Back to chapter

కుల వ్యవస్థ (Caste System) · Practice MCQs

Free practice MCQs with answers and explanations for కుల వ్యవస్థ (Caste System) (భారత సామాజిక నిర్మాణం (Indian Social Structure)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.

Q41Hard

కింది సిద్ధాంతాలు, వాటి ప్రతిపాదకుల జతల్లో ఏది సరిగా లేదు?

  1. A. జాతి సిద్ధాంతం – రిస్లీ
  2. B. వృత్తి సిద్ధాంతం – నెస్ఫీల్డ్
  3. C. రాజకీయ సిద్ధాంతం – అబ్బే డుబోయిస్
  4. D. జాతి సిద్ధాంతం – నెస్ఫీల్డ్
Answer & explanation

Correct: D — జాతి సిద్ధాంతం – నెస్ఫీల్డ్

జాతి సిద్ధాంతం రిస్లీది, వృత్తి సిద్ధాంతం నెస్ఫీల్డ్‌ది. కాబట్టి 'జాతి సిద్ధాంతం – నెస్ఫీల్డ్' తప్పు జత. మిగిలిన మూడు జతలు సరైనవి; డుబోయిస్ బ్రాహ్మణ ఆధిపత్య భావనతో రాజకీయ సిద్ధాంతం ఇచ్చారు.

Revise related study notes
Q42Hard

పురుష సూక్తం ప్రకారం వర్ణాల పుట్టుకకు సంబంధించి కింది జతల్లో సరైనది ఏది?

  1. A. ముఖం – క్షత్రియులు
  2. B. తొడలు – వైశ్యులు
  3. C. భుజాలు – శూద్రులు
  4. D. పాదాలు – బ్రాహ్మణులు
Answer & explanation

Correct: B — తొడలు – వైశ్యులు

పురుష సూక్తంలో ముఖం నుండి బ్రాహ్మణులు, భుజాల నుండి క్షత్రియులు, తొడల నుండి వైశ్యులు, పాదాల నుండి శూద్రులు పుట్టారు. అందువల్ల తొడలు – వైశ్యులు మాత్రమే సరైన జత; మిగతా మూడు తారుమారు చేయబడ్డాయి.

Revise related study notes
Q43Hard

కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. 'Caste' అనే పదం పోర్చుగీసు పదం 'కాస్టా' నుండి వచ్చింది. 2. ఘుర్యే రిస్లీ జాతి సిద్ధాంతాన్ని సమర్థించారు. 3. పురుష సూక్తం ఋగ్వేదం 10వ మండలంలో ఉంది. ఏవి సరైనవి?

  1. A. 1, 2 మాత్రమే
  2. B. 2, 3 మాత్రమే
  3. C. 1, 3 మాత్రమే
  4. D. 1, 2, 3
Answer & explanation

Correct: C — 1, 3 మాత్రమే

1 సరైనది, 'Caste' పదం పోర్చుగీసు 'కాస్టా' నుండి వచ్చింది. 3 సరైనది, పురుష సూక్తం ఋగ్వేద 10వ మండలంలో ఉంది. 2 తప్పు, ఘుర్యే 'కాస్ట్ అండ్ రేస్ ఇన్ ఇండియా' (1932)లో రిస్లీ సిద్ధాంతాన్ని విమర్శించారు, సమర్థించలేదు. కాబట్టి సరైన జవాబు 1, 3 మాత్రమే.

Revise related study notes
Q44Hard

కులం ఆర్యుల పూర్వపు సామాజిక సంస్థల అభివృద్ధి ఫలితమని చెప్పినవారు ఎవరు?

  1. A. ఎమిలే సెనార్ట్
  2. B. హెర్బర్ట్ రిస్లీ
  3. C. జి.ఎస్. ఘుర్యే
  4. D. రజనీ కొఠారి
Answer & explanation

Correct: A — ఎమిలే సెనార్ట్

ఎమిలే సెనార్ట్ ప్రకారం కులం ఆర్యుల పూర్వపు సామాజిక సంస్థలు క్రమంగా అభివృద్ధి చెందిన ఫలితం. రిస్లీ జాతి సంఘర్షణ ఆధారంగా చెప్పారు; ఘుర్యే రిస్లీని విమర్శించారు; కొఠారి కులం-రాజకీయాల గురించి రాశారు.

Revise related study notes
Q45Hard

ఘుర్యే ఆరు లక్షణాల్లో ఉండనిది కింది వాటిలో ఏది?

  1. A. సమాజ విభజన
  2. B. వివాహంపై ఆంక్షలు
  3. C. పట్టణ వలస
  4. D. వృత్తి ఎంపికలో స్వేచ్ఛ లేకపోవడం
Answer & explanation

Correct: C — పట్టణ వలస

ఘుర్యే లక్షణాలు: సమాజ విభజన, సోపానక్రమం, ఆహార సంబంధాల ఆంక్షలు, పౌర-మత నిబంధనలు, వృత్తి ఎంపికలో స్వేచ్ఛ లేకపోవడం, వివాహంపై ఆంక్షలు. పట్టణ వలస అనేది ఆధునికీకరణ వల్ల వచ్చిన మార్పు మాత్రమే, కుల లక్షణం కాదు.

Revise related study notes
Q46Hard

ప్రతి కులానికి సొంత నియమాలు, పంచాయతీలు ఉండటం ఘుర్యే ఏ లక్షణాన్ని సూచిస్తుంది?

  1. A. సోపానక్రమం
  2. B. సమాజ విభజన
  3. C. ఆహార ఆంక్షలు
  4. D. వివాహ ఆంక్షలు
Answer & explanation

Correct: B — సమాజ విభజన

ప్రతి కులానికి సొంత పంచాయతీ, నియమాలు ఉండి సమాజం విభాగాలుగా చీలిపోవడం సమాజ విభజన (Segmental Division) లక్షణం. సోపానక్రమం అంటే కులాల ఎక్కువ-తక్కువ స్థాయి; ఆహార, వివాహ ఆంక్షలు ప్రత్యేక లక్షణాలు, కాబట్టి అవి సరికావు.

Revise related study notes
Q47Hard

కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. లూయీ డ్యూమాంట్ కుల పునాది పవిత్రత–అపవిత్రత అన్నారు. 2. కులంలో వివాహం బహిర్వివాహ పద్ధతిలో జరుగుతుంది. 3. కులం పుట్టుక ఆధారిత మూసిన వ్యవస్థ. ఏవి సరైనవి?

  1. A. 1, 3 మాత్రమే
  2. B. 1, 2 మాత్రమే
  3. C. 2, 3 మాత్రమే
  4. D. 1, 2, 3
Answer & explanation

Correct: A — 1, 3 మాత్రమే

1 సరైనది: డ్యూమాంట్ శుద్ధి–అశుద్ధ భావనను పునాదిగా చెప్పారు. 3 సరైనది: కులం పుట్టుకతో వచ్చే మూసిన వ్యవస్థ. 2 తప్పు: కులంలో వివాహం కులం లోపలే జరిగే అంతర్వివాహం (Endogamy); బహిర్వివాహం కాదు. కాబట్టి 1, 3 మాత్రమే సరైనవి. డ్యూమాంట్ భావనలో కులం పునాది ఆర్థికం కాదు, శుద్ధి–అశుద్ధ.

Revise related study notes
Q48Hard

వర్ణం, జాతి గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. వర్ణాలు నాలుగు, జాతులు వేల సంఖ్యలో ఉంటాయి. 2. వర్ణం ప్రాంతీయంగా మారుతూ ఉంటుంది. 3. పంచములు నాలుగు వర్ణాల బయట ఉంచబడిన కులాలు. ఏవి సరైనవి?

  1. A. 1, 2 మాత్రమే
  2. B. 1, 3 మాత్రమే
  3. C. 2, 3 మాత్రమే
  4. D. 1, 2, 3
Answer & explanation

Correct: B — 1, 3 మాత్రమే

1, 3 సరైనవి: వర్ణాలు నాలుగు, జాతులు వేలు; పంచములు (అవర్ణులు) వర్ణ వ్యవస్థ బయట ఉంచబడ్డారు. 2 తప్పు: ప్రాంతీయంగా మారేది జాతి; వర్ణం అఖిల భారత స్థాయి పుస్తక సిద్ధాంతం.

Revise related study notes
Q49Hard

కింది భావనలు, వాటికి సంబంధించిన పండితుల జతల్లో సరైనది ఏది?

  1. A. సంస్కృతీకరణ – రజనీ కొఠారి; కులం రాజకీయాలు – ఎం.ఎన్. శ్రీనివాస్
  2. B. సంస్కృతీకరణ – ఘుర్యే; కులం రాజకీయాలు – రిస్లీ
  3. C. సంస్కృతీకరణ – డ్యూమాంట్; కులం రాజకీయాలు – నెస్ఫీల్డ్
  4. D. సంస్కృతీకరణ – ఎం.ఎన్. శ్రీనివాస్; కులం రాజకీయాలు – రజనీ కొఠారి
Answer & explanation

Correct: D — సంస్కృతీకరణ – ఎం.ఎన్. శ్రీనివాస్; కులం రాజకీయాలు – రజనీ కొఠారి

సంస్కృతీకరణ భావన ఎం.ఎన్. శ్రీనివాస్‌ది, 'కాస్ట్ ఇన్ ఇండియన్ పాలిటిక్స్' రజనీ కొఠారిది. ఇతర ఎంపికల్లో పండితులు తారుమారయ్యారు లేదా సంబంధం లేనివారు. డ్యూమాంట్ పవిత్రత–అపవిత్రత, ఘుర్యే ఆరు లక్షణాలు ఇచ్చారు.

Revise related study notes
Q50Hard

కింది వాటిలో వర్గం (Class)కి సంబంధించిన లక్షణం కానిది ఏది?

  1. A. సంపద ఆధారంగా మార్పు సాధ్యం
  2. B. విద్య వల్ల స్థితి మారవచ్చు
  3. C. పుట్టుకతోనే సభ్యత్వం నిర్ణయం, మార్పు అసాధ్యం
  4. D. తెరిచిన వ్యవస్థ
Answer & explanation

Correct: C — పుట్టుకతోనే సభ్యత్వం నిర్ణయం, మార్పు అసాధ్యం

పుట్టుకతోనే సభ్యత్వం నిర్ణయమై మార్చుకోలేకపోవడం కులం లక్షణం, వర్గం లక్షణం కాదు. వర్గం సంపద, విద్యతో మారగల తెరిచిన వ్యవస్థ. కాబట్టి 'వర్గం లక్షణం కానిది' అడిగినప్పుడు పుట్టుక ఆధారిత మార్పు అసాధ్యత సరైన జవాబు.

Revise related study notes
0/0correct · 0/10 done
Question 41 of 500 answered
Q41Hard

కింది సిద్ధాంతాలు, వాటి ప్రతిపాదకుల జతల్లో ఏది సరిగా లేదు?