మతం గురించి సమాజ శాస్త్ర సిద్ధాంతాలు (Sociology of Religion)
Free practice MCQs with answers and explanations for మతం గురించి సమాజ శాస్త్ర సిద్ధాంతాలు (Sociology of Religion) in మతం & సమాజం (Religion & Society). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
మతాన్ని పవిత్ర (Sacred), అపవిత్ర (Profane) వస్తువులకు సంబంధించిన నమ్మకాలుగా నిర్వచించినవారు ఎవరు?
A. మాక్స్ వెబర్
B. కార్ల్ మార్క్స్
C. మలినోవ్స్కీ
D. ఎమిలే డర్ఖైం
Answer & explanation
Correct: D — ఎమిలే డర్ఖైం
డర్ఖైం ప్రకారం మతం పవిత్ర, అపవిత్ర వస్తువులకు సంబంధించిన నమ్మకాలు, ఆచారాల సమితి; అది సమాజాన్ని ఏకం చేస్తుంది. వెబర్ ప్రొటెస్టెంట్ నైతికత, మార్క్స్ నల్లమందు భావన, మలినోవ్స్కీ భావోద్వేగ ఉపశమనం గురించి చెప్పారు.
'మతం ప్రజల నల్లమందు (Opium of the People)' అన్నవారు ఎవరు?
A. ఎమిలే డర్ఖైం
B. మాక్స్ వెబర్
C. కార్ల్ మార్క్స్
D. ఎం.ఎన్. శ్రీనివాస్
Answer & explanation
Correct: C — కార్ల్ మార్క్స్
కార్ల్ మార్క్స్ మతాన్ని అణగారినవారి నిట్టూర్పు, ప్రజల నల్లమందుగా వర్ణించారు; మతం దోపిడీని కప్పిపుచ్చుతుందని ఆయన భావించారు. డర్ఖైం మతాన్ని సామాజిక సంఘీభావ సాధనంగా చూశారు.
'ది ప్రొటెస్టెంట్ ఎథిక్ అండ్ ది స్పిరిట్ ఆఫ్ క్యాపిటలిజం' రచయిత ఎవరు?
A. కార్ల్ మార్క్స్
B. మాక్స్ వెబర్
C. ఎమిలే డర్ఖైం
D. లూయీ డ్యూమాంట్
Answer & explanation
Correct: B — మాక్స్ వెబర్
మాక్స్ వెబర్ 1905లో ఈ గ్రంథం రాసి, మత విలువలు పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ అభివృద్ధికి తోడ్పడ్డాయని వాదించారు. డర్ఖైం 'ది ఎలిమెంటరీ ఫామ్స్ ఆఫ్ ది రెలిజియస్ లైఫ్' (1912) రాశారు; డ్యూమాంట్ కుల వ్యవస్థపై రాశారు.
Correct: D — ఆధునికీకరణతో సమాజంలో మత ప్రభావం తగ్గడం
లౌకికీకరణ అంటే ఆధునికీకరణ వల్ల సామాజిక జీవితంలో మత ప్రభావం తగ్గడం. భారత సందర్భంలో 'ధర్మం' అంటే మతం మాత్రమే కాదు, కర్తవ్యం, నైతికత కూడా; ఇది శ్రీనివాస్ చర్చించిన భావనలతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది.
మలినోవ్స్కీ ప్రకారం మతం భావోద్వేగ ఒత్తిడి నుండి ఉపశమనం ఇస్తుంది. పెట్టుబడిదారీ అభివృద్ధి వెబర్ వాదన, దోపిడీ కప్పిపుచ్చడం మార్క్స్ భావన, పవిత్ర–అపవిత్ర విభజన డర్ఖైం ఆలోచన.
డర్ఖైం 'ది ఎలిమెంటరీ ఫామ్స్ ఆఫ్ ది రెలిజియస్ లైఫ్' ఎప్పుడు ప్రచురించారు?
A. 1905
B. 1912
C. 1932
D. 1970
Answer & explanation
Correct: B — 1912
డర్ఖైం ఈ గ్రంథాన్ని 1912లో ప్రచురించారు. 1905 వెబర్ ప్రొటెస్టెంట్ ఎథిక్ రచన సంవత్సరం; 1932 ఘుర్యే 'కాస్ట్ అండ్ రేస్ ఇన్ ఇండియా'; 1970 కొఠారి 'కాస్ట్ ఇన్ ఇండియన్ పాలిటిక్స్' సంవత్సరాలు.
D. మలినోవ్స్కీ – మతం పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థను పెంచింది
Answer & explanation
Correct: D — మలినోవ్స్కీ – మతం పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థను పెంచింది
మతం పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థను పెంచిందన్న వాదన వెబర్ది; మలినోవ్స్కీ ప్రకారం మతం భావోద్వేగ ఒత్తిడి నుండి ఉపశమనం ఇస్తుంది. మిగిలిన జతలు సరైనవి. గుర్తుంచుకునే చిట్కా: డర్ఖైం = పవిత్ర–అపవిత్ర; వెబర్ = ప్రొటెస్టెంట్ నైతికత; మార్క్స్ = నల్లమందు; మలినోవ్స్కీ = భావోద్వేగ ఉపశమనం.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. డర్ఖైం ప్రకారం మతం సమాజాన్ని ఏకం చేస్తుంది.
2. వెబర్ 1905లో ప్రొటెస్టెంట్ ఎథిక్ రాశారు.
3. భారత సందర్భంలో 'ధర్మం' అంటే కేవలం మతమే.
ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: భారతీయ సందర్భంలో ధర్మం అంటే కేవలం మతం కాదు; కర్తవ్యం, నైతికత కూడా. డర్ఖైం మతాన్ని సామాజిక సంఘీభావ సాధనంగా చూశారు. ధర్మం అనే భారతీయ భావనలో మతంతో పాటు నైతికత, కర్తవ్యం కూడా ఉంటాయి, అందుకే దాన్ని మతంతో సమానం చేయడం తప్పు.