ప్రధానమంత్రి & కేంద్ర మంత్రిమండలి (PM & Council of Ministers) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రధానమంత్రి & కేంద్ర మంత్రిమండలి (PM & Council of Ministers) (కేంద్ర కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ (Union Executive)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
ఏ పార్టీకీ స్పష్టమైన మెజారిటీ లేనప్పుడు రాష్ట్రపతి ప్రధానిని ఎంపిక చేయడం ఏ సందర్భంలో తొలిసారి జరిగింది?
A. 1977, మొరార్జీ దేశాయ్
B. 1979, చరణ్ సింగ్ నియామకం (రాష్ట్రపతి నీలం సంజీవ రెడ్డి)
C. 1989, వి.పి. సింగ్
D. 1996, వాజ్పేయి
Answer & explanation
Correct: B — 1979, చరణ్ సింగ్ నియామకం (రాష్ట్రపతి నీలం సంజీవ రెడ్డి)
1979లో రాష్ట్రపతి నీలం సంజీవ రెడ్డి చరణ్ సింగ్ను ప్రధానిగా నియమించి, లోక్సభ విశ్వాసం పొందాలని కోరారు; ఇది రాష్ట్రపతి విచక్షణ వినియోగానికి తొలి ఉదాహరణ.
C. ఇందిరా గాంధీ (1966), హెచ్.డి. దేవెగౌడ, మన్మోహన్ సింగ్
D. మొరార్జీ దేశాయ్, చరణ్ సింగ్
Answer & explanation
Correct: C — ఇందిరా గాంధీ (1966), హెచ్.డి. దేవెగౌడ, మన్మోహన్ సింగ్
ప్రధానమంత్రి లోక్సభ లేదా రాజ్యసభ సభ్యుడై ఉండవచ్చు. రాజ్యసభ సభ్యులుగా ప్రధానులైనవారు ఇందిరా గాంధీ (1966), హెచ్.డి. దేవెగౌడ, మన్మోహన్ సింగ్. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
D. సభ్యుడు కాని వ్యక్తిని 6 నెలల తర్వాత మళ్లీ మంత్రిగా నియమించడం రాజ్యాంగ విరుద్ధం
Answer & explanation
Correct: D — సభ్యుడు కాని వ్యక్తిని 6 నెలల తర్వాత మళ్లీ మంత్రిగా నియమించడం రాజ్యాంగ విరుద్ధం
ఎస్.ఆర్. చౌదరి కేసు (2001)లో పార్లమెంటు సభ్యుడు కాని వ్యక్తి 6 నెలల్లో ఎన్నిక కాకుండా, అదే వ్యక్తిని మళ్లీ మంత్రిగా నియమించడం రాజ్యాంగ విరుద్ధమని సుప్రీంకోర్టు చెప్పింది (ఆర్టికల్ 75(5)).
ప్రధానమంత్రి నీతి ఆయోగ్ (2015) చైర్పర్సన్, అంతర్రాష్ట్ర మండలి, NDMA, జాతీయ సమైక్యతా మండలి, అణు కమాండ్ అథారిటీ రాజకీయ మండలికి అధ్యక్షత వహిస్తారు. సుప్రీంకోర్టు కొలీజియంకు ప్రధానమంత్రి అధ్యక్షుడు కాదు.
ప్రధానమంత్రి రాజీనామా చేస్తే లేదా మరణిస్తే ఏమవుతుంది?
A. మొత్తం మంత్రిమండలి రద్దవుతుంది
B. కేవలం ఆయన శాఖ మారుతుంది
C. లోక్సభ రద్దవుతుంది
D. ఏమీ మారదు
Answer & explanation
Correct: A — మొత్తం మంత్రిమండలి రద్దవుతుంది
ప్రధాని రాజీనామా లేదా మరణంతో మొత్తం మంత్రిమండలి రద్దవుతుంది, ఎందుకంటే ఆయన మంత్రిమండలికి కీలక రాయి. లోక్సభ మాత్రం దానంతట అదే రద్దు కాదు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
91వ సవరణ పదో షెడ్యూల్లో ఏ మినహాయింపును తొలగించింది?
A. విలీన మినహాయింపు
B. పార్టీ చీలిక (Split – 1/3 సభ్యులు) మినహాయింపు
C. స్పీకర్ నిర్ణయం
D. అనర్హత నిబంధన
Answer & explanation
Correct: B — పార్టీ చీలిక (Split – 1/3 సభ్యులు) మినహాయింపు
91వ సవరణ పదో షెడ్యూల్లోని ‘పార్టీ చీలిక (Split – 1/3 సభ్యులు)’ మినహాయింపును తొలగించింది. ఫిరాయింపు వల్ల అనర్హులైనవారు మంత్రి పదవి చేపట్టకూడదని కూడా చెప్పింది.
భారత ప్రభుత్వ (వ్యవహారాల కేటాయింపు) నియమాలు ఏ సంవత్సరంలో వచ్చాయి?
A. 1950
B. 1977
C. 1961
D. 2003
Answer & explanation
Correct: C — 1961
ఆర్టికల్ 77 ప్రకారం రాష్ట్రపతి చేసిన భారత ప్రభుత్వ (వ్యవహారాల కేటాయింపు) నియమాలు, (వ్యవహారాల నిర్వహణ) నియమాలు 1961లో వచ్చాయి. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
అవిశ్వాస తీర్మానం గురించి రాజ్యాంగంలో ప్రస్తావన లేదు; లోక్సభ నియమం 198 ప్రకారం ప్రవేశపెడతారు. కనీసం 50 మంది సభ్యుల మద్దతు ఉండాలి. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
విశ్వాస పరీక్షలో ఒక్క ఓటు తేడాతో ఓడిన ప్రధాని ఎవరు?
A. వి.పి. సింగ్ (1990)
B. అటల్ బిహారీ వాజ్పేయి (1999)
C. హెచ్.డి. దేవెగౌడ (1997)
D. మొరార్జీ దేశాయ్ (1979)
Answer & explanation
Correct: B — అటల్ బిహారీ వాజ్పేయి (1999)
అటల్ బిహారీ వాజ్పేయి ప్రభుత్వం 1999లో ఒక్క ఓటు తేడాతో విశ్వాస పరీక్షలో ఓడింది. వి.పి. సింగ్ (1990), దేవెగౌడ (1997) కూడా విశ్వాస పరీక్షలో ఓడారు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
విశ్వాస ఓటింగ్కు ముందే రాజీనామా చేసిన ప్రధానులు ఎవరు?
A. వి.పి. సింగ్, దేవెగౌడ
B. నెహ్రూ, శాస్త్రి
C. మొరార్జీ దేశాయ్ (1979), వాజ్పేయి (1996 – 13 రోజుల ప్రభుత్వం)
D. మన్మోహన్ సింగ్, మోదీ
Answer & explanation
Correct: C — మొరార్జీ దేశాయ్ (1979), వాజ్పేయి (1996 – 13 రోజుల ప్రభుత్వం)
మొరార్జీ దేశాయ్ (1979), వాజ్పేయి (1996 – 13 రోజుల ప్రభుత్వం) విశ్వాస ఓటింగ్కు ముందే రాజీనామా చేశారు. వి.పి. సింగ్, దేవెగౌడ, వాజ్పేయి (1999) విశ్వాస పరీక్షలో ఓడారు.