ప్రధానమంత్రి & కేంద్ర మంత్రిమండలి (PM & Council of Ministers) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రధానమంత్రి & కేంద్ర మంత్రిమండలి (PM & Council of Ministers) (కేంద్ర కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ (Union Executive)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
ప్రధానమంత్రిని నియమించేది ఎవరు?
A. రాష్ట్రపతి
B. లోక్సభ స్పీకర్
C. ఉపరాష్ట్రపతి
D. సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి
Answer & explanation
Correct: A — రాష్ట్రపతి
ఆర్టికల్ 75(1) ప్రకారం ప్రధానమంత్రిని రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు; ఇతర మంత్రులను ప్రధానమంత్రి సలహా మేరకు రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు. సంప్రదాయం ప్రకారం లోక్సభలో మెజారిటీ పార్టీ/కూటమి నాయకుడిని నియమిస్తారు.
B. నిర్దిష్ట పదవీకాలం లేదు; రాష్ట్రపతి అభీష్టం మేరకు ఉంటారు
C. ఖచ్చితంగా 6 సంవత్సరాలు
D. రెండు సంవత్సరాలు
Answer & explanation
Correct: B — నిర్దిష్ట పదవీకాలం లేదు; రాష్ట్రపతి అభీష్టం మేరకు ఉంటారు
ప్రధానమంత్రికి నిర్దిష్ట పదవీకాలం లేదు; ఆర్టికల్ 75(2) ప్రకారం రాష్ట్రపతి అభీష్టం (Pleasure) మేరకు ఉంటారు, అంటే లోక్సభలో మెజారిటీ ఉన్నంత కాలం. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
Correct: C — కీలక రాయి (Keystone of the Cabinet Arch)
ప్రధానమంత్రిని మంత్రిమండలికి ‘కీలక రాయి’ (Keystone of the Cabinet Arch) అంటారు. ఆయన రాజీనామా చేస్తే మొత్తం మంత్రిమండలి రద్దవుతుంది. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
ప్రధానమంత్రి రాష్ట్రపతికి సమాచారం అందించాల్సిన విధిని చెప్పే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 74
B. ఆర్టికల్ 75
C. ఆర్టికల్ 88
D. ఆర్టికల్ 78
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్ 78
ఆర్టికల్ 78 ప్రకారం కేంద్ర పరిపాలన, శాసన ప్రతిపాదనలపై మంత్రిమండలి నిర్ణయాలను రాష్ట్రపతికి తెలియజేయడం, రాష్ట్రపతి కోరిన సమాచారం ఇవ్వడం ప్రధానమంత్రి విధి.
91వ రాజ్యాంగ సవరణ (2003) ప్రకారం కేంద్రంలో ప్రధానితో సహా మంత్రుల సంఖ్య లోక్సభ సభ్యుల సంఖ్యలో 15% మించకూడదు (ఆర్టికల్ 75(1A)). రాష్ట్రాల్లో శాసనసభ బలంలో 15%, కనీసం 12.
ఆర్టికల్ 75(3) ప్రకారం మంత్రిమండలి లోక్సభకు సమష్టిగా బాధ్యత వహిస్తుంది; రాజ్యసభకు కాదు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
ప్రతి మంత్రికి రెండు సభల్లో మాట్లాడే హక్కును ఇచ్చే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 77
B. ఆర్టికల్ 74
C. ఆర్టికల్ 105
D. ఆర్టికల్ 88
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్ 88
ఆర్టికల్ 88 ప్రకారం ప్రతి మంత్రికి పార్లమెంటు రెండు సభల్లోనూ మాట్లాడే, పాల్గొనే హక్కు ఉంది; కానీ ఓటు తాను సభ్యుడైన సభలో మాత్రమే వేయగలరు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
అవిశ్వాస తీర్మానం (No-Confidence Motion) లోక్సభలో మాత్రమే ప్రవేశపెట్టాలి. కనీసం 50 మంది సభ్యుల మద్దతు ఉండాలి; కారణాలు చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
తొలి అవిశ్వాస తీర్మానం ఎవరి ప్రభుత్వంపై ప్రవేశపెట్టారు?
A. నెహ్రూ ప్రభుత్వం (1963)
B. ఇందిరా గాంధీ ప్రభుత్వం
C. వి.పి. సింగ్ ప్రభుత్వం
D. వాజ్పేయి ప్రభుత్వం
Answer & explanation
Correct: A — నెహ్రూ ప్రభుత్వం (1963)
తొలి అవిశ్వాస తీర్మానం 1963లో నెహ్రూ ప్రభుత్వంపై ఆచార్య జె.బి. కృపలానీ ప్రవేశపెట్టారు; అది వీగిపోయింది. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
‘కేబినెట్’ పదాన్ని 44వ సవరణ (1978) ఆర్టికల్ 352లో చేర్చింది – జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి ప్రకటనకు కేబినెట్ లిఖితపూర్వక సిఫారసు అవసరం. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.