ఆవర్తన పట్టిక & మూలకాలు (Periodic Table) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ఆవర్తన పట్టిక & మూలకాలు (Periodic Table) (రసాయన శాస్త్రం (Chemistry)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
మెండలీవ్ ఖాళీలు వదిలి ముందే ఊహించిన ఎకా-అల్యూమినియం ఏ మూలకం?
A. గాలియం
B. జెర్మేనియం
C. స్కాండియం
D. సిలికాన్
Answer & explanation
Correct: A — గాలియం
మెండలీవ్ ఎకా-అల్యూమినియం (గాలియం), ఎకా-సిలికాన్ (జెర్మేనియం) అనే మూలకాలను ముందే ఊహించారు; తరువాత అవి కనుగొనబడి ఊహకు అనుగుణంగా తేలాయి. జెర్మేనియం ఎకా-సిలికాన్.
B. హైడ్రోజన్కు స్థానం లేకపోవడం, ఐసోటోప్లకు స్థానం లేకపోవడం
C. పరమాణు సంఖ్య ఆధారంగా అమర్చడం
D. 18 గ్రూపులు ఉండటం
Answer & explanation
Correct: B — హైడ్రోజన్కు స్థానం లేకపోవడం, ఐసోటోప్లకు స్థానం లేకపోవడం
మెండలీవ్ పట్టికలో హైడ్రోజన్కు ఖచ్చితమైన స్థానం లేదు, ఐసోటోప్లకు కూడా స్థానం లేదు. ఇవి పరమాణు ద్రవ్యరాశి ఆధారిత అమరిక వల్ల వచ్చిన లోపాలు; ఆధునిక పట్టిక పరమాణు సంఖ్య ఆధారంగా వీటిని సరిదిద్దింది.
న్యూలాండ్స్ అష్టక నియమం కేవలం కాల్షియం వరకే సరిపోయింది; దాని తరువాత మూలకాల్లో నియమం పాటించలేదు. అదే దాని పరిమితి. ఈ నియమం సంగీతంలో స్వరాలు పునరావృతమైనట్లు మూలకాల లక్షణాలు ప్రతి ఎనిమిదవ దానిలో పునరావృతమవుతాయని చెప్పింది, కానీ భారమైన మూలకాల్లో అది విఫలమైంది.
p-బ్లాక్ గ్రూపు 13–18 లో ఉంటుంది; s-బ్లాక్ గ్రూపు 1, 2; d-బ్లాక్ (పరివర్తన మూలకాలు) గ్రూపు 3–12; f-బ్లాక్ లాంథనైడ్లు, ఆక్టినైడ్లు. ఉదాహరణకు కార్బన్, నైట్రోజన్, ఆక్సిజన్, క్లోరిన్, ఆర్గాన్ p-బ్లాక్ మూలకాలు.
లాంథనైడ్లు పరమాణు సంఖ్య 57–71; ఆక్టినైడ్లు 89–103. వీటిని ఆవర్తన పట్టిక కింద విడిగా చూపుతారు. ఈ రెండు శ్రేణులు f-బ్లాక్లో ఉంటాయి, వీటికి పట్టికలో ప్రత్యేక వరుసలు ఇవ్వడం వల్ల పట్టిక మరీ వెడల్పు కాకుండా ఉంటుంది.
ఒకే గ్రూపులోని మూలకాల రసాయన లక్షణాలు ఒకేలా ఉండటానికి కారణం ఏమిటి?
A. పరమాణు సంఖ్య సమానం కావడం
B. బాహ్య కక్ష్యలోని ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య సమానం కావడం
C. కక్ష్యల సంఖ్య సమానం కావడం
D. పరమాణు ద్రవ్యరాశి సమానం కావడం
Answer & explanation
Correct: B — బాహ్య కక్ష్యలోని ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య సమానం కావడం
ఒకే గ్రూపులోని మూలకాల బాహ్య కక్ష్యలో ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య సమానం కాబట్టి రసాయన లక్షణాలు ఒకేలా ఉంటాయి. పీరియడ్లో కక్ష్యల సంఖ్య సమానం. ఉదాహరణకు లిథియం, సోడియం, పొటాషియం అన్నింటిలో బాహ్య కక్ష్యలో ఒకే ఎలక్ట్రాన్ ఉండటం వల్ల అన్నీ చర్యాశీల లోహాలు.
సిలికాన్, జెర్మేనియం, ఆర్సెనిక్ వంటి మూలకాలను ఏమంటారు?
A. క్షార లోహాలు
B. హాలోజన్లు
C. మెటలాయిడ్లు (అర్ధలోహాలు)
D. నోబుల్ వాయువులు
Answer & explanation
Correct: C — మెటలాయిడ్లు (అర్ధలోహాలు)
లోహాలు, అలోహాల మధ్య లక్షణాలు ఉండే సిలికాన్, జెర్మేనియం, ఆర్సెనిక్ వంటి మూలకాలు మెటలాయిడ్లు; అవి పట్టికలో లోహాలు, అలోహాల మధ్య ఉంటాయి. సిలికాన్, జెర్మేనియం ఎలక్ట్రానిక్స్లో అర్ధవాహకాలుగా కూడా ఉపయోగపడతాయి.
హాలోజన్లలో ఫ్లోరిన్, క్లోరిన్ వాయువులు, బ్రోమిన్ ద్రవం, అయోడిన్ ఘనం. కాబట్టి ద్రవంగా ఉండేది బ్రోమిన్. ద్రవ లోహమైన పాదరసం, ద్రవ అలోహమైన బ్రోమిన్ రెండూ గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ద్రవంగా ఉండే మూలకాలు.
క్షారమృత్తిక లోహాలు (Alkaline earth metals) ఏ గ్రూపుకు చెందినవి?
A. గ్రూపు 2
B. గ్రూపు 1
C. గ్రూపు 17
D. గ్రూపు 18
Answer & explanation
Correct: A — గ్రూపు 2
క్షారమృత్తిక లోహాలు (Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra) గ్రూపు 2 లో ఉంటాయి. గ్రూపు 1 క్షార లోహాలు, గ్రూపు 17 హాలోజన్లు, గ్రూపు 18 నోబుల్ వాయువులు. ఈ గ్రూపులో బెరీలియం, మెగ్నీషియం, కాల్షియం, స్ట్రాంషియం, బేరియం, రేడియం ఉన్నాయి.
గ్రూపు 1 లో ఉన్న లోహాలు నీటితో చర్య జరిపినప్పుడు ఏం ఏర్పడతాయి?
A. ఆమ్లం, ఆక్సిజన్
B. క్షారం, హైడ్రోజన్ వాయువు
C. లవణం, CO₂
D. ఏమీ ఏర్పడవు
Answer & explanation
Correct: B — క్షారం, హైడ్రోజన్ వాయువు
క్షార లోహాలు నీటితో తీవ్రంగా చర్య జరిపి క్షారం (హైడ్రాక్సైడ్), హైడ్రోజన్ వాయువును ఇస్తాయి. అందుకే సోడియం, పొటాషియంను కిరోసిన్లో నిల్వ చేస్తారు. ఈ చర్యలో పుట్టే హైడ్రోజన్ మండి మంట రావచ్చు కాబట్టి ఈ లోహాలను జాగ్రత్తగా నిల్వ చేయాలి.