భారత క్షిపణులు (Missiles of India): క్షిపణుల వర్గీకరణ – పరిధి, ప్రయోగ విధానం ఆధారంగా (Classification of Missiles)
Free practice MCQs with answers and explanations for క్షిపణుల వర్గీకరణ – పరిధి, ప్రయోగ విధానం ఆధారంగా (Classification of Missiles) in భారత క్షిపణులు (Missiles of India). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
క్షిపణి, రాకెట్ మధ్య ప్రధాన తేడా ఏమిటి?
A. రాకెట్‌కు మార్గదర్శన వ్యవస్థ ఉంటుంది, క్షిపణికి ఉండదు
B. రెండూ ఒకటే
C. క్షిపణి ఎప్పుడూ నేల మీద మాత్రమే ప్రయాణిస్తుంది
D. క్షిపణికి మార్గదర్శన వ్యవస్థ ఉంటుంది, రాకెట్‌కు ఉండదు
Answer & explanation
Correct: D — క్షిపణికి మార్గదర్శన వ్యవస్థ ఉంటుంది, రాకెట్‌కు ఉండదు
క్షిపణి (Missile) లక్ష్యం వైపు మార్గదర్శనం చేయబడే ఆయుధం, రాకెట్‌కు మార్గదర్శన వ్యవస్థ ఉండదు; ఇదే రెండింటి మధ్య తేడా. అందువల్ల రెండూ ఒకటే అనడం తప్పు. ఉపగ్రహ ప్రయోగ వాహనాలు సాధారణంగా రాకెట్లే, క్షిపణులు మాత్రం లక్ష్యాన్ని కచ్చితంగా చేరేందుకు మార్గదర్శక వ్యవస్థను కలిగి ఉంటాయి.
A. వంపు తిరిగిన మార్గం (ఆర్క్), గురుత్వాకర్షణతో లక్ష్యంపై పడుతుంది
B. ఇంజన్ శక్తితో నేలకు దగ్గరగా సరళ రేఖలో ప్రయాణిస్తుంది
C. వృత్తాకార మార్గంలో తిరుగుతుంది
D. అసలు ప్రయాణించదు
Answer & explanation
Correct: A — వంపు తిరిగిన మార్గం (ఆర్క్), గురుత్వాకర్షణతో లక్ష్యంపై పడుతుంది
బాలిస్టిక్ క్షిపణి వంపు తిరిగిన మార్గంలో వెళ్లి గురుత్వాకర్షణతో లక్ష్యంపై పడుతుంది. నేలకు దగ్గరగా ఇంజన్ శక్తితో విమానంలా ప్రయాణించేది క్రూయిజ్ క్షిపణి. బాలిస్టిక్ క్షిపణులు ఇంజన్ ప్రారంభ దశలో మాత్రమే పనిచేసి, తర్వాత గురుత్వాకర్షణకు లోనై లక్ష్యంపై పడతాయి; అగ్ని, పృథ్వి బాలిస్టిక్ క్షిపణులకు ఉదాహరణలు.
బాలిస్టిక్ క్షిపణుల్లో పరిధి ఆధారంగా మధ్యంతర శ్రేణి (IRBM) పరిధి సుమారు ఎంత?
A. 1,000 కి.మీ. వరకు
B. సుమారు 1,000 – 3,000 కి.మీ.
C. సుమారు 3,000 – 5,500 కి.మీ.
D. 5,500 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ
Answer & explanation
Correct: C — సుమారు 3,000 – 5,500 కి.మీ.
IRBM పరిధి సుమారు 3,000–5,500 కి.మీ.; SRBM 1,000 కి.మీ. వరకు; MRBM 1,000–3,000 కి.మీ.; ICBM 5,500 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ. కాబట్టి IRBM కు సరైనది మొదటి పరిధి.
ICBM పరిధి 5,500 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ. ఇతర ఎంపికలు SRBM, MRBM, IRBM పరిధులను సూచిస్తాయి. భారత క్షిపణుల్లో అగ్ని-V ఖండాంతర క్షిపణి స్థాయి (5,000 కి.మీ. పైగా) సామర్థ్యంగా చెబుతారు.
క్రూయిజ్ క్షిపణుల వేగ వర్గీకరణలో హైపర్‌సోనిక్ అంటే ఏమిటి?
A. Mach 5 కంటే ఎక్కువ
B. Mach 1 కంటే తక్కువ
C. Mach 1–5
D. Mach 0.5
Answer & explanation
Correct: A — Mach 5 కంటే ఎక్కువ
సబ్‌సోనిక్ ధ్వని వేగం కంటే తక్కువ; సూపర్‌సోనిక్ Mach 1–5; హైపర్‌సోనిక్ Mach 5 కంటే ఎక్కువ. కాబట్టి హైపర్‌సోనిక్ Mach 5 కంటే ఎక్కువ. బ్రహ్మోస్ సూపర్‌సోనిక్ (Mach 2.8–3) కాగా శౌర్య, HSTDV హైపర్‌సోనిక్ సాంకేతికతలకు సంబంధించినవి; నిర్భయ్ సబ్‌సోనిక్.
క్షిపణుల వర్గీకరణ గురించి కింది ప్రకటనల్లో సరైనవి ఏవి? 1) గగనం నుండి గగనం క్షిపణికి అస్త్ర ఉదాహరణ. 2) క్రూయిజ్ క్షిపణి విమానంలా ఇంజన్ శక్తితో ప్రయాణిస్తుంది. 3) రాకెట్‌కు మార్గదర్శన వ్యవస్థ ఉంటుంది.
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మాత్రమే
అస్త్ర గగనం నుండి గగనం క్షిపణి; క్రూయిజ్ క్షిపణి నేలకు దగ్గరగా ఇంజన్ శక్తితో ప్రయాణిస్తుంది. రాకెట్‌కు మార్గదర్శన వ్యవస్థ ఉండదు, కాబట్టి 3 తప్పు. బాలిస్టిక్ క్షిపణి వంపు మార్గంలో వెళ్తే, క్రూయిజ్ క్షిపణి విమానంలా నేలకు దగ్గరగా ప్రయాణిస్తుంది.
పరిధి ఆధారంగా బాలిస్టిక్ క్షిపణుల సరైన క్రమం (తక్కువ నుండి ఎక్కువ) ఏది?
A. ICBM → IRBM → MRBM → SRBM
B. MRBM → SRBM → IRBM → ICBM
C. SRBM → IRBM → MRBM → ICBM
D. SRBM → MRBM → IRBM → ICBM
Answer & explanation
Correct: D — SRBM → MRBM → IRBM → ICBM
బాలిస్టిక్ క్షిపణులు పరిధి ప్రకారం SRBM (1,000 కి.మీ. వరకు), MRBM (1,000–3,000), IRBM (3,000–5,500), ICBM (5,500 కంటే ఎక్కువ). ఇతర ఎంపికల్లో క్రమం తప్పు.