Free practice MCQs with answers and explanations for మతం & సమాజం (Religion & Society) (భారత సామాజిక నిర్మాణం (Indian Social Structure)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
కింది భక్తి ఉద్యమ జతల్లో సరికానిది ఏది?
A. కబీర్ – హిందూ–ముస్లిం ఐక్యత
B. చైతన్య మహాప్రభు – బెంగాల్లో కృష్ణ భక్తి
C. మీరాబాయి – రాజస్థాన్లో కృష్ణ భక్తి
D. గురునానక్ – రామచరితమానస్
Answer & explanation
Correct: D — గురునానక్ – రామచరితమానస్
'రామచరితమానస్' రచయిత తులసీదాస్; గురునానక్ సిక్కు మత స్థాపకుడు, 'ఇక్ ఓంకార్' బోధించారు. మిగిలిన మూడు జతలు నోట్స్ ప్రకారం సరైనవి. గురునానక్ రచన కాకపోయినా సిక్కు మతంలో ఇక్ ఓంకార్ భావన ఆయనదే; రామచరితమానస్ హిందీ భక్తి సాహిత్యంలో గొప్ప గ్రంథం.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. అన్నమయ్య తాళ్లపాక అన్నమాచార్య అని పిలువబడ్డారు.
2. రామదాసు అసలు పేరు కంచర్ల గోపన్న.
3. అక్బర్ దీన్-ఇ-ఇలాహి 1526లో ప్రారంభమైంది.
ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి: అన్నమయ్య (తాళ్లపాక అన్నమాచార్య), రామదాసు (కంచర్ల గోపన్న) తెలుగు ప్రాంత భక్తి కవులు. 3 తప్పు: దీన్-ఇ-ఇలాహి 1582లో ప్రారంభమైంది; 1526 వేరే చారిత్రక సంవత్సరం.
భక్తి, సూఫీ ఉద్యమాల ఫలితంగా ఏర్పడిన ఉమ్మడి సంస్కృతి ఏది?
A. వర్ణాశ్రమ ధర్మం
B. గంగా–జమునా తెహజీబ్
C. జజ్మానీ వ్యవస్థ
D. పంచశీల
Answer & explanation
Correct: B — గంగా–జమునా తెహజీబ్
భక్తి, సూఫీ ఉద్యమాలు హిందూ, ముస్లిం సంస్కృతులను దగ్గర చేసి సంగీతం, వాస్తుశిల్పం, ఉర్దూ భాష, ఆహారంలో కలయికతో గంగా–జమునా తెహజీబ్ను ఏర్పరచాయి. జజ్మానీ గ్రామ సేవా వ్యవస్థ, వర్ణాశ్రమం సామాజిక నిర్మాణ అంశాలు.
కింది సంఘటనలను కాలక్రమంలో అమర్చండి.
ఎ. కమ్యూనల్ అవార్డు బి. మింటో–మార్లే సంస్కరణలు సి. జాతీయ సమైక్యతా మండలి డి. జాతీయ మైనారిటీల కమిషన్ చట్టం
A. బి, ఎ, సి, డి
B. ఎ, బి, సి, డి
C. బి, ఎ, డి, సి
D. బి, సి, ఎ, డి
Answer & explanation
Correct: A — బి, ఎ, సి, డి
మింటో–మార్లే 1909, కమ్యూనల్ అవార్డు 1932, జాతీయ సమైక్యతా మండలి 1961, జాతీయ మైనారిటీల కమిషన్ చట్టం 1992. కాబట్టి క్రమం బి, ఎ, సి, డి. మతతత్వానికి చారిత్రక నేపథ్యం బ్రిటిష్ విభజించు–పాలించు విధానం; ఈ క్రమంలో చివరి మైలురాయి 1947 దేశ విభజన, ఆ తర్వాత 1961, 1992 చర్యలు వచ్చాయి.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. సచార్ కమిటీ ముస్లింలు అనేక రంగాల్లో వెనుకబడి ఉన్నారని పేర్కొంది.
2. జైనులకు 2014లో మైనారిటీ హోదా వచ్చింది.
3. ఆర్టికల్ 15, 16 మతం ఆధారంగా వివక్షను నిషేధిస్తాయి.
ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2, 3
మూడు ప్రకటనలూ నోట్స్లో ఉన్నవి: సచార్ కమిటీ (2005–06) ముస్లింల వెనుకబాటును చెప్పింది, జైనులను 2014లో మైనారిటీల్లో చేర్చారు, ఆర్టికల్ 15, 16 మతం ఆధారంగా వివక్షను నిషేధిస్తాయి. కాబట్టి 1, 2, 3 అన్నీ సరైనవి.
A. ఒక మత సమూహ ప్రయోజనాలనే ప్రధానంగా చూసి ఇతర మతాలను శత్రువులుగా భావించే ధోరణి
B. అన్ని మతాలను సమానంగా గౌరవించే ధోరణి
C. ప్రభుత్వానికి అధికారిక మతం ఉండకపోవడం
D. మతాల సారాన్ని కలపడం
Answer & explanation
Correct: A — ఒక మత సమూహ ప్రయోజనాలనే ప్రధానంగా చూసి ఇతర మతాలను శత్రువులుగా భావించే ధోరణి
మతతత్వం ఒక మత సమూహ ప్రయోజనాలకే ప్రాధాన్యత ఇచ్చి ఇతర మతాలను శత్రువులుగా చూడటం; ఇది లౌకికవాదానికి విరుద్ధం. సమాన గౌరవం, అధికారిక మతం లేకపోవడం లౌకికవాద లక్షణాలు; మతాల సారాన్ని కలపడం అక్బర్ దీన్-ఇ-ఇలాహి.
జాతీయ మైనారిటీల కమిషన్ 1993లో నోటిఫై చేసిన మైనారిటీ సమూహాల సంఖ్య ఎంత?
A. నాలుగు
B. ఆరు
C. మూడు
D. ఐదు
Answer & explanation
Correct: D — ఐదు
1993లో ముస్లింలు, క్రైస్తవులు, సిక్కులు, బౌద్ధులు, పార్శీలు అనే ఐదు సమూహాలను నోటిఫై చేశారు; 2014లో జైనులతో ఆరయ్యారు. అందువల్ల 1993 నాటికి సంఖ్య ఐదు. ఇందులో బౌద్ధులు, పార్శీలు కూడా ఉన్నారని గమనించాలి; 2014లో జైనులను చేర్చిన తర్వాతే సంఖ్య ఆరయింది.
D. మలినోవ్స్కీ – మతం పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థను పెంచింది
Answer & explanation
Correct: D — మలినోవ్స్కీ – మతం పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థను పెంచింది
మతం పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థను పెంచిందన్న వాదన వెబర్ది; మలినోవ్స్కీ ప్రకారం మతం భావోద్వేగ ఒత్తిడి నుండి ఉపశమనం ఇస్తుంది. మిగిలిన జతలు సరైనవి. గుర్తుంచుకునే చిట్కా: డర్ఖైం = పవిత్ర–అపవిత్ర; వెబర్ = ప్రొటెస్టెంట్ నైతికత; మార్క్స్ = నల్లమందు; మలినోవ్స్కీ = భావోద్వేగ ఉపశమనం.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. డర్ఖైం ప్రకారం మతం సమాజాన్ని ఏకం చేస్తుంది.
2. వెబర్ 1905లో ప్రొటెస్టెంట్ ఎథిక్ రాశారు.
3. భారత సందర్భంలో 'ధర్మం' అంటే కేవలం మతమే.
ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: భారతీయ సందర్భంలో ధర్మం అంటే కేవలం మతం కాదు; కర్తవ్యం, నైతికత కూడా. డర్ఖైం మతాన్ని సామాజిక సంఘీభావ సాధనంగా చూశారు. ధర్మం అనే భారతీయ భావనలో మతంతో పాటు నైతికత, కర్తవ్యం కూడా ఉంటాయి, అందుకే దాన్ని మతంతో సమానం చేయడం తప్పు.