Free practice MCQs with answers and explanations for మతం & సమాజం (Religion & Society) (భారత సామాజిక నిర్మాణం (Indian Social Structure)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
సింగ్ సభ ఉద్యమం ఏ మతానికి సంబంధించిన సంస్కరణ ఉద్యమం?
A. ఇస్లాం
B. హిందూ మతం
C. సిక్కు మతం
D. బౌద్ధం
Answer & explanation
Correct: C — సిక్కు మతం
సింగ్ సభ ఉద్యమం (1873) సిక్కు మత సంస్కరణ కోసం ఏర్పడింది. దేవ్బంద్ (1866), అలీగఢ్ ఇస్లాం సంస్కరణ ఉద్యమాలు; బ్రహ్మసమాజం, ఆర్యసమాజం హిందూ మత సంస్కరణ ఉద్యమాలు.
జ్యోతిరావు ఫూలే స్థాపించిన సత్యశోధక్ సమాజ్ ఏ సంవత్సరం నాటిది?
A. 1828
B. 1873
C. 1866
D. 1897
Answer & explanation
Correct: B — 1873
జ్యోతిరావు ఫూలే 1873లో సత్యశోధక్ సమాజ్ స్థాపించారు; అదే సంవత్సరం సిక్కు సింగ్ సభ ఉద్యమం కూడా మొదలైంది. 1866 దేవ్బంద్ ఉద్యమం, 1828 బ్రహ్మసమాజం, 1897 రామకృష్ణ మిషన్ సంవత్సరాలు.
కబీర్ హిందూ–ముస్లిం ఐక్యతను బోధిస్తూ విగ్రహారాధన, కుల భేదాలను వ్యతిరేకించారు. ఏకేశ్వరోపాసన, ఐక్యత, భక్తి ఆయన సూత్రాలు, వాటిని ఆయన సమర్థించారు. ఈ భావనలే భక్తి ఉద్యమాన్ని కుల వివక్షను విమర్శించే మానవతా ఉద్యమంగా మార్చాయి; గురునానక్ కూడా ఇదే ఏకేశ్వర భావనను ప్రచారం చేశారు.
రామానుజాచార్యుడు విశిష్టాద్వైతాన్ని ప్రతిపాదించారు. భక్తి ఉద్యమ ముఖ్యుల్లో చైతన్య మహాప్రభు బెంగాల్లో కృష్ణ భక్తిని, మీరాబాయి రాజస్థాన్లో కృష్ణ భక్తిని ప్రచారం చేశారు.
అక్బర్ 'దీన్-ఇ-ఇలాహి'ని 1582లో ప్రారంభించాడు; ఇది అన్ని మతాల సారాన్ని కలిపే ప్రయత్నం. 1526, 1556 చారిత్రక ఘట్టాల సంవత్సరాలు (పానిపట్ యుద్ధాలు) కానీ ఈ ప్రశ్నకు సంబంధించినవి కావు.
జాతీయ మైనారిటీల కమిషన్ 1993లో నోటిఫై చేసిన మైనారిటీల్లో లేనివారు ఎవరు?
A. ముస్లింలు
B. జైనులు
C. క్రైస్తవులు
D. సిక్కులు
Answer & explanation
Correct: B — జైనులు
1993లో ముస్లింలు, క్రైస్తవులు, సిక్కులు, బౌద్ధులు, పార్శీలు నోటిఫై అయ్యారు; జైనులను 2014లో చేర్చారు. కాబట్టి 1993 జాబితాలో లేని సమూహం జైనులు. జైనులు ఇప్పటికే జాతీయ జనాభాలో 0.4% మాత్రమే ఉన్నా, 2014లో మాత్రమే అధికారికంగా చేరారు; పార్శీలు 1993 జాబితాలోనే ఉన్నారు.
జాతీయ సమైక్యతా మండలి (National Integration Council) ఏ సంవత్సరంలో ఏర్పాటైంది?
A. 1961
B. 1947
C. 1992
D. 2006
Answer & explanation
Correct: A — 1961
జాతీయ సమైక్యతా మండలి 1961లో ఏర్పడింది; మతసామరస్య ప్రయత్నాల్లో ఇది ఒక భాగం. 1992 మైనారిటీ కమిషన్ చట్టం; 2006 సచార్ కమిటీ నివేదిక కాలం. ఇది మతపరమైన హింసను నిరోధించి సామరస్యాన్ని పెంచడానికి చేసిన ప్రయత్నాల్లో ఒక భాగం, దేశ విభజన తర్వాత ఏర్పడిన మతతత్వ సమస్యలకు పరిష్కారంగా వచ్చింది.
Correct: D — ఆధునికీకరణతో సమాజంలో మత ప్రభావం తగ్గడం
లౌకికీకరణ అంటే ఆధునికీకరణ వల్ల సామాజిక జీవితంలో మత ప్రభావం తగ్గడం. భారత సందర్భంలో 'ధర్మం' అంటే మతం మాత్రమే కాదు, కర్తవ్యం, నైతికత కూడా; ఇది శ్రీనివాస్ చర్చించిన భావనలతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది.
మలినోవ్స్కీ ప్రకారం మతం భావోద్వేగ ఒత్తిడి నుండి ఉపశమనం ఇస్తుంది. పెట్టుబడిదారీ అభివృద్ధి వెబర్ వాదన, దోపిడీ కప్పిపుచ్చడం మార్క్స్ భావన, పవిత్ర–అపవిత్ర విభజన డర్ఖైం ఆలోచన.
డర్ఖైం 'ది ఎలిమెంటరీ ఫామ్స్ ఆఫ్ ది రెలిజియస్ లైఫ్' ఎప్పుడు ప్రచురించారు?
A. 1905
B. 1912
C. 1932
D. 1970
Answer & explanation
Correct: B — 1912
డర్ఖైం ఈ గ్రంథాన్ని 1912లో ప్రచురించారు. 1905 వెబర్ ప్రొటెస్టెంట్ ఎథిక్ రచన సంవత్సరం; 1932 ఘుర్యే 'కాస్ట్ అండ్ రేస్ ఇన్ ఇండియా'; 1970 కొఠారి 'కాస్ట్ ఇన్ ఇండియన్ పాలిటిక్స్' సంవత్సరాలు.