GM పంటల నియంత్రణ – GEAC & కార్టజెనా ప్రోటోకాల్ (GM Regulation)

Correct: C — పర్యావరణ, అటవీ, వాతావరణ మార్పు మంత్రిత్వ శాఖ

GEAC (Genetic Engineering Appraisal Committee) పర్యావరణ, అటవీ, వాతావరణ మార్పు మంత్రిత్వ శాఖ (MoEFCC) కింద ఉండి GM పంటల వాణిజ్య విడుదలకు అనుమతి ఇస్తుంది. RCGM మాత్రం DBT కింద ఉంటుంది.

Correct: D — కార్టజెనా ప్రోటోకాల్

కార్టజెనా ప్రోటోకాల్ జీవవైవిధ్య ఒప్పందం (CBD) కింద జన్యుమార్పిడి జీవుల సరిహద్దు రవాణాను నియంత్రిస్తుంది. క్యోటో వాతావరణ మార్పులకు, మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ ఓజోన్ పొర రక్షణకు సంబంధించినవి.

Correct: A — FSSAI

GM ఆహారాలకు లేబుల్ ఉండాలనే నిబంధనలు FSSAI (ఆహార భద్రత, ప్రమాణాల సంస్థ) పరిధిలో ఉన్నాయి. DRDO రక్షణ, ISRO అంతరిక్షం, CSIR శాస్త్ర పరిశోధనలో పనిచేస్తాయి.

Correct: D — 2003 సెప్టెంబర్ 11

కార్టజెనా ప్రోటోకాల్ 2000 జనవరిలో మాంట్రియల్‌లో ఆమోదం పొందింది; 2003 సెప్టెంబర్ 11 నుండి అమలులోకి వచ్చింది. భారతదేశం దీన్ని 2003లో ఆమోదించింది. 1989 GM నియమాలు ఏర్పడిన సంవత్సరం.

Correct: A — పర్యావరణ (రక్షణ) చట్టం 1986

GM జీవుల తయారీ, వినియోగం, దిగుమతి, ఎగుమతి, నిల్వ నియమాలు (1989) పర్యావరణ (రక్షణ) చట్టం 1986 కింద రూపొందాయి. పేటెంట్ చట్టం 1970, జీవవైవిధ్య చట్టం 2002, PPV&FR చట్టం 2001 ఇతర అంశాలకు సంబంధించినవి.

Correct: B — రెండో తరంలో విత్తనం మొలకెత్తకుండా చేస్తుంది; రైతులు విత్తనాలు దాచుకోకుండా చేస్తుందని వివాదం

టర్మినేటర్ టెక్నాలజీ (GURT) రెండో తరంలో విత్తనం మొలకెత్తకుండా చేస్తుంది; రైతులు విత్తనాలు దాచుకోకుండా ప్రతిసారీ కొనాల్సి వస్తుందనే విమర్శలతో ఇది వివాదాస్పదమైంది. ఇది ఎరువు లేదా నీటి సాంకేతికత కాదు.

Correct: B — GEAC వాణిజ్య విడుదలకు అనుమతి ఇస్తుంది; RCGM పరిశోధన స్థాయి ప్రయోగాలను సమీక్షిస్తుంది

GEAC (MoEFCC కింద) GM పంటల వాణిజ్య విడుదలకు అనుమతి ఇస్తుంది; RCGM (DBT కింద) పరిశోధన స్థాయి ప్రయోగాలను సమీక్షిస్తుంది. రెండూ ఒకే శాఖ కింద లేవు, రక్షణ శాఖతో సంబంధం లేదు.

Correct: C — కార్టజెనా – LMO సరిహద్దు రవాణా నియంత్రణ; నాగోయా–కౌలాలంపూర్ – నష్టానికి బాధ్యత, పరిహారం

కార్టజెనా ప్రోటోకాల్ జన్యుమార్పిడి జీవుల (LMO) సరిహద్దు రవాణాను నియంత్రిస్తుంది; నాగోయా–కౌలాలంపూర్ అనుబంధ ప్రోటోకాల్ LMO వల్ల కలిగే నష్టానికి బాధ్యత, పరిహారం గురించి. ఇవి ఓజోన్ పొర లేదా వాతావరణ మార్పు ఒప్పందాలు కావు.

Correct: D — 1, 2, 3

కార్టజెనా ప్రోటోకాల్ CBD కింద ఉంది; భారతదేశం 2003లో ఆమోదించింది; 2003 సెప్టెంబర్ 11 నుండి అమలులోకి వచ్చింది. మూడు ప్రకటనలూ సరైనవి. ఈ ప్రోటోకాల్ జన్యుమార్పిడి జీవుల వల్ల జీవవైవిధ్యానికి, ఆరోగ్యానికి కలిగే ముప్పును తగ్గించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

Correct: A — RCGM – పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖ కింద

RCGM బయోటెక్నాలజీ విభాగం (DBT) కింద ఉంటుంది, పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖ కింద కాదు. కాబట్టి మొదటి జత తప్పు. GEAC పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖ కింద ఉంటుంది; లేబులింగ్ నిబంధనలు FSSAI పరిధిలో ఉన్నాయి.