బీటీ పత్తి & భారతదేశంలో GM పంటలు (Bt Cotton in India)
Free practice MCQs with answers and explanations for బీటీ పత్తి & భారతదేశంలో GM పంటలు (Bt Cotton in India) in జన్యుమార్పిడి పంటలు (GM Crops). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
బీటీ పత్తిలో చేర్చిన జన్యువు ఏ బ్యాక్టీరియా నుండి వచ్చింది?
A. బాసిలస్ థురింజియెన్సిస్
B. రైజోబియం
C. ఈ.కోలి
D. అగ్రోబాక్టీరియం
Answer & explanation
Correct: A — బాసిలస్ థురింజియెన్సిస్
బీటీ పత్తిలో బాసిలస్ థురింజియెన్సిస్ (Bt) అనే మట్టి బ్యాక్టీరియా నుండి cry జన్యువు చేర్చారు. ఈ జన్యువు కాయతొలిచే పురుగును నిరోధించే Cry ప్రోటీన్ను తయారు చేస్తుంది.
భారతదేశంలో బీటీ పత్తిని 2002లో GEAC అనుమతించింది; ఇది సాగుకు అనుమతి ఉన్న ఏకైక GM పంట. బీటీ వంకాయపై 2010లో మారటోరియం విధించారు; GM ఆవాలు వివాదంలో ఉన్నాయి.
బీటీ పత్తిలోని Cry ప్రోటీన్ కాయతొలిచే పురుగును (Bollworm) చంపుతుంది. తేనెటీగ, సీతాకోకచిలుక మేలు చేసే కీటకాలు; Cry ప్రోటీన్ నిర్దిష్ట పురుగులపై మాత్రమే పనిచేస్తుంది.
బీటీ పత్తిని భారతదేశంలో ఎప్పుడు GEAC అనుమతించింది?
A. 1986
B. 2010
C. 2022
D. 2002
Answer & explanation
Correct: D — 2002
బీటీ పత్తిని 2002లో GEAC అనుమతించింది. 2010లో బీటీ వంకాయపై మారటోరియం విధించారు; 2022లో GM ఆవాలు (DMH-11) పర్యావరణ విడుదలకు GEAC అనుమతి ఇచ్చింది; 1986లో DBT ఏర్పడింది.
మొదటి తరం బీటీ పత్తి (బోల్గార్డ్) లో cry1Ac జన్యువు ఉంటుంది; ఇది బోల్వార్మ్ను నిరోధిస్తుంది. Ti ప్లాస్మిడ్ అగ్రోబాక్టీరియంలో ఉండే వాహకం; ఈ ఎంపికల్లో ఇతరవి బీటీ పత్తి జన్యువు కావు.
బీటీ వంకాయపై 2010లో నిరవధిక మారటోరియం విధించినది ఎవరు?
A. అప్పటి వ్యవసాయ మంత్రి
B. అప్పటి పర్యావరణ మంత్రి జైరామ్ రమేష్
C. సుప్రీంకోర్టు
D. ICAR
Answer & explanation
Correct: B — అప్పటి పర్యావరణ మంత్రి జైరామ్ రమేష్
GEAC అనుమతి ఇచ్చినా 2010 ఫిబ్రవరిలో అప్పటి పర్యావరణ మంత్రి జైరామ్ రమేష్ బీటీ వంకాయపై నిరవధిక మారటోరియం విధించారు. ఇతర ఎంపికలు ఈ నిర్ణయానికి బాధ్యులు కావు.
GM ఆవాలు (DMH-11) ను అభివృద్ధి చేసిన సంస్థ లేదా శాస్త్రవేత్తలు ఏ సంస్థకు చెందినవారు?
A. CCMB హైదరాబాద్
B. ICRISAT
C. ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం శాస్త్రవేత్తలు (దీపక్ పెంటల్)
D. NDRI కర్నాల్
Answer & explanation
Correct: C — ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం శాస్త్రవేత్తలు (దీపక్ పెంటల్)
GM ఆవాలు (DMH-11) ను ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయ శాస్త్రవేత్తలు (దీపక్ పెంటల్) అభివృద్ధి చేశారు; 2022లో GEAC పర్యావరణ విడుదలకు అనుమతి ఇచ్చింది. కానీ సాగు న్యాయ, విధాన వివాదంలో ఉంది.
బీటీ పత్తిలో Cry ప్రోటీన్ పనితీరుకు సంబంధించిన సరైన ప్రకటన ఏది?
A. పురుగు పేగులోని ఆమ్ల వాతావరణంలో క్రియాశీలమవుతుంది
B. నేరుగా పత్తి గింజలను నాశనం చేస్తుంది
C. పురుగు నాడీ వ్యవస్థను మాత్రమే ప్రభావితం చేస్తుంది
D. పురుగు పేగులోని క్షార వాతావరణంలో క్రియాశీలమై పేగు గోడను చీల్చి పురుగును చంపుతుంది
Answer & explanation
Correct: D — పురుగు పేగులోని క్షార వాతావరణంలో క్రియాశీలమై పేగు గోడను చీల్చి పురుగును చంపుతుంది
Cry ప్రోటీన్ పురుగు తిన్నప్పుడు పేగులోని క్షార వాతావరణంలో క్రియాశీలమై పేగు గోడను చీల్చి పురుగును చంపుతుంది. మనుషుల్లో ఆమ్ల జీర్ణవ్యవస్థ ఉండటం వల్ల ఇది ప్రభావం చూపదని చెబుతారు.
Correct: A — బీటీ పత్తి (2002) → బీటీ వంకాయ మారటోరియం (2010) → GM ఆవాలు పర్యావరణ విడుదల అనుమతి (2022)
సరైన కాలక్రమం: 2002లో బీటీ పత్తికి అనుమతి, 2010లో బీటీ వంకాయపై మారటోరియం, 2022లో GM ఆవాలు (DMH-11) కు పర్యావరణ విడుదల అనుమతి. ఇతర ఎంపికల్లో సంవత్సరాల క్రమం తప్పు.
బీటీ పత్తి సాగుకు సంబంధించి కింది ప్రకటనల్లో సరైనవి ఏవి? 1) మాహికో సంస్థ మొదటి వాణిజ్య రకాలు విడుదల చేసింది. 2) తెలంగాణలోని ఖమ్మం, వరంగల్, ఆదిలాబాద్లలో విస్తృతంగా సాగవుతుంది. 3) ఇది భారతదేశంలో అనుమతి ఉన్న ఏకైక GM పంట.
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 1, 2, 3
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2, 3
మాహికో మొదటి వాణిజ్య రకాలు విడుదల చేసింది; ఖమ్మం, వరంగల్, ఆదిలాబాద్ (తెలంగాణ), గుంటూరు, కర్నూలు (ఆంధ్రప్రదేశ్) ప్రాంతాల్లో బీటీ పత్తి విస్తృతంగా సాగవుతుంది; ఇది సాగుకు అనుమతి ఉన్న ఏకైక GM పంట. మూడూ సరైనవి.