భారత లౌకికవాదం – రాజ్యాంగ నిబంధనలు (Secularism in India)
Free practice MCQs with answers and explanations for భారత లౌకికవాదం – రాజ్యాంగ నిబంధనలు (Secularism in India) in మతం & సమాజం (Religion & Society). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
ప్రవేశికలో 'లౌకిక' పదాన్ని చేర్చిన రాజ్యాంగ సవరణ ఏది?
A. 44వ సవరణ (1978)
B. 42వ సవరణ (1976)
C. 1వ సవరణ (1951)
D. 73వ సవరణ (1992)
Answer & explanation
Correct: B — 42వ సవరణ (1976)
42వ రాజ్యాంగ సవరణ (1976) ద్వారా ప్రవేశికలో 'లౌకిక' (Secular), 'సామ్యవాద' పదాలు చేరాయి. 44వ సవరణ 1978లో వచ్చింది; 73వ సవరణ పంచాయతీరాజ్కు సంబంధించినది, కాబట్టి ఇవి సరికావు.
మత స్వేచ్ఛ హక్కు రాజ్యాంగంలో ఏ ఆర్టికల్స్లో ఉంది?
A. ఆర్టికల్స్ 14 నుండి 18
B. ఆర్టికల్స్ 25 నుండి 28
C. ఆర్టికల్స్ 19 నుండి 22
D. ఆర్టికల్స్ 29, 30 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్స్ 25 నుండి 28
మత స్వేచ్ఛ హక్కు ఆర్టికల్స్ 25 నుండి 28లో ఉంది. ఆర్టికల్స్ 14–18 సమానత్వ హక్కు, 19–22 స్వాతంత్ర్య హక్కు. ఆర్టికల్స్ 29, 30 మైనారిటీల భాష, సంస్కృతి, విద్యా సంస్థల హక్కులకు సంబంధించినవి.
ఉమ్మడి పౌర స్మృతి (Uniform Civil Code) ఏ ఆర్టికల్లో ఉంది?
A. ఆర్టికల్ 25
B. ఆర్టికల్ 30
C. ఆర్టికల్ 44
D. ఆర్టికల్ 15
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్టికల్ 44
ఆర్టికల్ 44 ఉమ్మడి పౌర స్మృతిని సాధించడానికి ప్రభుత్వం ప్రయత్నించాలని నిర్దేశిక సూత్రంగా చెబుతుంది. ఇది కోర్టులు అమలు చేయించలేని నిర్దేశిక సూత్రం. ఆర్టికల్ 25 మత స్వేచ్ఛ, ఆర్టికల్ 30 మైనారిటీల విద్యా సంస్థల హక్కు.
ప్రభుత్వ విద్యా సంస్థల్లో మత బోధనను నిషేధించే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 25
B. ఆర్టికల్ 26
C. ఆర్టికల్ 28
D. ఆర్టికల్ 27
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్టికల్ 28
ఆర్టికల్ 28 ప్రభుత్వ విద్యా సంస్థల్లో మత బోధనను నిషేధిస్తుంది. ఆర్టికల్ 25 అంతరాత్మ స్వేచ్ఛ, ఆర్టికల్ 26 మత సంస్థల నిర్వహణ స్వేచ్ఛ, ఆర్టికల్ 27 మత ప్రచారానికి పన్ను చెల్లించమని బలవంతం చేయకపోవడం.
లౌకికవాదం రాజ్యాంగ మౌలిక స్వరూపంలో భాగమని స్పష్టం చేసిన కేసు ఏది?
A. ఎస్.ఆర్. బొమ్మై కేసు (1994)
B. కేశవానంద భారతి కేసు (1973)
C. ఇందిరా సాహ్ని కేసు (1992)
D. షా బానో కేసు (1985)
Answer & explanation
Correct: A — ఎస్.ఆర్. బొమ్మై కేసు (1994)
ఎస్.ఆర్. బొమ్మై కేసు (1994)లో సుప్రీంకోర్టు లౌకికవాదం రాజ్యాంగ మౌలిక స్వరూపంలో భాగమని స్పష్టం చేసింది. ఇందిరా సాహ్ని కేసు రిజర్వేషన్ల పరిమితికి, షా బానో కేసు ముస్లిం మహిళల భరణానికి సంబంధించినవి.
D. 1947 ఆగస్టు 15 నాటి మత స్థలాల స్వభావాన్ని మార్చడం
Answer & explanation
Correct: D — 1947 ఆగస్టు 15 నాటి మత స్థలాల స్వభావాన్ని మార్చడం
ప్రార్థనా స్థలాల చట్టం 1991 ప్రకారం 1947 ఆగస్టు 15 నాటికి ఉన్న మత స్థలాల స్వభావాన్ని మార్చడం నిషేధం; అయోధ్య వివాదానికి మినహాయింపు ఉంది. ఇది కొత్త నిర్మాణాలను నిషేధించదు, ఉన్న స్థలాల స్వభావం మార్చడాన్ని మాత్రమే నిషేధిస్తుంది.
ఏదైనా ప్రత్యేక మత ప్రచారానికి పన్ను చెల్లించమని బలవంతం చేయకూడదని చెప్పే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 25
B. ఆర్టికల్ 26
C. ఆర్టికల్ 27
D. ఆర్టికల్ 28
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్టికల్ 27
ఆర్టికల్ 27 ఏదైనా మతం ప్రచారం లేదా నిర్వహణకు పన్ను చెల్లించమని ఎవరినీ బలవంతం చేయకూడదని చెబుతుంది. ఆర్టికల్ 26 మత సంస్థల నిర్వహణ స్వేచ్ఛ; ఆర్టికల్ 28 ప్రభుత్వ విద్యా సంస్థల్లో మత బోధన నిషేధం.
భారత లౌకికవాదం పాశ్చాత్య లౌకికవాదం కంటే ఎలా భిన్నం?
A. రాజ్యం మతాన్ని అధికారికంగా ప్రకటిస్తుంది
B. రాజ్యం మత సంస్కరణల కోసం జోక్యం చేసుకోగలదు
C. రాజ్యానికి మతాలతో ఎలాంటి సంబంధం ఉండదు
D. ఒక మతానికి మాత్రమే ప్రత్యేక హక్కులు ఉంటాయి
Answer & explanation
Correct: B — రాజ్యం మత సంస్కరణల కోసం జోక్యం చేసుకోగలదు
భారత లౌకికవాదంలో రాజ్యానికి అధికారిక మతం లేదు, అన్ని మతాలకు సమాన గౌరవం ఉంటుంది; అదే సమయంలో మత సంస్కరణల కోసం రాజ్యం జోక్యం చేసుకోగలదు. ఇది సానుకూల లౌకికవాదం; పాశ్చాత్య పద్ధతి ఇంతకంటే కఠినమైన వేర్పాటుకు దగ్గరగా ఉంటుంది.
A. ఆర్టికల్ 25 – మతాన్ని ఆచరించే, ప్రచారం చేసే స్వేచ్ఛ
B. ఆర్టికల్ 26 – మత సంస్థలను నిర్వహించే స్వేచ్ఛ
C. ఆర్టికల్ 29, 30 – మతస్వేచ్ఛ మాత్రమే
D. ఆర్టికల్ 44 – ఉమ్మడి పౌర స్మృతి
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్టికల్ 29, 30 – మతస్వేచ్ఛ మాత్రమే
ఆర్టికల్స్ 29, 30 మైనారిటీల భాష, సంస్కృతి, విద్యా సంస్థల హక్కులకు సంబంధించినవి; మతస్వేచ్ఛ ఆర్టికల్స్ 25–28లో ఉంది. కాబట్టి మూడవ జత సరికాదు, మిగతావి సరైనవి.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. 'లౌకిక' పదం ప్రవేశికలో 42వ సవరణ (1976) ద్వారా చేరింది.
2. ప్రార్థనా స్థలాల చట్టం 1991 అయోధ్య వివాదానికి మినహాయింపు ఇచ్చింది.
3. ఆర్టికల్ 44 న్యాయస్థానాల ద్వారా అమలు చేయదగిన హక్కు.
ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: ఆర్టికల్ 44 నిర్దేశిక సూత్రం (ప్రభుత్వం ప్రయత్నించాలని చెప్పేది), న్యాయస్థానాల ద్వారా అమలు చేయించే ప్రాథమిక హక్కు కాదు. ప్రవేశికలో సామ్యవాద, లౌకిక పదాలు ఒకేసారి 1976లో చేరాయని గుర్తుంచుకోండి; అయోధ్య మినహాయింపు 1991 చట్టంలో ప్రత్యేకంగా ఉంది.