రక్తం – ఘటకాలు & విధులు (Blood: Composition and Functions)
Free practice MCQs with answers and explanations for రక్తం – ఘటకాలు & విధులు (Blood: Composition and Functions) in రక్తప్రసరణ, విసర్జన & నాడీ వ్యవస్థ (Circulatory & Nervous System). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఎర్ర రక్త కణాల (RBC) సుమారు ఆయుష్షు ఎంత?
A. 10 రోజులు
B. 30 రోజులు
C. 365 రోజులు
D. 120 రోజులు
Answer & explanation
Correct: D — 120 రోజులు
మానవ RBC ఆయుష్షు సుమారు 120 రోజులు; అవి ఎముక మజ్జలో తయారై ప్లీహంలో నాశనమవుతాయి. అందువల్ల ప్లీహాన్ని 'RBC స్మశానం' అంటారు. 10, 30 రోజులు చాలా తక్కువ, 365 రోజులు చాలా ఎక్కువ.
ఎర్ర రక్త కణాల్లో ఉండే హిమోగ్లోబిన్ ఆక్సిజన్ రవాణా చేస్తుంది. ఫైబ్రినోజెన్ రక్తం గడ్డకట్టడంలో పాల్గొనే ప్రోటీన్, యూరోక్రోమ్ మూత్రం పసుపు రంగుకు కారణం, ఇన్సులిన్ క్లోమం స్రవించే హార్మోన్.
'O' గ్రూప్ రక్తం సార్వత్రిక దాత; 'AB' గ్రూప్ సార్వత్రిక గ్రహీత. ABO వ్యవస్థను కార్ల్ లాండ్స్టైనర్ 1901లో కనుగొన్నారు. A, B గ్రూపులు సార్వత్రిక దాతలు కావు.
రక్త ఫలకికలు (థ్రాంబోసైట్లు) రక్తం గడ్డకట్టడానికి సహాయపడతాయి; డెంగ్యూలో వీటి సంఖ్య తగ్గుతుంది. ఎర్ర రక్త కణాలు ఆక్సిజన్ రవాణా చేస్తాయి; తెల్ల రక్త కణాలు (లింఫోసైట్లు సహా) వ్యాధి నిరోధకతకు సంబంధించినవి.
ప్లాస్మా రక్తంలో సుమారు 55% ఉంటుంది; ఇది ఎక్కువగా నీరు, లేత పసుపు రంగు ద్రవం. మిగిలిన భాగం రక్త కణాలు. 10%, 25% చాలా తక్కువ, 90% చాలా ఎక్కువ. రక్త పరిమాణం పెద్దవారిలో సుమారు 5–6 లీటర్లు, శరీర బరువులో 7–8%.
ABO రక్త గ్రూపులను కార్ల్ లాండ్స్టైనర్ 1901లో కనుగొన్నారు. Rh కారకాన్ని రీసస్ కోతిలో లాండ్స్టైనర్ & వీనర్ (1940) కనుగొన్నారు. హార్వే రక్త ప్రసరణను, బాంటింగ్ ఇన్సులిన్ను కనుగొన్నారు.
ఎర్ర రక్త కణాలు తయారయ్యే చోటు, నాశనమయ్యే చోటు వరుసగా ఏవి?
A. ప్లీహం, ఎముక మజ్జ
B. కాలేయం, మూత్రపిండం
C. ఎముక మజ్జ, ప్లీహం
D. క్లోమం, గుండె
Answer & explanation
Correct: C — ఎముక మజ్జ, ప్లీహం
RBC ఎముక మజ్జలో తయారై, ప్లీహంలో నాశనమవుతాయి; అందుకే ప్లీహాన్ని RBC స్మశానం అంటారు. ఎంపికల్లో ప్లీహం, ఎముక మజ్జ క్రమం తిరగబడింది; కాలేయం, మూత్రపిండం, క్లోమం, గుండె RBC తయారీ/నాశన కేంద్రాలు కావు.
ABO రక్త గ్రూపులను 1901లో కనుగొన్నది కార్ల్ లాండ్స్టైనర్; Rh కారకాన్ని లాండ్స్టైనర్, వీనర్ కలిసి (1940) రీసస్ కోతిలో కనుగొన్నారు. అందువల్ల 'ABO – వీనర్' తప్పు జత. హార్వే రక్త ప్రసరణను కనుగొన్నారు.
ఎర్ర రక్త కణాల (RBC) గురించి సరైనది కాని ప్రకటన ఏది?
A. మానవ RBC లో కేంద్రకం ఉంటుంది
B. హిమోగ్లోబిన్ ఉంటుంది
C. ఆయుష్షు సుమారు 120 రోజులు
D. ఎముక మజ్జలో తయారవుతాయి
Answer & explanation
Correct: A — మానవ RBC లో కేంద్రకం ఉంటుంది
మానవ RBC కి కేంద్రకం ఉండదు, కాబట్టి 'కేంద్రకం ఉంటుంది' అనే ప్రకటన తప్పు. వాటిలో హిమోగ్లోబిన్ ఉంటుంది, ఆయుష్షు సుమారు 120 రోజులు, ఎముక మజ్జలో తయారై ప్లీహంలో నాశనమవుతాయి. తగ్గితే రక్తహీనత కలుగుతుంది.
రక్తం గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1) 'AB' గ్రూప్ సార్వత్రిక గ్రహీత
2) రక్తం గడ్డకట్టడంలో ఫైబ్రినోజెన్ ఫైబ్రిన్గా మారుతుంది
3) రక్తం గడ్డకట్టడానికి విటమిన్ K, కాల్షియం అవసరం
4) ప్రపంచ రక్తదాతల దినోత్సవం డిసెంబర్ 14
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మరియు 4 మాత్రమే
B. 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 2, 3 మరియు 4 మాత్రమే
D. 1, 3 మరియు 4 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
AB గ్రూప్ సార్వత్రిక గ్రహీత; ఫైబ్రినోజెన్ → ఫైబ్రిన్ మార్పు గడ్డకట్టడంలో జరుగుతుంది; విటమిన్ K, కాల్షియం అవసరం; కాబట్టి 1, 2, 3 సరైనవి. ప్రపంచ రక్తదాతల దినోత్సవం జూన్ 14, డిసెంబర్ 14 కాదు; అందువల్ల 4 తప్పు.