Free practice MCQs with answers and explanations for ఆమ్లాలు, క్షారాలు & లవణాలు (Acids, Bases & Salts) (రసాయన శాస్త్రం (Chemistry)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
కింది సూచిక–రంగు జతల్లో సరైనది ఏది?
A. మిథైల్ ఆరెంజ్ – క్షారంలో ఎరుపు
B. లిట్మస్ – ఆమ్లంలో నీలం
C. ఫినాఫ్తలీన్ – క్షారంలో గులాబీ
D. పసుపు – ఆమ్లంలో ఎరుపు–గోధుమ
Answer & explanation
Correct: C — ఫినాఫ్తలీన్ – క్షారంలో గులాబీ
ఫినాఫ్తలీన్ క్షారంలో గులాబీ రంగు చూపుతుంది. మిథైల్ ఆరెంజ్ క్షారంలో పసుపు (ఎరుపు ఆమ్లంలో); లిట్మస్ ఆమ్లంలో ఎరుపు; పసుపు ఎరుపు–గోధుమ రంగులోకి మారేది క్షారంలో, ఆమ్లంలో కాదు.
7 కంటే ఎక్కువ pH ఉన్నది క్షారం; వంట సోడా ద్రావణం pH 8–9 కాబట్టి క్షార స్వభావం కలది. నిమ్మరసం, వెనిగర్, టమాటా రసం pH 7 కంటే తక్కువ కాబట్టి ఆమ్లాలు. pH 7 తటస్థం అనే విలువను కేంద్రంగా పెట్టుకొని ప్రతి ఎంపికను పోల్చడం సులభ మార్గం; వంట సోడా అందుకే యాంటాసిడ్‌గా పనిచేస్తుంది.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
(i) వర్షపు నీటి pH 5.6 కంటే తక్కువైతే ఆమ్ల వర్షం.
(ii) ఆమ్ల వర్షం తాజ్‌మహల్ వంటి పాలరాతి కట్టడాలకు నష్టం కలిగిస్తుంది.
(iii) క్షార నేలకు సున్నం కలపాలి.
సరైన వాక్యాలు ఏవి?
A. (ii) మరియు (iii) మాత్రమే
B. (i) మరియు (iii) మాత్రమే
C. (i) మరియు (ii) మాత్రమే
D. (iii) మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — (i) మరియు (ii) మాత్రమే
(i), (ii) సరైనవి. (iii) తప్పు: సున్నం క్షార స్వభావం గలది, అందుకే ఆమ్ల నేలకు కలుపుతారు; క్షార నేలకు జిప్సం లేదా సేంద్రియ ఎరువు కలుపుతారు. అంటే ఆమ్ల వర్షం నిర్వచనం, పాలరాతికి నష్టం సరైనవి; నేల విషయంలో క్షార నేలకు సున్నం కలపడం తప్పు.
Correct: D — ఇనుము మేకు నీటిలో తడిసి తుప్పు పట్టడం
తుప్పు పట్టడం ఆక్సీకరణ చర్య; ఆమ్లం–క్షారం మధ్య చర్య కాదు కాబట్టి తటస్థీకరణ కాదు. మిగతా మూడూ ఆమ్లాన్ని క్షార పదార్థంతో తగ్గించే తటస్థీకరణ ఉదాహరణలే. తుప్పులో ఇనుము ఆక్సిజన్, తేమతో చర్య జరిపి హైడ్రేటెడ్ ఐరన్ ఆక్సైడ్ ఏర్పడుతుంది; ఇది ఆమ్లం–క్షార చర్య కాదు.
అధిక ఆమ్లం వల్ల వచ్చే అజీర్తికి క్షార స్వభావం గల యాంటాసిడ్లు వాడాలి. ఆమ్ల నేలకు సున్నం (క్షారం) కలపాలి, ఆమ్లం కాదు. దంత క్షయం నివారణకు క్షార టూత్‌పేస్ట్ ఉపయోగపడుతుంది. కుట్టు ఆమ్లం కాబట్టి నిమ్మరసం (ఆమ్లం) రాయకూడదు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
(i) వంట సోడాను వేడి చేస్తే CO₂ విడుదలవుతుంది.
(ii) వాషింగ్ సోడా నీటి కాఠిన్యాన్ని తొలగించడానికి వాడతారు.
(iii) నీలి తుత్తినాగం CuSO₄·5H₂O వేడి చేస్తే నీలి రంగు పెరుగుతుంది.
సరైన వాక్యాలు ఏవి?
A. (ii) మరియు (iii) మాత్రమే
B. (i) మరియు (ii) మాత్రమే
C. (i) మరియు (iii) మాత్రమే
D. (iii) మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — (i) మరియు (ii) మాత్రమే
(i), (ii) సరైనవి. (iii) తప్పు: నీలి తుత్తినాగం వేడి చేస్తే స్ఫటిక జలం పోయి తెల్లగా మారుతుంది; నీటిని కలిపితే మళ్లీ నీలి రంగు వస్తుంది. స్ఫటిక జలం ఉన్న లవణాలు (CuSO₄·5H₂O, Na₂CO₃·10H₂O, CaSO₄·2H₂O) వేడి చేస్తే ఆ నీటిని కోల్పోతాయి.
వాషింగ్ సోడా Na₂CO₃·10H₂O; NaHCO₃ బేకింగ్ సోడా సూత్రం. అందువల్ల 'వాషింగ్ సోడా – NaHCO₃' జత తప్పు. మిగతా మూడు జతలు సరైనవే. ఈ రెండు సోడాల సూత్రాలను కలగలిపి గందరగోళపడకుండా Na₂CO₃·10H₂O (ఉతికే సోడా) – NaHCO₃ (వంట సోడా) అని విడిగా గుర్తుంచుకోవాలి.
కింది క్రమం ఏ పదార్థం తయారీని సూచిస్తుంది: 'పొడి సున్నం [Ca(OH)₂] పై క్లోరిన్ వాయువును పంపడం'?
A. బ్లీచింగ్ పౌడర్
B. ప్లాస్టర్ ఆఫ్ పారిస్
C. బేకింగ్ సోడా
D. వాషింగ్ సోడా
Answer & explanation
Correct: A — బ్లీచింగ్ పౌడర్
పొడి సున్నంపై క్లోరిన్ పంపితే బ్లీచింగ్ పౌడర్ (CaOCl₂) తయారవుతుంది. దీన్ని తాగునీటి శుద్ధికి, బట్టలు, కాగితపు గుజ్జును తెల్లబరచడానికి వాడతారు. POP జిప్సంను వేడి చేసి తయారు చేస్తారు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
(i) POP నీటితో కలిపితే గట్టిపడి సెట్ అవుతుంది.
(ii) POP ను విరిగిన ఎముకలకు కట్టు కట్టడానికి వాడతారు.
(iii) POP ను తేమ తగిలేలా నిల్వ చేయడం ఉత్తమం.
సరైన వాక్యాలు ఏవి?
A. (ii) మరియు (iii) మాత్రమే
B. (i) మరియు (iii) మాత్రమే
C. (i), (ii), (iii) అన్నీ
D. (i) మరియు (ii) మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — (i) మరియు (ii) మాత్రమే
(i), (ii) సరైనవి. (iii) తప్పు: తేమ తగిలితే POP గట్టిపడిపోయి పనికిరాకుండా పోతుంది, కాబట్టి తేమ లేని చోట నిల్వ చేయాలి. POP ని గాలిలో తేమ తగిలే చోట ఉంచడం వల్లే అది గట్టిపడి పనికిరాకుండా పోతుంది.
ఎముకలకు కట్టు కట్టడం ప్లాస్టర్ ఆఫ్ పారిస్ ఉపయోగం. బ్లీచింగ్ పౌడర్‌ను నీటి శుద్ధి (క్రిమిసంహారకం), బట్టలు, కాగితపు గుజ్జును తెల్లబరచడం, రసాయన పరిశ్రమల్లో ఆక్సీకరణిగా వాడతారు.