నిత్యజీవితంలో రసాయన శాస్త్రం (Chemistry in Daily Life) · Practice MCQs

Correct: B — సోడియం బెంజోయేట్

సోడియం బెంజోయేట్ జామ్, శీతల పానీయాలు, సాస్‌లలో వాడే రసాయన సంరక్షకం. సాకరిన్, అస్పార్టేమ్ తీపి పదార్థాలు; BHT యాంటీఆక్సిడెంట్. సంరక్షకాలు సూక్ష్మజీవుల పెరుగుదలను అడ్డుకుంటాయి; అందుకే జామ్, శీతల పానీయాల్లో ఇది కలపడం వల్ల అవి ఎక్కువ రోజులు నిల్వ ఉంటాయి.

Correct: C — యాంటీఆక్సిడెంట్లు

BHA, BHT, విటమిన్ C వంటి యాంటీఆక్సిడెంట్లు ఆక్సిజన్ వల్ల ఆహారం చెడిపోకుండా కాపాడతాయి. కృత్రిమ రంగులు రంగు కోసం, తీపి పదార్థాలు తీపి కోసం వాడతారు. BHA, BHT, విటమిన్ C వంటివి యాంటీఆక్సిడెంట్లకు ఉదాహరణలు; ఇవి ఆహారంలోని కొవ్వులు కాలక్రమేణా చెడిపోకుండా కాపాడతాయి.

Correct: A — 63°C వద్ద 30 నిమిషాలు

పాశ్చరైజేషన్‌లో పాలను 63°C వద్ద 30 నిమిషాలు వేడి చేస్తారు, దీనివల్ల హానికర సూక్ష్మజీవులు నశిస్తాయి. 100°C వద్ద రెండు గంటలు వేడి చేయడం లేదా 0°C వద్ద ఉంచడం పాశ్చరైజేషన్ కాదు.

Correct: D — జోసెఫ్ ఆస్పిడిన్

పోర్ట్‌లాండ్ సిమెంట్‌ను జోసెఫ్ ఆస్పిడిన్ 1824లో పేటెంట్ చేశారు. గుడ్‌ఇయర్ వల్కనీకరణ, బేక్‌లాండ్ బేకలైట్, సోరెన్సెన్ pH స్కేల్‌తో ముడిపడి ఉన్నారు. ఈ సిమెంట్‌కు 'పోర్ట్‌లాండ్' అనే పేరు రావడం, ఆస్పిడిన్ పేరు, 1824 సంవత్సరం – ఈ మూడూ కలిపి గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: C — కోబాల్ట్ ఆక్సైడ్

కోబాల్ట్ ఆక్సైడ్ గాజుకు నీలం రంగును ఇస్తుంది; క్రోమియం ఆకుపచ్చ, కాపర్ ఎరుపు/ఆకుపచ్చ రంగులు ఇస్తాయి. సిలికా, సోడా యాష్ గాజు ప్రధాన ముడి పదార్థాలు, రంగు కారకాలు కావు.

Correct: B — బోరోసిలికేట్ గాజు (పైరెక్స్)

బోరోసిలికేట్ గాజు (పైరెక్స్) వేడిని తట్టుకుంటుంది కాబట్టి ప్రయోగశాల పరికరాలు, వంట పాత్రల్లో వాడతారు. లెడ్ గ్లాస్ (క్రిస్టల్) మెరుపు కోసం వాడతారు. పైరెక్స్ గాజు వేడికి త్వరగా పగలదు; అందుకే వేడి చేసే ప్రయోగశాల పరికరాలు, వంట పాత్రలకు వాడతారు.

Correct: C — సిమెంట్ + ఇసుక + కంకర + నీరు

కాంక్రీట్ = సిమెంట్ + ఇసుక + కంకర + నీరు. కంకర లేకుండా సిమెంట్ + ఇసుక + నీరు కలిపితే మోర్టార్ అవుతుంది. కంకర (రాళ్ల ముక్కలు) ఉండటం వల్ల కాంక్రీట్ బలంగా ఉంటుంది; మోర్టార్‌ను ఇటుకలను అతికించడానికి, ప్లాస్టరింగ్‌కు వాడతారు. ఈ తేడా పరీక్షల్లో అడుగుతారు.

Correct: B — అది గాలిలో తానే మండుతుంది

తెల్ల భాస్వరం గాలిలోని ఆక్సిజన్ తగిలితే తానే మండుతుంది, అందుకే గాలి తగలకుండా నీటి లోపల నిల్వ చేస్తారు. సోడియం, పొటాషియంను మాత్రం కిరోసిన్‌లో నిల్వ చేస్తారు.

Correct: A — RO (రివర్స్ ఆస్మోసిస్)

RO కరిగిన లవణాలను తొలగిస్తుంది. పటిక మురికి కణాలను అడుగుకు చేర్చుతుంది, క్లోరినేషన్ క్రిములను చంపుతుంది. RO పొర ద్వారా నీటిని బలవంతంగా పంపి లవణాలను వేరు చేస్తారు; ఇంటి నీటి శుద్ధి యంత్రాల్లో ఇదే సూత్రం వాడతారు. క్రిములను చంపడానికి క్లోరినేషన్ లేదా UV వాడతారు.

Correct: D — ఫ్లోరోసిస్

తాగునీటిలో ఫ్లోరైడ్ ఎక్కువైతే ఎముకలు, దంతాలు దెబ్బతిని ఫ్లోరోసిస్ వస్తుంది; ఆంధ్ర, తెలంగాణలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఈ సమస్య ఉంది. గాయిటర్ అయోడిన్ లోపం వల్ల వస్తుంది.