 1902లో ప్రారంభమైంది?
A. శివసముద్రం (కావేరి నది, కర్ణాటక)
B. భాక్రా (సట్లెజ్)
C. నాగార్జున సాగర్ (కృష్ణా)
D. తెహ్రీ (భాగీరథి)
Answer & explanation
Correct: A — శివసముద్రం (కావేరి నది, కర్ణాటక)
కర్ణాటకలోని శివసముద్రం వద్ద కావేరి నదిపై 1902లో ఆసియాలో మొదటి ప్రధాన జల విద్యుత్ కేంద్రం ప్రారంభమైంది. భాక్రా, నాగార్జున సాగర్, తెహ్రీ తర్వాతి కాలంలో నిర్మించిన పెద్ద ప్రాజెక్టులు.
తెహ్రీ డ్యామ్ ఉత్తరాఖండ్లో భాగీరథి నదిపై ఉంది; ఇది భారతదేశంలో ఎత్తైన ఆనకట్ట (సుమారు 260.5 మీ.). సట్లెజ్ నదిపై భాక్రా, మహానదిపై హీరాకుడ్, కృష్ణాపై నాగార్జున సాగర్ ఉన్నాయి.
హీరాకుడ్ ఒడిశాలో మహానదిపై ఉంది; ఇది అత్యంత పొడవైన ఆనకట్టల్లో ఒకటి. సట్లెజ్పై భాక్రా, గోదావరిపై పోలవరం, నర్మదాపై సర్దార్ సరోవర్ ఉన్నాయి. నదులను, ప్రాజెక్టులను జతచేసుకోవడం ఈ అంశంలో ముఖ్యం.
నేషనల్ హైడ్రోఎలక్ట్రిక్ పవర్ కార్పొరేషన్ (NHPC) ఏ సంవత్సరంలో ఏర్పడింది?
A. 1975
B. 1956
C. 1984
D. 2003
Answer & explanation
Correct: A — 1975
NHPC 1975లో జల విద్యుత్ ప్రాజెక్టుల కోసం ఏర్పడింది. 1975లోనే NTPC, కోల్ ఇండియా కూడా ఏర్పాటయ్యాయి. 1984 GAIL, 1956 ONGC ఏర్పాటు సంవత్సరాలు, 2003 ఎలక్ట్రిసిటీ యాక్ట్ సంవత్సరం.
కింది జతలలో సరైనది ఏది? (అంశం: జల విద్యుత్ & బహుళార్థక ప్రాజెక్టులు)
A. తెహ్రీ – భాగీరథి నది
B. భాక్రా – మహానది
C. హీరాకుడ్ – సట్లెజ్
D. సర్దార్ సరోవర్ – కృష్ణా
Answer & explanation
Correct: A — తెహ్రీ – భాగీరథి నది
తెహ్రీ డ్యామ్ ఉత్తరాఖండ్లో భాగీరథి నదిపై ఉంది. భాక్రా సట్లెజ్ నదిపై, హీరాకుడ్ మహానదిపై, సర్దార్ సరోవర్ నర్మదాపై ఉన్నాయి; కాబట్టి మిగతా జతల్లో నదులు తారుమారయ్యాయి.
కింది జతలలో సరికానిది ఏది? (అంశం: జల విద్యుత్ & బహుళార్థక ప్రాజెక్టులు)
A. పోలవరం – గోదావరి నది
B. హీరాకుడ్ – సట్లెజ్ నది
C. శ్రీశైలం – కృష్ణా నది
D. సర్దార్ సరోవర్ – నర్మదా నది
Answer & explanation
Correct: B — హీరాకుడ్ – సట్లెజ్ నది
హీరాకుడ్ ఒడిశాలో మహానదిపై ఉంది, సట్లెజ్పై కాదు; సట్లెజ్పై భాక్రా నంగల్ ఉంది. పోలవరం గోదావరిపై (ఆంధ్రప్రదేశ్), శ్రీశైలం కృష్ణాపై, సర్దార్ సరోవర్ నర్మదాపై ఉన్నాయి – ఈ మూడు జతలు సరైనవి.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. (1) శివసముద్రం కావేరిపై, 1902లో ప్రారంభమైంది. (2) పోలవరం గోదావరి నదిపై ఉంది. (3) సర్దార్ సరోవర్ కృష్ణా నదిపై ఉంది. (4) భాక్రా సట్లెజ్ నదిపై ఉంది. సరైనవి ఏవి?
A. (1), (3), (4) మాత్రమే
B. (2), (3), (4) మాత్రమే
C. (1), (2), (4) మాత్రమే
D. (1), (2), (3) మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — (1), (2), (4) మాత్రమే
శివసముద్రం (కావేరి, 1902), పోలవరం (గోదావరి), భాక్రా (సట్లెజ్) – (1), (2), (4) సరైనవి. సర్దార్ సరోవర్ నర్మదా నదిపై గుజరాత్లో ఉంది; కృష్ణా నదిపై నాగార్జున సాగర్, శ్రీశైలం ఉన్నాయి కాబట్టి (3) తప్పు.
జల విద్యుత్ గురించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. (1) ఇది పునరుత్పాదక వనరు. (2) కాలుష్యం చాలా తక్కువ. (3) నిర్వాసితుల సమస్యలు అసలు ఉండవు. సరైనవి ఏవి?
A. (2) మరియు (3) మాత్రమే
B. (1) మరియు (3) మాత్రమే
C. (1), (2), (3) అన్నీ
D. (1) మరియు (2) మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — (1) మరియు (2) మాత్రమే
జల విద్యుత్ పునరుత్పాదకం, కాలుష్యం చాలా తక్కువ – (1), (2) సరైనవి. అయితే ఆనకట్టల నిర్మాణ ఖర్చు ఎక్కువ, నిర్వాసితుల సమస్యలు ఉంటాయి; కాబట్టి (3) తప్పు. బహుళార్థక ప్రాజెక్టులు నీటిపారుదల, వరద నియంత్రణను కూడా అందిస్తాయి.