Free practice MCQs with answers and explanations for GM వివాదం, పేటెంట్లు & జీవ దోపిడీ (GM Debate, Patents & Biopiracy) in జన్యుమార్పిడి పంటలు (GM Crops). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
స్థానిక ప్రజల సంప్రదాయ జ్ఞానాన్ని, జీవ వనరులను అనుమతి లేకుండా వాడి పేటెంట్ తీసుకోవడాన్ని ఏమంటారు?
A. బయోరెమిడియేషన్
B. బయోపైరసీ (Biopiracy)
C. బయోమాగ్నిఫికేషన్
D. బయోఫోర్టిఫికేషన్
Answer & explanation
Correct: B — బయోపైరసీ (Biopiracy)
బయోపైరసీ అంటే స్థానిక ప్రజల సంప్రదాయ జ్ఞానాన్ని, జీవ వనరులను అనుమతి లేకుండా వాడుకుని పేటెంట్ తీసుకోవడం. బయోరెమిడియేషన్ సూక్ష్మజీవులతో కాలుష్య శుద్ధి; బయోఫోర్టిఫికేషన్ పంటల్లో పోషక విలువ పెంపు.
భారతీయ సంప్రదాయ వైద్య జ్ఞానాన్ని డిజిటల్ రూపంలో నమోదు చేసే వ్యవస్థ ఏది?
A. NBPGR
B. BIRAC
C. TKDL
D. GEAC
Answer & explanation
Correct: C — TKDL
TKDL (Traditional Knowledge Digital Library) భారతీయ సంప్రదాయ వైద్య జ్ఞానాన్ని డిజిటల్గా నమోదు చేసి విదేశీ పేటెంట్లు రాకుండా అడ్డుకుంటుంది. NBPGR జన్యు వనరుల బ్యాంకు; BIRAC బయోటెక్ స్టార్టప్లకు సహాయం చేస్తుంది.
పసుపు (Turmeric) పేటెంట్ వివాదంలో అమెరికా పేటెంట్ను సవాలు చేసి రద్దు చేయించిన భారతీయ సంస్థ ఏది?
A. ICAR
B. DBT
C. NDRI
D. CSIR
Answer & explanation
Correct: D — CSIR
పసుపు గాయాలు మాన్పే గుణానికి అమెరికా ఇచ్చిన పేటెంట్ను CSIR సవాలు చేసి 1997లో రద్దు చేయించింది. NDRI పాడి పరిశోధన సంస్థ, ICAR వ్యవసాయ పరిశోధన సమన్వయ సంస్థ; ఈ కేసులో ప్రధాన పాత్ర CSIR ది.
వేప (Neem) పేటెంట్ ను యూరోపియన్ పేటెంట్ ఆఫీస్ ఏ సంవత్సరంలో రద్దు చేసింది?
A. 1997
B. 2000
C. 1970
D. 2002
Answer & explanation
Correct: B — 2000
వేపకు సంబంధించి యూరోపియన్ పేటెంట్ ఆఫీస్ ఇచ్చిన పేటెంట్ 2000లో రద్దయింది. పసుపు పేటెంట్ 1997లో రద్దయింది; 1970 భారత పేటెంట్ చట్టం సంవత్సరం; 2002 జీవవైవిధ్య చట్టం సంవత్సరం.
మొక్కల రకాల రక్షణ & రైతుల హక్కుల చట్టం (PPV&FR Act) ఏ సంవత్సరం నాటిది?
A. 2002
B. 1970
C. 2001
D. 1986
Answer & explanation
Correct: C — 2001
PPV&FR చట్టం 2001 నాటిది; జీవవైవిధ్య చట్టం 2002 నాటిది; భారత పేటెంట్ చట్టం 1970 నాటిది; పర్యావరణ (రక్షణ) చట్టం 1986 నాటిది. ఈ సంవత్సరాల జతలు పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు.
Correct: D — ఇతర మొక్కలకు జన్యువు వ్యాపించడం (Gene Flow)
GM పంటల వల్ల ఇతర మొక్కలకు జన్యువు వ్యాపించడం, కొందరికి అలర్జీ, పురుగులు నిరోధకత పెంచుకోవడం, విత్తన సంస్థలపై రైతుల ఆధారపడటం, జీవవైవిధ్యంపై ప్రభావం వంటి ఆందోళనలు ఉన్నాయి. పురుగుమందు వాడకం తగ్గడం సాధారణంగా లాభంగా చెబుతారు.
బయోపైరసీ కేసులకు సంబంధించి సరైన కలయిక ఏది? 1) పసుపు పేటెంట్ 1997లో రద్దయింది. 2) వేప పేటెంట్ యూరోపియన్ పేటెంట్ ఆఫీస్ ద్వారా 2000లో రద్దయింది. 3) బాస్మతి బియ్యంపై అమెరికా కంపెనీ పేటెంట్ వివాదం.
A. 1, 2, 3
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2, 3
పసుపు పేటెంట్ CSIR సవాలుతో 1997లో రద్దయింది; వేప పేటెంట్ యూరోపియన్ పేటెంట్ ఆఫీస్ ద్వారా 2000లో రద్దయింది; బాస్మతిపై అమెరికా కంపెనీ పేటెంట్ వివాదం ఏర్పడింది. మూడూ సరైనవి.
A. జీవవైవిధ్య చట్టం – 2001; PPV&FR చట్టం – 2002; పేటెంట్ చట్టం – 1986
B. జీవవైవిధ్య చట్టం – 2002; PPV&FR చట్టం – 2001; పేటెంట్ చట్టం – 1970
C. జీవవైవిధ్య చట్టం – 1970; PPV&FR చట్టం – 2002; పేటెంట్ చట్టం – 2001
D. జీవవైవిధ్య చట్టం – 1986; PPV&FR చట్టం – 1970; పేటెంట్ చట్టం – 2002
Answer & explanation
Correct: B — జీవవైవిధ్య చట్టం – 2002; PPV&FR చట్టం – 2001; పేటెంట్ చట్టం – 1970
జీవవైవిధ్య చట్టం 2002, మొక్కల రకాల రక్షణ & రైతుల హక్కుల చట్టం (PPV&FR) 2001, భారత పేటెంట్ చట్టం 1970 నాటివి. ఇతర ఎంపికల్లో సంవత్సరాలు తారుమారయ్యాయి. ఈ మూడు చట్టాలూ జీవ వనరులు, రైతుల హక్కులు, మేధో సంపత్తిని రక్షిస్తాయి.
బయోపైరసీ నిరోధానికి సంబంధించిన కింది ప్రకటనల్లో అసత్యమైనది ఏది?
A. TKDL సంప్రదాయ వైద్య జ్ఞానాన్ని డిజిటల్గా నమోదు చేస్తుంది
B. పసుపు పేటెంట్ను CSIR సవాలు చేసింది
C. వేప పేటెంట్ 2000లో రద్దయింది
D. TKDL విదేశీ పేటెంట్లను ప్రోత్సహిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: D — TKDL విదేశీ పేటెంట్లను ప్రోత్సహిస్తుంది
TKDL విదేశీ పేటెంట్లు రాకుండా అడ్డుకుంటుంది, వాటిని ప్రోత్సహించదు; అందువల్ల మొదటి ప్రకటన అసత్యం. మిగతా మూడు సరైనవి: TKDL డిజిటల్ నమోదు, CSIR చేసిన పసుపు పేటెంట్ సవాలు, 2000లో వేప పేటెంట్ రద్దు.