బయోటెక్నాలజీ & జన్యు ఇంజినీరింగ్ (Biotechnology and Genetic Engineering)
Free practice MCQs with answers and explanations for బయోటెక్నాలజీ & జన్యు ఇంజినీరింగ్ (Biotechnology and Genetic Engineering) in జన్యుశాస్త్రం & పరిణామం (Genetics & Evolution). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
జన్యు ఇంజినీరింగ్లో 'జన్యు కత్తెర' (Molecular scissors) గా పనిచేసేవి ఏవి?
A. లైగేజ్ ఎంజైమ్
B. ప్లాస్మిడ్లు
C. రిస్ట్రిక్షన్ ఎంజైములు
D. రైబోసోములు
Answer & explanation
Correct: C — రిస్ట్రిక్షన్ ఎంజైములు
రిస్ట్రిక్షన్ ఎంజైములు DNA ను నిర్దిష్ట చోట్ల కత్తిరిస్తాయి, అందుకే జన్యు కత్తెర అంటారు. లైగేజ్ ఎంజైమ్ DNA ముక్కలను అతికించే జిగురు వంటిది. ప్లాస్మిడ్లు వాహకాలు; రైబోసోములు ప్రోటీన్ తయారీ కేంద్రాలు.
1996లో ఇయాన్ విల్మట్ బృందం సృష్టించిన మొదటి క్షీరద క్లోన్ ఏది?
A. బీటీ పత్తి
B. గోల్డెన్ రైస్
C. హ్యుములిన్
D. డాలీ గొర్రె
Answer & explanation
Correct: D — డాలీ గొర్రె
డాలీ గొర్రె 1996లో స్కాట్లాండ్లోని రోస్లిన్ ఇన్స్టిట్యూట్లో ఇయాన్ విల్మట్ బృందం సృష్టించిన మొదటి క్షీరద క్లోన్. బీటీ పత్తి, గోల్డెన్ రైస్ జన్యుమార్పిడి పంటలు; హ్యుములిన్ మానవ ఇన్సులిన్ ఔషధం.
E. coli బ్యాక్టీరియా ద్వారా తయారుచేసిన మొదటి జన్యు ఇంజినీరింగ్ ఔషధం ఏది?
A. మానవ ఇన్సులిన్ (హ్యుములిన్)
B. పెన్సిలిన్
C. అడ్రినలిన్
D. థైరాక్సిన్
Answer & explanation
Correct: A — మానవ ఇన్సులిన్ (హ్యుములిన్)
మానవ ఇన్సులిన్ (హ్యుములిన్) E. coli బ్యాక్టీరియా ద్వారా తయారైన మొదటి జన్యు ఇంజినీరింగ్ ఔషధం. అందులో రీకాంబినెంట్ DNA సాంకేతికత వాడతారు. పెన్సిలిన్ సహజ యాంటీబయాటిక్; అడ్రినలిన్, థైరాక్సిన్ హార్మోన్లు, ఇవి మొదటి రీకాంబినెంట్ ఔషధం కాదు.
బీటీ పత్తి (Bt cotton) లో ఉపయోగించిన జన్యువు ఏ బ్యాక్టీరియా నుండి తీసుకున్నారు?
A. ఎస్చెరిచియా కోలి
B. రైజోబియం
C. బాసిల్లస్ థురింజియెన్సిస్
D. లాక్టోబాసిల్లస్
Answer & explanation
Correct: C — బాసిల్లస్ థురింజియెన్సిస్
బీటీ పత్తిలో బాసిల్లస్ థురింజియెన్సిస్ బ్యాక్టీరియా జన్యువు ఉంటుంది; ఇది కాయ తొలిచే పురుగు నుండి రక్షణ ఇస్తుంది. E. coli మానవ ఇన్సులిన్ తయారీలో వాడతారు; రైజోబియం, లాక్టోబాసిల్లస్ ఈ సందర్భంతో సంబంధం లేనివి.
Correct: D — జన్యు ఇంజినీరింగ్ అప్రైజల్ కమిటీ (GEAC)
GM పంటల అనుమతిని జన్యు ఇంజినీరింగ్ అప్రైజల్ కమిటీ (GEAC) సమీక్షిస్తుంది. ICMR వైద్య పరిశోధన సంస్థ, ISRO అంతరిక్ష సంస్థ, CCMB హైదరాబాద్లోని కణ, అణు జీవశాస్త్ర కేంద్రం; ఇవి GM పంటల అనుమతి ఇవ్వవు.
DNA ను ఎక్కువ సంఖ్యలో నకలు చేసే PCR పద్ధతిని కనుగొన్నవారు ఎవరు?
A. కారీ ముల్లిస్
B. అలెక్ జెఫ్రీస్
C. ఇయాన్ విల్మట్
D. వాట్సన్
Answer & explanation
Correct: A — కారీ ముల్లిస్
PCR (Polymerase Chain Reaction) ను కారీ ముల్లిస్ కనుగొన్నారు. DNA ఫింగర్ ప్రింటింగ్ను అలెక్ జెఫ్రీస్ అభివృద్ధి చేశారు; డాలీని ఇయాన్ విల్మట్ బృందం క్లోన్ చేసింది; వాట్సన్ DNA నమూనాను ఇచ్చారు.
రిస్ట్రిక్షన్ ఎంజైమ్ DNA ను కత్తిరిస్తుంది (కత్తెర); లైగేజ్ ఎంజైమ్ ముక్కలను అతికిస్తుంది (జిగురు). ప్లాస్మిడ్లు వాహకాలు. అందువల్ల 'లైగేజ్ – జన్యు కత్తెర' తప్పు జత.
బీటీ పత్తి (Bt cotton) గురించి సరైనది కాని ప్రకటన ఏది?
A. కాయ తొలిచే పురుగు నుండి రక్షణ ఇస్తుంది
B. బాసిల్లస్ థురింజియెన్సిస్ జన్యువు కలిగి ఉంటుంది
C. భారతదేశంలో 2002 నుండి వాణిజ్య సాగుకు అనుమతి పొందింది
D. ఇది గోల్డెన్ రైస్లా విటమిన్ A పూర్వగామిని ఇస్తుంది
Answer & explanation
Correct: D — ఇది గోల్డెన్ రైస్లా విటమిన్ A పూర్వగామిని ఇస్తుంది
విటమిన్ A పూర్వగామి (బీటా కెరోటిన్) ఇచ్చేది గోల్డెన్ రైస్, బీటీ పత్తి కాదు. బీటీ పత్తిలో బాసిల్లస్ థురింజియెన్సిస్ జన్యువు ఉండి కాయ తొలిచే పురుగు నుండి రక్షణ ఇస్తుంది; భారతదేశంలో 2002 నుండి సాగుకు అనుమతి ఉంది.
డాలీ గొర్రె గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1) మొదటి క్షీరద క్లోన్
2) 1996లో సృష్టించారు
3) ఇయాన్ విల్మట్ బృందం, రోస్లిన్ ఇన్స్టిట్యూట్ (స్కాట్లాండ్)
4) PCR పద్ధతి ద్వారా సృష్టించారు
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మరియు 4 మాత్రమే
C. 2, 3 మరియు 4 మాత్రమే
D. 1, 3 మరియు 4 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
డాలీ మొదటి క్షీరద క్లోన్, 1996లో ఇయాన్ విల్మట్ బృందం రోస్లిన్ ఇన్స్టిట్యూట్ (స్కాట్లాండ్) లో సృష్టించింది; కాబట్టి 1, 2, 3 సరైనవి. PCR అనేది DNA ను ఎక్కువ సంఖ్యలో నకలు చేసే పద్ధతి (కారీ ముల్లిస్), క్లోనింగ్ పద్ధతి కాదు; అందువల్ల 4 తప్పు.
కింది వాటిలో రీకాంబినెంట్ DNA సాంకేతికత ఫలితం కానిది ఏది?
A. మానవ ఇన్సులిన్ (హ్యుములిన్)
B. పెన్సిలిన్ తయారీ
C. హెపటైటిస్ B టీకా
D. వృద్ధి హార్మోన్
Answer & explanation
Correct: B — పెన్సిలిన్ తయారీ
మానవ ఇన్సులిన్, హెపటైటిస్ B టీకా, వృద్ధి హార్మోన్ రీకాంబినెంట్ DNA సాంకేతికతతో తయారవుతాయి. పెన్సిలిన్ సహజంగా శిలీంధ్రాల (పెనిసిలియం) నుండి వచ్చే యాంటీబయాటిక్, ఈ సాంకేతికత ఫలితం కాదు.