మూలకాల వర్గీకరణ చరిత్ర – డోబరైనర్, న్యూలాండ్స్, మెండలీవ్ (History of Classification)
Free practice MCQs with answers and explanations for మూలకాల వర్గీకరణ చరిత్ర – డోబరైనర్, న్యూలాండ్స్, మెండలీవ్ (History of Classification) in ఆవర్తన పట్టిక & మూలకాలు (Periodic Table). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఆవర్తన పట్టికను 1869లో రూపొందించిన రష్యన్ శాస్త్రవేత్త ఎవరు?
A. దిమిత్రి మెండలీవ్
B. హెన్రీ మోస్లే
C. న్యూలాండ్స్
D. డోబరైనర్
Answer & explanation
Correct: A — దిమిత్రి మెండలీవ్
1869లో రష్యన్ శాస్త్రవేత్త దిమిత్రి మెండలీవ్ మూలకాలను పరమాణు ద్రవ్యరాశి ఆధారంగా అమర్చి ఆవర్తన పట్టికను రూపొందించారు. మోస్లే 1913లో పరమాణు సంఖ్య ఆధారంగా ఆధునిక ఆవర్తన నియమాన్ని ఇచ్చారు. డోబరైనర్ త్రయాలు 1817లో, న్యూలాండ్స్ అష్టక నియమం 1866లో వచ్చాయి.
మోస్లే 1913లో మూలకాల ధర్మాలు వాటి పరమాణు సంఖ్యల ఆవర్తన ప్రమేయాలు అని ఆధునిక ఆవర్తన నియమం ఇచ్చారు. మెండలీవ్ పరమాణు ద్రవ్యరాశి ఆధారంగా అమర్చారు. లాకియర్ సూర్యునిలో హీలియంను కనుగొన్నారు.
డోబరైనర్ త్రయాల్లో మధ్య మూలకం పరమాణు ద్రవ్యరాశి మిగతా రెండింటి సగటుకు దాదాపు సమానం; లిథియం, సోడియం, పొటాషియం దీనికి ఉదాహరణ. ఇతర కలయికలు త్రయాలుగా సూచించబడలేదు.
న్యూలాండ్స్ అష్టక నియమం (Law of Octaves) ఏ సంవత్సరంలో వచ్చింది?
A. 1817
B. 1869
C. 1913
D. 1866
Answer & explanation
Correct: D — 1866
న్యూలాండ్స్ అష్టక నియమం 1866లో వచ్చింది; ప్రతి ఎనిమిదవ మూలకం లక్షణాలు మొదటి దానితో సరిపోతాయని చెప్పింది. 1817 డోబరైనర్ త్రయాలు; 1869 మెండలీవ్ పట్టిక; 1913 మోస్లే ఆవర్తన నియమం.
మెండలీవ్ ఖాళీలు వదిలి ముందే ఊహించిన ఎకా-అల్యూమినియం ఏ మూలకం?
A. గాలియం
B. జెర్మేనియం
C. స్కాండియం
D. సిలికాన్
Answer & explanation
Correct: A — గాలియం
మెండలీవ్ ఎకా-అల్యూమినియం (గాలియం), ఎకా-సిలికాన్ (జెర్మేనియం) అనే మూలకాలను ముందే ఊహించారు; తరువాత అవి కనుగొనబడి ఊహకు అనుగుణంగా తేలాయి. జెర్మేనియం ఎకా-సిలికాన్.
B. హైడ్రోజన్కు స్థానం లేకపోవడం, ఐసోటోప్లకు స్థానం లేకపోవడం
C. పరమాణు సంఖ్య ఆధారంగా అమర్చడం
D. 18 గ్రూపులు ఉండటం
Answer & explanation
Correct: B — హైడ్రోజన్కు స్థానం లేకపోవడం, ఐసోటోప్లకు స్థానం లేకపోవడం
మెండలీవ్ పట్టికలో హైడ్రోజన్కు ఖచ్చితమైన స్థానం లేదు, ఐసోటోప్లకు కూడా స్థానం లేదు. ఇవి పరమాణు ద్రవ్యరాశి ఆధారిత అమరిక వల్ల వచ్చిన లోపాలు; ఆధునిక పట్టిక పరమాణు సంఖ్య ఆధారంగా వీటిని సరిదిద్దింది.
న్యూలాండ్స్ అష్టక నియమం కేవలం కాల్షియం వరకే సరిపోయింది; దాని తరువాత మూలకాల్లో నియమం పాటించలేదు. అదే దాని పరిమితి. ఈ నియమం సంగీతంలో స్వరాలు పునరావృతమైనట్లు మూలకాల లక్షణాలు ప్రతి ఎనిమిదవ దానిలో పునరావృతమవుతాయని చెప్పింది, కానీ భారమైన మూలకాల్లో అది విఫలమైంది.
ఆవర్తన వర్గీకరణ గురించి కింది ప్రకటనల్లో సరైనవి ఏవి? 1) మెండలీవ్ పరమాణు ద్రవ్యరాశి ఆధారంగా అమర్చారు. 2) మోస్లే పరమాణు సంఖ్య ఆధారంగా అమర్చారు. 3) డోబరైనర్ త్రయాల్లో మధ్య మూలకం ద్రవ్యరాశి సగటుకు దాదాపు సమానం.
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2, 3
మెండలీవ్ ద్రవ్యరాశి ఆధారంగా, మోస్లే పరమాణు సంఖ్య ఆధారంగా అమర్చారు; డోబరైనర్ త్రయాల్లో మధ్య మూలకం పరమాణు ద్రవ్యరాశి మిగతా రెండింటి సగటుకు దాదాపు సమానం. మూడూ సరైనవి.
శాస్త్రవేత్త – సిద్ధాంతం జతల్లో తప్పుగా ఉన్నది ఏది?
A. మోస్లే – అష్టక నియమం
B. న్యూలాండ్స్ – అష్టక నియమం
C. డోబరైనర్ – త్రయాలు
D. మెండలీవ్ – ఖాళీలు వదిలి మూలకాల ఊహ
Answer & explanation
Correct: A — మోస్లే – అష్టక నియమం
అష్టక నియమాన్ని ఇచ్చింది న్యూలాండ్స్, మోస్లే కాదు; మోస్లే ఆధునిక ఆవర్తన నియమాన్ని పరమాణు సంఖ్య ఆధారంగా ఇచ్చారు. కాబట్టి మొదటి జత తప్పు. ఈ నియమాల క్రమం: డోబరైనర్ (1817), న్యూలాండ్స్ (1866), మెండలీవ్ (1869), మోస్లే (1913).