భారత సమాజంలోని సంప్రదాయ లక్షణాలు (Traditional Features of Indian Society)
Free practice MCQs with answers and explanations for భారత సమాజంలోని సంప్రదాయ లక్షణాలు (Traditional Features of Indian Society) in భారత సమాజ లక్షణాలు (Features of Indian Society). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
జీవిత లక్ష్యాలైన పురుషార్థాలు ఎన్ని?
A. మూడు
B. ఐదు
C. ఆరు
D. నాలుగు (ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్షం)
Answer & explanation
Correct: D — నాలుగు (ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్షం)
పురుషార్థాలు నాలుగు: ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్షం – జీవిత లక్ష్యాలు. వర్ణాశ్రమ ధర్మంలో నాలుగు వర్ణాలు, నాలుగు ఆశ్రమాలు ఉంటాయి; అందువల్ల పురుషార్థాల సంఖ్య కూడా నాలుగు.
నాలుగు ఆశ్రమాలు: బ్రహ్మచర్య, గృహస్థ, వానప్రస్థ, సన్యాస. అంతర్వివాహం (కులం లోపల వివాహం) ఆశ్రమం కాదు, అది కుల వ్యవస్థ లక్షణం. ఆశ్రమాలు జీవిత దశలను సూచిస్తాయి, పురుషార్థాలు (ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్షం) జీవిత లక్ష్యాలు; అంతర్వివాహం అనే మాట వివాహ నియమాన్ని సూచిస్తుంది, కాబట్టి ఆశ్రమం కాదు.
మేఘాలయలోని ఖాసీ, గారో తెగల్లో మాతృస్వామ్యం (Matriliny) ఉంటుంది; సంప్రదాయ భారత సమాజంలో సాధారణంగా పితృస్వామ్యమే ఎక్కువ. ఈ తెగలు పితృస్వామ్యానికి మినహాయింపు.
Correct: D — కుటుంబంలో పురుషుల ఆధిపత్యం ఉండే వ్యవస్థ
పితృస్వామ్యం అంటే కుటుంబంలో పురుషుల ఆధిపత్యం ఉండే వ్యవస్థ; మేఘాలయలోని ఖాసీ, గారో తెగల్లో మాత్రం మాతృస్వామ్యం ఉంటుంది. భారత సమాజంలో సాధారణంగా పితృస్వామ్యమే ఉంటుంది; ఖాసీ, గారో తెగల్లో మాతృస్వామ్యం ఉంటుంది కాబట్టి అది మినహాయింపు.
సంప్రదాయ భారత సమాజ మూలాలుగా నోట్స్ పేర్కొన్నవి ఏవి?
A. పారిశ్రామికీకరణ, పట్టణీకరణ, వ్యక్తివాదం
B. లౌకికీకరణ, పాశ్చాత్యీకరణ, ఆధునికీకరణ
C. కులం, ఉమ్మడి కుటుంబం, వర్ణాశ్రమం
D. రాజ్యాంగం, పార్లమెంటు, న్యాయ వ్యవస్థ
Answer & explanation
Correct: C — కులం, ఉమ్మడి కుటుంబం, వర్ణాశ్రమం
సంప్రదాయ భారత సమాజ మూలాలు కులం, ఉమ్మడి కుటుంబం, వర్ణాశ్రమం; ఇవి వేల సంవత్సరాలుగా సమాజ నిర్మాణానికి ఆధారం. పారిశ్రామికీకరణ, పట్టణీకరణ ఆధునిక మార్పులు. ఈ సంప్రదాయ మూలాలకు తోడు పురుషార్థాలు, పితృస్వామ్యం, సోపానక్రమం, మతం ప్రాధాన్యం కూడా భారత సమాజ నిర్మాణ లక్షణాలుగా పేర్కొంటారు.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. పురుషార్థాలు నాలుగు.
2. ఖాసీ, గారో తెగల్లో పితృస్వామ్యం ఉంటుంది.
3. వర్ణాశ్రమ ధర్మంలో నాలుగు ఆశ్రమాలు ఉన్నాయి.
ఏవి సరైనవి?
సంప్రదాయ భారత సమాజంలోని సోపానక్రమం (Hierarchy) గురించి సరైన వివరణ ఏది?
A. అన్ని వర్గాలు సమాన స్థాయిలో ఉంటాయి
B. అంతస్తుల భావన లేదు
C. సోపానక్రమం పాశ్చాత్య సమాజానికే పరిమితం
D. ఎక్కువ–తక్కువ అనే అంతస్తుల భావన భారత సమాజంలో బలంగా ఉంది
Answer & explanation
Correct: D — ఎక్కువ–తక్కువ అనే అంతస్తుల భావన భారత సమాజంలో బలంగా ఉంది
సోపానక్రమం (Hierarchy) అంటే ఎక్కువ–తక్కువ అనే అంతస్తుల భావన; ఇది భారత సమాజంలో కుల వ్యవస్థ ద్వారా బలంగా ఉంది. ఇతర ఎంపికలు నోట్స్కు విరుద్ధం. కుల వ్యవస్థ ద్వారా ఈ సోపానక్రమం బలంగా ఉంది; సంప్రదాయ సమాజ సంస్థలన్నీ ఎక్కువ–తక్కువ అంతస్తుల భావనపై ఆధారపడతాయి.
గ్రామంలో వివాహం కుదిర్చేటప్పుడు కులం, గోత్రం, కుటుంబ హోదా చూడటం దేనికి ఉదాహరణ?
A. పాశ్చాత్యీకరణ ప్రభావం
B. లౌకికీకరణ ఫలితం
C. సంప్రదాయ సామాజిక నిర్మాణ ప్రభావం
D. పట్టణీకరణ ఫలితం
Answer & explanation
Correct: C — సంప్రదాయ సామాజిక నిర్మాణ ప్రభావం
వివాహంలో కులం, గోత్రం, కుటుంబ హోదా చూడటం సంప్రదాయ సామాజిక నిర్మాణ ప్రభావానికి ఉదాహరణ; ఇది కుల వ్యవస్థ, అంతర్వివాహం, గోత్ర బహిర్వివాహ నియమాలతో ముడిపడి ఉంది.
కింది వాటిలో సంప్రదాయ భారత సమాజ లక్షణం కానిది ఏది?
A. కుల సోపానక్రమం
B. వ్యక్తివాదం ఆధారిత కేంద్రక కుటుంబ ప్రాధాన్యం
C. ఉమ్మడి కుటుంబం
D. మతం ప్రాధాన్యం
Answer & explanation
Correct: B — వ్యక్తివాదం ఆధారిత కేంద్రక కుటుంబ ప్రాధాన్యం
సంప్రదాయ సమాజ లక్షణాలు: కుల వ్యవస్థ, ఉమ్మడి కుటుంబం, వర్ణాశ్రమం, పురుషార్థాలు, పితృస్వామ్యం, సోపానక్రమం, మతం ప్రాధాన్యం. వ్యక్తివాదం, కేంద్రక కుటుంబాల పెరుగుదల ఆధునిక మార్పులు.